KHỞI ĐỘNG

)

c)

12 giờ 18 phút
8
giờ
12
phút
+
20 giờ 30 phút

+
4 giờ 35 phút
b)
8 giờ 42 phút
12 giờ 77 phút
Hay : 13 giờ 17 phút

8 phút 45 giây
6 phút 15 giây

12 phút 43 giây
5 phút 37 giây

+ 14 phút 60 giây
Hay : 15 phút

d)

17 phút 80 giây
+
Hay : 18 phút 20 phút

KHÁM PHÁ

Toán

TRỪ SỐ ĐO THỜI GIAN
a) Ví dụ 1 : Một ô tô đi từ Huế lúc 13 giờ 10 phút và đến Đà
Nẵng lúc 15 giờ 55 phút. Hỏi ô tô đó đi từ Huế đến Đà Nẵng hết
bao nhiêu thời gian ?
13 giờ 10 phút
Huế

15 giờ 55 phút
? Thời gian

Đà Nẵng

15 giờ 55 phút - 13 giờ 10 phút = ?
*

Ta phải thực hiện phép trừ :
15 giờ 55 phút - 13 giờ 10 phút = ?
Ta đặt tính rồi tính như sau :
15 giờ 55 phút
- 13 giờ 10 phút
2 giờ 45 phút
Vậy : 15 giờ 55 phút - 13 giờ 10 phút = 2 giờ 45 phút
Muốn
thời
gian
làm loại
như đơn
thế nào
Muốn
trừtrừ
số số
đo đo
thời
gian
có ta
nhiều
vị ta? thực
hiện trừ các số đo theo từng loại đơn vị.
5

b) Ví dụ 2 : Trên cùng một đoạn đường, Hòa chạy hết 3 phút 20
giây, Bình chạy hết 2 phút 45 giây. Hỏi Bình chạy ít hơn Hòa bao
nhiêu giây ?
Ta phải thực hiện phép trừ :
3 phút 20 giây - 2 phút 45 giây = ?
Ta đặt tính rồi tính như
sau :20 giây = 2 phút 80 giây
3 phút
3 phút 20 giây
2 phút 80 giây
đổi thành
2 phút 45 giây
2 phút 45 giây

0 phút 35 giây

Vậy : 3 phút 20 giây – 2 phút 45 giây = 35 giây

Khi thực hiện phép trừ số đo thời gian mà số đo
theo đơn vị nào đó của số bị trừ bé hơn số đo tương
ứng ở số trừ thì ta làm như thế nào ?
Thì ta cần đổi một đơn vị ở hàng lớn hơn liền kề
sang đơn vị nhỏ hơn rồi thực hiện phép trừ như bình
thường.

LUYỆN TẬP

1. Tính :
a) 23 phút 25 giây – 15 phút 12 giây
23 phút 25 giây
–
15 phút 12 giây
8 phút 13 giây

= 8 phút 13 giây

b) 54 phút 21 giây – 21 phút 34 giây = 32 phút 47 giây
54 phút 21 giây = 53 phút 81 giây
54 phút 21 giây
–
21 phút 34 giây

53
phút
81
giây
Đổi thành – 21 phút 34 giây
32 phút 47 giây

c) 22 giờ 15 phút – 12 giờ 35 phút

c) 22 giờ 15 phút – 12 giờ 35 phút

= 9 giờ 40 phút

22 giờ 15 phút = 21 giờ 75 phút
22 giờ 15 phút
–
12 giờ 35 phút

Đổi thành

21 giờ 75 phút
–
12 giờ 35 phút
9 giờ 40 phút

2. Tính :
a) 23 ngày 12 giờ – 3 ngày 8 giờ = 20 ngày 4 giờ
23 ngày 12 giờ
–
3 ngày 8 giờ
20 ngày 4 giờ
b) 14 ngày 15 giờ – 3 ngày 17 giờ = 10 ngày 22 giờ
14 ngày 15 giờ = 13 ngày 39 giờ
13 ngày 39 giờ
14 ngày 15 giờ
–
–
Đổi
thành
3 ngày 17 giờ
3 ngày 17 giờ
10 ngày 22 giờ
c) 13 năm 2 tháng – 8 năm 6 tháng

c) 13 năm 2 tháng – 8 năm 6 tháng

= 4 năm 8 tháng

13 năm 2 tháng = 12 năm 14 tháng
13 năm 2 tháng
–
8 năm 6 tháng

Đổi thành

12 năm 14 tháng
– 8 năm 6 tháng
4 năm 8 tháng

Bài 3. Một người đi từ A lúc 6 giờ 45 phút và đến B lúc 8 giờ 30 phút.
Giữa đường người đó nghỉ 15 phút. Hỏi nếu không kể thời gian nghỉ
người đó đi quãng đường AB hết bao nhiêu thời gian ?
Tóm tắt

Nghỉ

A
6 giờ 45 phút

15 phút

B
8 giờ 30 phút

?
Thời gian đi đường = thời gian đến – thời gian đi – thời gian nghỉ
Bài giải
Người đó đi quãng đường AB hết số thời gian là :
8 giờ 30 phút - 6 giờ 45 phút - 15 phút = 1 giờ 30 phút
Đáp số : 1 giờ 30 phút

VẬN DỤNG

Bài toán :
Mỗi buổi học của em bắt đầu lúc 7 giờ 30 phút,
kết thúc lúc 10 giờ. Hỏi mỗi buổi học của em hết bao
nhiêu thời gian ?
Bài giải
Mỗi buổi học của em hết số thời gian là :
10 giờ - 7 giờ 30 phút = 2 giờ 30 phút
Đáp số : 2 giờ 30 phút

Khi trừ số đo thời gian có nhiều loại đơn vị ta làm
như sau :
- Đặt tính thẳng cột theo đơn vị đo
- Đổi đơn vị đo ở số bị trừ (nếu có)
- Trừ từ phải sang trái theo từng loại đơn vị đo.

DẶN DÒ

- Xem lại : Cộng, trừ số đo thời gian.
- Xem trước bài : Luyện tập/134.