- LuËn ®iÓm lµ nh÷ng t­t­ëng, quan ®iÓm, chñ tr­¬ng
c¬ b¶n mµ ng­êi nãi (ng­êi viÕt) nªu ra trong bµi v¨n nghÞ
luËn.
- Em hiÓu thÕ nµo lµ luËn ®iÓm?
- HÖ thèng luËn ®iÓm trong bµi: “ChiÕu dêi ®«” cña
Lý C«ng UÈn:
Em®«h·y
nªu
hÖ ®¹i
thèng
luËn
bµi:ý
*.- Dêi
lµ viÖc
träng
cña c¸c
vua®iÓm
chóa, trong
trªn thuËn
trêi,
d­íi theo
u toan
nghiÖp
lín, tÝnh kÕ l©u
“ChiÕu
dêilßng
®«” d©n,
cñam­
Lý
C«ng
UÈn?
dµi.
*. C¸c nhµ §inh, Lª kh«ng chÞu dêi ®« nªn triÒu ®¹i ng¾n
ngñi, tr¨m hä ph¶i hao tæn, mu«n vËt kh«ng ®­îc thÝch
nghi.
*. Thµnh §¹i La xÐt vÒ mäi mÆt, xøng ®¸ng lµ kinh ®« cña
mu«n ®êi.
*. CÇn ph¶i dêi ®« vÒ thµnh §¹i La.

I-

1. Tr×nh bµy luËn ®iÓm thµnh mét ®o¹n v¨n.
a) NhËn diÖn c¸ch tr×nh bµy luËn ®iÓm
thµnh mét ®o¹n v¨n.

*/ Néi dung cña ®o¹n a: Thµnh §¹i
La xøng ®¸ng lµ kinh ®« cña mu«n
®êi.
*/ Néi dung cña ®o¹n b: Tinh thÇn
yªu n­íc nång nµn cña ®ång bµo ta
ngµy nay.

*/ C©u chñ ®Ò cña ®o¹n a: ThËt lµ
chèn tô héi träng yÕu cña bèn ph­¬ng
®Êt n­íc; còng lµ n¬i kinh ®« bËc nhÊt
cña ®Õ v­¬ng mu«n ®êi.
 Cuèi ®o¹n
*/ C©u chñ ®Ò cña ®o¹n b: §ång bµo
ta ngµy nay còng rÊt xøng ®¸ng víi tæ
tiªn ta ngµy tr­íc.
 §Çu ®o¹n

§o¹n a:
- Vèn lµ kinh ®« cò.
- VÞ trÝ trung t©m trêi ®Êt
- ThÕ ®Êt quÝ hiÕm: Rång
cuén, hæ ngåi.
- D©n c­ ®«ng ®óc, mu«n
vËt phong phó tèt t­¬i.
- N¬i th¾ng ®Þa.
*/ Xøng ®¸ng lµ kinh ®«
mu«n ®êi.

§o¹n b:
*/ Tinh thÇn yªu n­íc
nång nµn cña ®ång bµo
ta ngµy nay.
- Theo løa tuæi.
- Theo kh«ng gian vïng
miÒn.
- Theo vÞ trÝ c«ng t¸c,
ngµnh nghÒ ®­îc giao.

§o¹n a:
*/ C¸c c©u mang ý cô thÓ
n»m tr­íc  C©u mang ý
kh¸i qu¸t ®øng cuèi ®o¹n
 §o¹n v¨n qui n¹p.

§o¹n b:
*/ C©u mang ý kh¸i qu¸t
®øng ®Çu ®o¹n  C¸c c©u
mang ý cô thÓ n»m cuèi
®o¹n.
 §o¹n v¨n diÔn dÞch.

CÊu tróc
®o¹n v¨n nghÞ luËn

§o¹n diÔn dÞch:
- C©u chñ ®Ò nªu
luËn ®iÓm.
 LuËn cø 2,3...

§o¹n qui n¹p:
- LuËn cø 1, 2, 3...
 C©u chñ ®Ò nªu
luËn ®iÓm.

*/ C©u chñ ®Ò n»m vÞ trÝ cuèi cña
®o¹n v¨n:
Cho th»ng nhµ giµu r­íc chã vµo
nhµ, nã míi cµng hiÖn chÊt chã ®Óu
cña giai cÊp nã ra.

 §o¹n v¨n qui n¹p.

*/ Néi dung luËn ®iÓm:
B¶n chÊt giai cÊp chã ®Óu cña vî
chång NghÞ QuÕ hiÖn râ qua viÖc
chóng mua chã.

