Mục tiêu
Đọc-hiểu bài
Phong cảnh đền Hùng.

1. Nói về cảnh đẹp đất nước
Cùng xem những bức tranh, ảnh về cảnh đẹp đất nước mà các
bạn trong nhóm đã sưu tầm được. Nói về một cảnh đẹp mà em thích
trong những bức tranh, ảnh đã xem.

Thứ hai ngày 6 tháng 3 năm 2023

Tập đọc

Bài: Phong cảnh Đền Hùng
Đoàn Minh Tuấn

Phong cảnh đền Hùng
Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông
rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xòe hoa. Trong đền, dòng
chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh. Đứng ở đây, nhìn ra xa, phong
cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18 – theo Sơn
Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên trái đỡ lấy mây
trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người có công giúp Hùng
Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn tháng
năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.
Trước đền Thượng có một cột đá cao đến năm gang, rộng khoảng ba tấc. Theo ngọc
phả, trước khi dời đô về Phong Khê, An Dương Vương đã dựng mốc đá đó, thề với các
vua Hùng giữ vững giang sơn. Lần theo lối cũ đến lưng chừng núi có đền Trung thờ 18
chi vua Hùng. Những cành hoa đại cổ thụ tỏa hương thơm, những gốc thông già hàng
năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về thăm đất Tổ. Đi dần xuống là đền Hạ, chùa Thiên
Quang và cuối cùng là đền Giếng, nơi có giếng Ngọc trong xanh, ngày xưa công chúa Mị
Nương thường xuống rửa mặt, soi gương.
(Theo Đoàn Minh Tuấn)

• Đoạn 1: từ đầu.....chính giữa
• Đoạn 2: tiếp theo.....xanh mát
• Đoạn 3: còn lại

Luyện đọc từ khó

hoành phi
sừng sững
thiên quang
vòi vọi

Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa ba
dòng sông lớn tháng năm mải miết đắp bồi phù sa
cho đồng bằng xanh mát.

Giải nghĩa từ khó:
Đền Hùng:đền thờ các vua Hùng ở núi Nghĩa lĩnh, thôn Cổ Tích, xã
Hy Cương, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Bức hoành phi: tấm gỗ sơn son thếp vàng có khắc chữ Hán hoặc chữ
Nôm cỡ lớn, thường treo ngang ở gian giữa nhà để thờ hoặc trang trí

Ngã Ba Hạc: nơi sông Lô chảy vào sông Hồng

Ngọc phả: sách ghi chép lai lịch, thân thế, sự nghiệp của những
người được người đời kính trọng, tôn thờ

- Đền Hùng: Đền thờ các vua Hùng ở núi Nghĩa Lĩnh, thôn
Cổ Tích, xã Hy Cương, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
- Nam quốc sơn hà: ý trong bài chỉ Tổ quốc Việt Nam.
- Bức hoành phi: tấm gỗ sơn son thếp vàng có khắc chữ
Hán hoặc chữ Nôm cỡ lớn, thường treo ngang ở gian
giữa nhà để thờ hoặc trang trí.
- Ngã Ba Hạc: nơi sông Lô chảy vào sông Hồng.
- Ngọc phả: sách ghi chép lai lịch, thân thế, sự nghiệp
của những người được người đời kính trọng, tôn thờ.
- Đất Tổ: chỉ khu vực đền Hùng hoặc chỉ chung tỉnh Phú
Thọ, nơi các vua Hùng bắt đầu sự nghiệp dựng nước.

- Chi: một nhánh trong dòng họ.

18

Mỗi em đọc một
đoạn, tiếp nối đến hết
bài.

