KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Trình bày cấu tạo và chức năng của hệ thần
kinh?

* Cấu tạo:

Hệ thần kinh

Bộ phận
trung ương
Bộ phận
ngoại biên

Não
Tuỷ sống
Dây thần kinh
Hạch thần kinh

Bó sợi cảm giác

Bó sợi vận động
Giao cảm
Đối giao cảm

* Chức năng:

Hệ
thần
kinh

Hệ thần kinh vận động: Điều khiển sự hoạt động của
cơ vân. Là hoạt động có ý thức
Hệ thần kinh sinh dưỡng: Điều hoà các cơ quan
dinh dưỡng và cơ quan sinh sản. Là hoạt động không
có ý thức.

2. Trình bày cấu tạo và chức năng của tủy sống?
Tủy sống

Đặc điểm
Vị trí
Hình dạng

Cấu tạo
ngoài

Hình trụ dài 50cm
Có hai phình: cổ, thắt lưng

Màu sắc

Màu trắng bóng

Màng tủy

3 lớp: màng cứng, màng nhện, màng
nuôi Bảo vệ và nuôi dưỡng tủy sống

Chất xám

Cấu tạo
trong

Nằm trong ống xương sống (đốt sống
cổ 1 đến hết đốt thắt lưng II)

Chất trắng

Nằm trong, hình cánh bướm
Nằm ngoài, bao quanh chất xám

4

*Chức
năng
của
tủy
sống

– Chất xám là căn cứ của các phản xạ không điều
kiện.

Chất trắng :các đường dẫn truyền nối các căn cứ
trong tuỷ sống với nhau và với não bộ.

5

TIẾT 47.
DÂY THẦN KINH TỦY

I. Cấu tạo của dây thần kinh tủy.
Xem hình, cho biết có bao nhiêu đôi dây thần kinh tuỷ?

Đốt sống
cổ I
Tuỷ sống

Đốt sống
Thắt lưng II

Dây thần
Kinh tuỷ

Xem hình, cho biết có bao nhiêu đôi dây thần
Hộp kinh tuỷ?
sọ

Não

Tuỷ
sống

Dây
thần
kinh
tuỷ

Cột
sống

-Có
H 43.2 Hệ thần kinh

31 đôi dây thần kinh tủy

Kể từ đốt thắt
lưng II trong ống
xương sống chỉ
có các bó rễ tủy
của đoạn cùng và
đoạn cụt tập hợp
cùng nhau tạo
thành “Tùng
đuôi ngựa”

Rễ sau
Rễ sau( cảm giác)

Rễ trước

Da

( vận động )

Cơ
B. Cung phản xạ
sinh dưỡng

Sơ đồ: Cung phản xạ vận động

Tủy
sống
Dây thần
kinh tủy

Đĩa đệm
đốt
sống

H 44.2 Một đoạn tủy sống trong đốt sống

Mỗi dây thần kinh tuỷ gồm mấy
loại rễ tuỷ?
Rễ sau
Dây thần
kinh tủy

( cảm
giác)

Rễ trước
Rễ trước
( vận động )

Hình 45-1. Các rễ tuỷ

Rễ sau
Tủy sống

Dây thần kinh tuỷ được hình
thành ở đâu?
Dây TK tuỷ được hình thành
trong cột sống sẽ chui ra ngoài
qua các khe giữa các đốt sống và
nhập lại thành dây TK tuỷ.

Rễ trước

Rễ trước

Bài tập: Điền các cụm từ sau vào các vị trí thích hợp:

hướng tâm

dây pha

31

li tâm

( 1)
Có………đôi
dây thần kinh tuỷ. Dây
thần kinh tuỷ do các bó sợi thần
(2)
kinh…………
. (cảm giác) và các bó sợi
( 3)
thần kinh …………
(vận động) nhập lại
nối với tuỷ sống qua rễ trước và rễ sau
(4)

→ Dây thần kinh tuỷ là ………….


- Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với
tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi
cảm giác:
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó
sợi vận động:
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống
nhập lại thành dây thần kinh tuỷ.

II. Chức năng của dây thần kinh tủy.
1.Tieán haønh thí nghieäm:

Thí nghiệm

ĐK thí nghiệm

1.Kích thích
Rễ trước bên
bằng HCl 1%
phải bị cắt
chi sau bên phải

Kết quả TN
Chi đó không
co (chân phải)
nhưng co chi
sau bên trái và
cả 2 chi trước

Từ kết quả thí nghiêm 1, em có thể
rút ra được kết luận gì về chức
năng của rễ trước ?
Thí nghieäm 1
HCL 1%

Thí nghiệm 1: Cắt đứt rễ trước
Dùng HCl 1% kích thích vào chi
sau bên phải Ếch: chân phải Ếch
không co, nhưng co chi sau bên
trái và cả 2 chi trước.
Cắt Rễ trước
( rễ vận động)

Từ kết quả thí nghiêm 1, em có thể rút ra được kết luận gì
về chức năng của rễ trước ?

Rễ trước là rễ vận động dẫn truyền các xung TK từ
trung ương (tuỷ) ra cơ quan phản ứng (cơ).