I-

1. Tr×nh bµy luËn ®iÓm thµnh mét ®o¹n v¨n.
a) NhËn diÖn c¸ch tr×nh bµy luËn ®iÓm
thµnh mét ®o¹n v¨n.
*/ Ghi nhí 1 (Sgk/ trang 81)
b) C¸ch lËp luËn ®o¹n v¨n nghÞ luËn:

Tr×nh tù sù viÖc trong ®o¹n v¨n:
- MÑ con chÞ DËu ®Õn b¸n chã.
- Vî chång NghÞ QuÕ víi chã.
- Vî chång NghÞ QuÕ víi mÑ con chÞ DËu.
- B¶n chÊt chã ®Óu cña vî chång NghÞ QuÕ.
 LËp luËn t­¬ng ph¶n: ®Æt chã bªn ng­êi, ®Æt c¶nh
xem chã, quÝ chã, vå vËp mua chã, sung s­íng bï
khó vÒ chã bªn c¹nh giäng chã m¸ víi ng­êi b¸n
chã (mÑ con chÞ DËu)...

Nh÷ng côm tõ t­¬ng ph¶n ®Æt bªn nhau võa
xo¸y vµo luËn ®iÓm, vµo vÊn ®Ò, võa lµm hiÖn râ
b¶n chÊt chã m¸.
*/ C¸ch lËp luËn nµy cã t¸c dông lín trong viÖc
chøng minh vµ lµm râ luËn ®iÓm: b¶n chÊt chã m¸
cña giai cÊp ®Þa chñ  LËp luËn chÆt chÏ, hîp lý.

LËp luËn nguyªn nh©n-hÖ qu¶:
TiÕng ViÖt cña chóng ta rÊt giµu; tiÕng ta
giµu bëi ®êi sèng mu«n mµu, ®êi sèng t­ t­ëng vµ
t×nh c¶m dåi dµo cña d©n téc ta; bëi kinh
nghiÖm ®Êu tranh l©u ®êi vµ phong phó, kinh
nghiÖm ®Êu tranh giai cÊp, ®Êu tranh x· héi,
®Êu tranh víi thiªn nhiªn vµ ®Êu tranh víi giÆc
ngo¹i x©m; bëi nh÷ng kinh nghiÖm sèng cña
bèn ngh×n n¨m lÞch sö dùng n­íc vµ gi÷ n­íc(...)
(Ph¹m V¨n §ång, TiÕng ViÖt
giµu vµ ®Ñp, V¨n 7 – TËp 2)

KiÓu lËp luËn liÖt kª:
Ta th­êng tíi b÷a quªn ¨n, nöa ®ªm vç gèi;
ruét ®au nh­ c¾t, n­íc m¾t ®Çm ®×a; chØ c¨m tøc
ch­a x¶ thÞt lét da, nuèt gan uèng m¸u qu©n thï.
DÉu tr¨m th©n nµy ph¬i ngoµi néi cá, ngh×n x¸c
nµy gãi trong da ngùa, ta còng vui lßng. (...)
(TrÇn H­ng §¹o, HÞch t­íng sÜ)

I-

1. Tr×nh bµy luËn ®iÓm thµnh mét ®o¹n v¨n.
a) NhËn diÖn c¸ch tr×nh bµy luËn ®iÓm
thµnh mét ®o¹n v¨n.
*/ Ghi nhí 1 (Sgk/ trang 81)
b) C¸ch lËp luËn ®o¹n v¨n nghÞ luËn:
*/ Ghi nhí 2, 3 (Sgk/ trang 81)
2. Tæng kÕt:
*/ Ghi nhí: (Sgk/ trang 81)

Khi tr×nh bµy luËn ®iÓm trong ®o¹n v¨n nghÞ
luËn, cÇn chó ý:
-- ThÓ
T×mhiÖn
®ñ c¸c
râ rµng,
luËn cø
chÝnh
cÇnx¸c
thiÕt,
néitædung
chøccña
lËpluËn
luËn
®iÓm
c©u tù
chñ
®Ò.lýTrong
®o¹n
theo trong
mét trËt
hîp
®Ó lµm
næiv¨n
bËttr×nh
luËn
bµy
luËn ®iÓm, c©u chñ ®Ò th­êng ®­îc ®Æt ë vÞ trÝ
®iÓm.
®Çu tiªn (®èi víi ®o¹n diÔn dÞch) hoÆc cuèi cïng
- DiÔn
trong
s¸ng, hÊp dÉn ®Ó sù tr×nh bµy
(®èi
víi ®¹t
®o¹n
qui n¹p).
luËn ®iÓm cã søc thuyÕt phôc.