Các em suy nghĩ, trả lời các câu hỏi sau:
1. Bài văn viết về cảnh vật gì, ở nơi nào?
Bài văn viết về cảnh vật trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh có đền Hùng,
nơi thờ các vua Hùng.
2. Tìm từ ngữ điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh câu nói về các vua
Hùng.
Các vua Hùng là những người đầu tiên thành lập
Văn Lang
nước
..............
đóng đô ở thành Phong Châu, nay thuộc tỉnh
Phú Thọ, cách ngày nay4000
khoảng ........ năm.
Nước Văn Lang được hình thành vào khoảng năm 700 TCN ở khu vực
sông Hồng, sông Mã và sông Cả và kết thúc vào năm 258 TCN bởi An Dương
Vương, Thục Phán. Từ đây hình thành quan niệm dân gian coi nước Văn
Lang đời Hùng Vương ra đời cách ngày nay khoảng hơn 4000 năm và thường
được sách báo nói tới 4000 năm văn hiến.

PHONG CẢNH ĐỀN HÙNG

Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm
bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xòe hoa. Trong đền,
dòng chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh. Đứng ở đây, nhìn ra xa,
phong cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18 –
theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên trái
đỡ lấy mây trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người có
công giúp Hùng Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa ba
dòng sông lớn tháng năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.
Trước đền Thượng có một cột đá cao đến năm gang, rộng khoảng ba tấc. Theo ngọc phả,
trước khi dời đô về Phong Khê, An Dương Vương đã dựng mốc đá đó, thề với các vua Hùng giữ
vững giang sơn. Lần theo lối cũ đến lưng chừng núi có đền Trung thờ 18 chi vua Hùng. Những cành
hoa đại cổ thụ tỏa hương thơm, những gốc thông già hàng năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về
thăm đất Tổ. Đi dần xuống là đền Hạ,chùa Thiên Quang và cuối cùng là đền Giếng, nơi có giếng
Ngọc trong xanh, ngày xưa công chúa Mị Nương thường xuống rửa mặt, soi gương.
Theo ĐOÀN MINH TUẤN

PHONG CẢNH ĐỀN HÙNG

Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm
bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xòe hoa. Trong đền,
dòng chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh. Đứng ở đây, nhìn ra xa,
phong cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18
– theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên
trái đỡ lấy mây trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người
có công giúp Hùng Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa
ba dòng sông lớn tháng năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.
Trước đền Thượng có một cột đá cao đến năm gang, rộng khoảng ba tấc. Theo ngọc phả,
trước khi dời đô về Phong Khê, An Dương Vương đã dựng mốc đá đó, thề với các vua Hùng giữ
vững giang sơn. Lần theo lối cũ đến lưng chừng núi có đền Trung thờ 18 chi vua Hùng. Những cành
hoa đại cổ thụ tỏa hương thơm, những gốc thông già hàng năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về
thăm đất Tổ. Đi dần xuống là đền Hạ,chùa Thiên Quang và cuối cùng là đền Giếng, nơi có giếng
Ngọc trong xanh, ngày xưa công chúa Mị Nương thường xuống rửa mặt, soi gương.

3. Tìm những từ ngữ miêu tả cảnh thiên nhiên nơi đền Hùng.
- Những khóm hải đường đâm bông rực đỏ
- Những cánh bướm dập dờn bay lượn
- Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi
-Bên trái là dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững
-Xa xa là núi Sóc Sơn
-Trước mặt là ngã Ba Hạc
-Những cây hoa đại cổ thụ toả hương thơm, những cây thông già
-giếng Ngọc trong xanh, …

 Cảnh đẹp thiên nhiên thật hùng vĩ và
tráng lệ

Suy nghĩ, thực hiện câu hỏi sau:
4. Bài văn gợi cho em nhớ đến một số truyền thuyết về sự nghiệp
dựng nước và giữ nước của dân tộc, đó là những truyền thuyết nào?
Nối câu hỏi ở cột A với câu trả lời ở cột B cho phù hợp:

CÁC ĐỊA DANH CỦA ĐỀN HÙNG

Núi Ba Vì

Cảnh núi non Ba Vì cao vòi vọi gợi nhớ truyền thuyết
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.

