NGỮ VĂN 6

VƯỢT THÁC
Trích “Quê nội”- Võ Quảng

-.

Quª néi lµ t¸c phÈm thµnh c«ng nhÊt viÕt vÒ
cuéc sèng ë mét lµng quª ven s«ng Thu Bån
vµo nh÷ng ngµy sau c¸ch m¹ng th¸ng 8 –
1945 và những năm đầu cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp.

Bố cục: 3 ñoaïn
Đ1: Từ đầu………nhiều thác nước.
 Đoạn ở đồng bằng
Đ2: Tiếp theo……..thác Cổ Cò.
 Đọạn có nhiều thác dữ.
Đ3: Đoạn còn lại.
Đoạn sau vượt thác.

I

+ Đoạn sông khi chưa đến thác:
- Những bãi dâu bạt ngàn

- Những con thuyền chở hàng…
- Vườn tược um tùm
- Những chùm cổ thụ trầm ngâm…,
núi cao như chắn ngang trước
mặt…
+ Đoạn có nhiều thác đổ:
- Dòng sông như dựng đứng lên… Nước từ trên cao phóng xuống
nhanh, mạnh, chảy đứt đuôi rắn.
+ Trước khi đến chân thác:êm đềm,
+ Đoạn qua khỏi thác:
thơ mộng, hiền hòa…
- Sông quanh co nhưng bớt hiểm
+ Đã đến thác: hiểm trôû, dữ dội,
trở.
hùng vĩ…
+ Qua khỏi thác: bớt hiểm trở,
- Qua nhiều lớp núi  đồng ruộng
ruộng đồng bằng phẳng…
bằng phẳng

… Dọc sông, những chòm cổ

thụ dáng mãnh liệt đứng trầm
ngâm lặng nhìn xuống nước.
… Dọc sườn núi, những cây to
- Cảnh

thiên nhiên:

+ Đoạn ở đồng bằng: êm đềm,
thơ mộng, hiền hòa…
+ Đoạn có nhiều thác: hiểm trở,
dữ dội, hùng vĩ…
+ Đoạn sau vượt thác: bớt hiểm
trở.
- Nghệ thuật nhân hóa, so sánh
đặc sắc.

=> Thiên nhiên phong phú,
rộng lớn, hùng vĩ.

mọc giữa những bụi lúp xúp
nom xa như những cụ già vung
tay hô đám con cháu tiến về
phía trước.

Thảo luận :

? Cảnh dòng sông và hai bên bờ qua
miêu tả của tác giả có sự thay đổi như thế
nào theo từng chặng đường của con
thuyền?
? Theo em , vị trí quan sát của người kể
chuyện trong bài là ở đâu ? Vị trí ấy có
phù hợp không ? Vì sao?

Cảnh thay đổi theo trình tự hành trình của
con thuyền ngược dòng sông.

Vị trí quan sát : Ngồi trên thuyền

Giúp ta thấy được sự biến đổi của cảnh
quan thiên nhiên trên sông và hai bên bờ
qua những vùng khác nhau:êm ả , thơ
mộng – hiểm trở, dữ dội – đồng bằng màu
mỡ.

Viết đoạn văn ngắn từ 3-5 câu miêu tả cảnh
thiên nhiên hai bên bờ sông Thu Bồn?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Học bài:
- Tóm tắt lại văn bản vào vở soạn
- Tiếp tục trả lời các câu hỏi SGK
2. Soạn bài:
- Nhóm 1: tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình dượng
Hương Thư
-Nhóm 2: Tìm những chi tiết miêu tả các động tác khi
vượt thác của dượng Hương Thư
-Nhóm 3:Tìm những hình ảnh so sánh về dượng Hương
Thư vaø taùc dụng cuûa caùc hình aûnh so saùnh đoù?

“Dượng Hương Thư đánh trần đứng sau lái co người phóng chiếc sào xuống lòng sông
nghe một tiếng “soạc”! Thép đã cắm vào sỏi! Dượng Hương ghì chặt trên đầu sào, lấy
thế trụ lại, giúp cho chú Hai và thằng Cù Lao phóng sào xuống nước”.

Thảo luận nhóm
(3 phút)
Nhóm 1: Tìm những chi
tiết miêu tả ngoại hình
dượng Hương Thư khi vượt
thác?
Nhóm 2: Tìm những chi tiết

miêu tả các động tác dượng
Hương Thư khi vượt thác?

Nhóm 3: Tìm những hình
ảnh so sánh về dượng
Hương Thư vaø taùc dụng
cuûa caùc hình aûnh so saùnh
đoù?

- Ngoaïi hình:
+ Đaùnh traàn.
+ Như pho töôïng ñoàng ñuùc.
+ Caùc baép thòt cuoàn cuoän.
+ Hai haøm raêng caén chaët.
+ Quai haøm baïnh ra.
+ Caëp maét naûy löûa.
- Ngoại hình: gân guốc, khỏe khoắn,
+ Nhö moät hieäp sĩ của Trường
chắc chắn.
Sơn oai linh huøng vó.
- Hành động: dũng cảm  vẻ đẹp
dũng mãnh, tư thế hào hùng của con
người vững vàng chế ngự thiên nhiên.

- Hành động:
+ Co ngöôøi phoùng saøo.
- Các hình ảnh so sánh độc đáo.
+ Ghì chaët ñaàu saøo.
+ Thaû saøo, ruùt saøo raäp raøng,
=> Döôïng Hương Thö vöøa laø
ngöôøi lao động khỏe mạnh, dũng nhanh nhö caét.
cảm, vöøa laø người chæ huy daøy
dạn kinh nghieäm.

Bài tập trắc nghiệm
1. Miêu tả cảnh vượt thác, tác giả đã
làm nổi bật:
A. Sức mạnh của con thuyền.
B. Sức mạnh của con người.
C. Vẻ hùng dũng và sức mạnh của
con người trước thiên nhiên hùng vĩ.
D. Cảnh thiên nhiên hùng vĩ.

- Bài văn miêu tả cảnh hai bờ sông 2. Nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu
theo hành trình vượt sông Thu Bồn tả của văn bản là:
 Làm nổi bật sức mạnh con người
A. Tả tâm trạng.
trên nền thiên nhiên hùng vĩ.
B. Tả thiên nhiên phong phú.
- Nghệ thuật tả cảnh, tả người tự
C. Tả hoạt động của con người.
nhiên, sinh động.

* Ghi nhớ (Sgk)

D. Tả cảnh, tả người tự nhiên, sinh
động.

Hai bài “Sông nước Cà Mau” và “Vượt thác” đều miêu tả
cảnh sông nước. Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong
cảnh thiên nhiên được miêu tả ở mỗI bài và nghệ thuật miêu
tả của tác giả?

Luyện tập (thảo luận nhóm 3p)
Hai bài “Sông nước Cà Mau” và “Vượt thác” đều miêu tả cảnh
sông nước. Em hãy nêu những nét đặc sắc của phong cảnh thiên
nhiên được miêu tả ở mỗi bài và nghệ thuật miêu tả của tác giả?

Văn bản

Sông nước Cà
Mau

Nét đặc sắc của Cảnh sông nước
phong cảnh Cà Mau có vẻ
thiên nhiên
đẹp rộng lớn,
hùng vĩ, đầy sức
sống hoang dã.
Nghệ thuật
miêu tả

Vừa bao quát,
vừa cụ thể, sinh
động

Vượt thác

Cảnh thiên nhiên
rộng lớn, thơ
mộng, hùng vĩ.

Tả cảnh, tả người
tự nhiên, sinh
động