2. Kết quả thí nghiệm:
Thí nghiệm

ĐK thí nghiệm

Kết quả TN

1.Kích thích
Rễ trước bên
bằng HCl 1%
phải bị cắt
chi sau bên phải

Chi đó không
co (chân phải)
nhưng co chi
sau bên trái và
cả 2 chi trước

2.Kích thích
bằng HCl 1%
chi sau bên trái

Không chi nào
co cả

Rễ sau bên trái
bị cắt

Từ kết quả thí nghiêm 2, em có thể
rút ra được kết luận gì về chức
năng của rễ sau ?
Thí nghieäm 2
HCL 1%

Thí nghiệm 2: Cắt đứt rễ sau
Cắt rễ sau
( rễ cảm giác)

Dùng HCl 1% kích
thích vào chi sau của
Ếch: Ếch không co
chân nào.

Từ kết quả thí nghiêm 2, em có thể rút ra được kết luận gì
về chức năng của rễ sau ?

Rễ sau là rễ cảm giác dẫn truyền các xung thần kinh
từ các thụ quan (da) vào Trung ương (tuỷ)

 3. Kết luận:

- Rễ sau dẫn truyền các xung
thần kinh cảm giác (hướng
tâm) từ các thụ quan vào trung
ương

- Rễ trước sẽ dẫn truyền các xung

thần kinh vận động (ly tâm) từ
trung ương ra cơ quan đáp ứng.

-Dây thần kinh tủy gồm rễ trước và
rễ sau chập lại sẽ dẫn truyền xung
thần kinh được cả hai chiều nên
được gọi là dây pha

- Dựa vào chức
năng giải thích vì
sao nói dây TK
tuỷ là dây pha?
Dây thần kinh tủy gồm rễ
trước và rễ sau chập lại sẽ
dẫn truyền xung thần kinh
được cả hai chiều nên
được gọi là dây pha

I. Cấu tạo.

-Có 31 đôi dây thần kinh tủy
- Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi thần kinh cảm giác.
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi thần kinh vận động.
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống nhập lại thành dây thần kinh tuỷ.

II. Chức năng.
- Rễ sau dẫn truyền các xung thần kinh cảm giác (hướng tâm) từ các thụ quan (da)
vào trung ương (tuỷ).
-Rễ trước sẽ dẫn truyền các xung thần kinh vận động (ly tâm) từ trung ương (tuỷ) ra
cơ quan phản ứng (cơ).
-Dây thần kinh tủy gồm rễ trước và rễ sau chập lại sẽ dẫn truyền xung thần kinh
được cả hai chiều nên được gọi là dây pha

SƠ ĐỒ TƯ DUY:
Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi vận
CẤU
TẠO

DÂY
THẦN
KINH
TỦY

động.

Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi cảm giác.

CHỨC
NĂNG

Dẫn truyền các xung thần kinh cảm giác từ thụ
quan( da) về trung ương(tủy)

Dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương thần
kinh (tủy) đến cơ quan đáp ứng( cơ)

Câu 1: Ở tủy sống, rễ trước có vai trò gì ?
A. Phân tích và xử lí các kích thích tiếp nhận được từ cơ quan thụ
cảm
B. Dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ cơ quan thụ cảm về
trung ương
C. Dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương tới cơ quan
phản ứng
D. Tất cả các phương án còn lại trên
Câu 2: Rễ trước của tủy sống còn có tên gọi khác là gì ?
A. Rễ li tâm B. Rễ cảm giác C. Rễ vận động D. Rễ hướng tâm
Câu 3: Ở tủy sống, rễ sau có vai trò gì? 
A. Dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ cơ quan thụ cảm về
trung ương
B. Phân tích và xử lí các kích thích tiếp nhận được từ cơ quan thụ
cảm
C. Dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương tới các cơ
quan đáp ứng
D. Tất cả các phương án trên

Câu 4: Dây thần kinh được cấu tạo từ thành phần
nào?
A. Rễ cảm giác
B. Rễ vận động
C. Bó sợi thần kinh cảm giác
D. Bó sợi hướng tâm và bó sợi li tâm
Câu 5: Dây thần kinh tủy được cấu tạo như thế
nào ?
A. Tùy từng loại mà dây thần kinh được cấu tạo bởi bó
sợi thần kinh vận động hoặc bó sợi cảm giác.
B. Chỉ được cấu tạo bởi bó sợi thần kinh vận động
C. Bao gồm bó sợi thần kinh cảm giác và bó sợi thần
kinh vận động
D. Chỉ được cấu tạo bởi bó sợi thần kinh cảm giác

Tại sao nói dây thần kinh tủy là dây pha?
=> Vì dây thần kinh tủy bao gồm các bó
sợi cảm giác và bó sợi vận động được
liên hệ với tủy sống qua rễ sau và rễ
trước. Rễ sau là rễ cảm giác, rễ trước là
rễ vận động.

2) Trên một con ếch đã mổ để nghiên cứu rễ
tủy, em Quang vô ý thúc mũi kéo làm đứt một
số rễ. Bằng cách nào em có thể phát hiện được
rễ nào còn, rễ nào mất?
Kích thích bằng HCl 1% lần lượt vào các chi:
+ Nếu không gây co chi nào → rễ sau (rễ cảm
giác) chi đó bị đứt
+ Nếu chi nào co → rễ trước (rễ vận động) vẫn
còn
+ Nếu chi đó không co, các chi khác co → rễ
trước (rễ vận động) của chi đó đứt

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
a. Bài vừa học :
- Học bài theo vở ghi.
- Trả lời các câu hỏi trong SGK.
b. Bài sắp học: “Trụ não, tiểu não và não
trung gian”
- Xác định được vị trí và các thành phần, chức
năng của trụ não, tiểu não, não trung gian?
- Tìm hiểu tại sao ở người say rượu lại có hiện
tượng đi lảo đảo, “chân nam đá chân chiêu”.