Ngã Ba Hạc hay còn gọi là ngã ba sông Bạch Hạc, nơi gặp gỡ của 3
con sông hùng vĩ và thơ mộng của miền Bắc  là sông Hồng, sông
Đà và sông Lô.

Núi Sóc Sơn

Núi Sóc Sơn

…Nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng gợi nhớ truyền thuyết
Thánh Gióng.

Mốc Đá Thề
Mốc đá thề - gợi nhớ truyền thuyết về An Dương Vương.

ĐỀN TRUNG

Gợi nhớ truyền thuyết Sự tích bánh chưng,
bánh dày…

ĐỀN HẠ
Gợi nhớ đến truyền thuyết Sự tích trăm trứng.

Mỗi ngọn núi, con suối, dòng sông, mái đền ở vùng đất Tổ đều gợi
nhớ về những ngày xa xưa, về cội nguồn, về truyền thống của dân
tộc.

Câu ca dao sau ý nói gì:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ Ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba.
Câu ca dao nhắc nhở mỗi chúng ta dù đi đâu về
đâu cũng phải nhớ về cội nguồn, dân tộc.
Cụ thể trong hai câu ca dao trên muốn nhắc nhở
con cháu Việt Nam đến ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch
phải nhớ đến ngày giỗ của các vua Hùng, người đã có
công xây dựng nên đất nước Việt Nam này.

Theo truyền thuyết, vua Hùng Vương thứ 6 đã “hoá thân” bên gốc cây kim
giao trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh vào ngày 10 tháng 3 âm lịch (năm 1632 trước
Công Nguyên). Từ đấy, người Việt đã lấy ngày 10/3 làm ngày Giỗ Tổ.

Nhân dân khắp nơi về đền Hùng nhân dịp Giỗ Tổ
mồng 10 tháng 3.

Nội dung của bài nói với lên điều gì?

NỘI DUNG

Ca ngợi vẻ đẹp tráng lệ của đền Hùng và
vùng đất Tổ, đồng thời bày tỏ niềm thành
kính thiêng liêng của mỗi con người đối với
tổ tiên.

Luyện đọc diễn cảm
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng,/ẩn trong rừng cây xanh
xanh.//Đứng ở đây,/nhìn ra xa,/phong cảnh thật là đẹp.//Bên phải/là
đỉnh Ba Vì vòi vọi,/nơi Mị Nương - con gái vua Hùng Vương thứ 18 theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao.//Dãy Tam Đảo như bức tường
xanh/sừng sững chắn ngang bên trái/đỡ lấy mây trời cuồn cuộn.//Phía
xa xa là núi Sóc Sơn,/nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng,/người có công
giúp Hùng Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược.//Trước mặt/là Ngã Ba
Hạc,/nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn/tháng năm mải miết đắp bồi phù
sa cho đồng bằng xanh mát.//

Qua bài học hôm nay
các em cần làm gì?

Qua bài học, chúng ta cần biết
kính trọng, biết ơn các vua
Hùng, chăm chỉ học tập rèn
luyện tốt để góp phần xây dựng
đất nước ...

Trò chơi:
1.Đền Hùng thuộc tỉnh nào?
A. Yên Bái
B. Thái Nguyên
C. Phú Thọ

Hết
10
9giờ
8
7
6
5
4
3
2
1

2.Câu nói nổi tiếng này là của ai?
“Các vua Hùng đã có công dựng
nước.Bác cháu ta phải cùng nhau
giữ lấy nước”.

A. Phan Bội Châu
B. Bác Hồ
C. Phan Chu Trinh

Hết
10
9giờ
8
7
6
5
4
3
2
1

3.Các vua Hùng đã có
công lập nên nhà nước
đầu tiên có tên là gì?

Hết
10
9giờ
8
7
6
5
4
3
2
1

A. Nước Văn Lang
B. Nước Âu Lạc
C. Nước Đại Việt