II/

Bµi tËp 1:
DiÔn ®¹t ý c©u v¨n thµnh luËn ®iÓm:
C©u a: Tr¸nh lèi viÕt dµi dßng lµm ng­
êi xem khã hiÓu.
C©u b: Nguyªn Hång thÝch truyÒn
nghÒ cho b¹n trÎ.

II/
Bµi tËp 2: LuËn ®iÓm tr×nh bµy trong ®o¹n v¨n:
LuËn ®iÓm: TÕ Hanh lµ mét nhµ th¬ tinh l¾m.
LuËn cø 1: Th¬ «ng ®· ghi ®­îc ®«i nÐt rÊt thÇn t×nh
vÒ c¶nh sinh ho¹t chèn quª h­¬ng.
LuËn cø 2: Th¬ «ng ®­a ta vµo mét thÕ giíi rÊt gÇn
gòi th­êng ta chØ thÊy mét c¸ch mê mê, c¸i thÕ giíi
nh÷ng t×nh c¶m ta ®· ©m thÇm trao cho c¶nh vËt.
*/ C¸c luËn cø ®­îc s¾p xÕp theo tr×nh tù t¨ng tiÕn,
luËn cø sau biÓu hiÖn mét møc ®é tinh tÕ cao h¬n so
víi luËn cø tr­íc. Nhê vËy mµ ng­êi ®äc cµng thÊy
høng thó khi ®äc phª b×nh th¬ cña Hoµi Thanh.

II/
Bµi tËp 3:
ViÕt ®o¹n v¨n tr×nh bµy luËn ®iÓm.

Bµi tËp 3: ViÕt ®o¹n v¨n tr×nh bµy luËn ®iÓm:
a/ “Häc ph¶i kÕt hîp lµm bµi tËp th× míi hiÓu bµi ”
*/ LuËn ®iÓm: Häc ph¶i kÕt hîp lµm bµi tËp th×
hiÓu bµi.
*/ LuËn cø:
- Lµm bµi tËp chÝnh lµ thùc hµnh bµi häc lý
yÕt.
- Lµm cho kiÕn thøc lý thuyÕt ®­îc nhËn thøc l¹i,
s©u h¬n, b¶n chÊt h¬n.
- Lµm bµi tËp gióp cho viÖc nhí kiÕn thøc râ rµng
h¬n.
- Lµm bµi tËp lµ rÌn luyÖn c¸c kü n¨ng cña t­
.
- V× vËy, nhÊt thiÕt häc ph¶i kÕt hîp lµm bµi tËp
th× sù häc míi ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c.

b/ “Häc vÑt kh«ng ph¸t triÓn ®­îc n¨ng lùc suy
nghÜ”
- LuËn ®iÓm: Häc vÑt kh«ng ph¸t triÓn ®­îc
n¨ng lùc suy nghÜ.
- LuËn cø: Häc vÑt lµ häc thuéc lßng mµ ch­a
ch¾c ®· hiÓu m×nh ®ang häc néi dung g×.
Häc vÑt chãng quªn vµ khã cã thÓ vËn dông
thµnh c«ng nh÷ng ®iÒu ®· häc.
Häc vÑt mÊt thêi gian, c«ng søc mµ kh«ng
®em l¹i hiÖu qu¶ thiÕt thùc.
Kh«ng nªn häc vÑt, häc vÑt lµm mßn n¨ng
lùc t­duy, suy nghÜ.

II/
Bµi tËp 3:
ViÕt ®o¹n v¨n tr×nh bµy luËn ®iÓm.
Bµi tËp 4:
LËp luËn trong ®o¹n v¨n nghÞ luËn.

Bµi tËp 4: LËp luËn trong ®o¹n v¨n nghÞ luËn.
*/ LuËn ®iÓm: “V¨n gi¶i thÝch cÇn ph¶i viÕt
cho dÔ hiÓu”
*/ LuËn cø:
- V¨n gi¶i thÝch ®­îc viÕt ra nh»m lµm cho
ng­êi ®äc hiÓu.
- Gi¶i thÝch cµng khã hiÓu th× ng­êi viÕt cµng
khã ®¹t ®­îc môc ®Ých.
- Ng­îc l¹i, gi¶i thÝch cµng dÔ hiÓu th× ng­êi
®äc cµng dÔ nhí, dÔ hiÓu, dÔ lµm theo.
- V× thÕ, v¨n gi¶i thÝch cÇn ph¶i ®­îc viÕt sao
cho dÔ hiÓu.

1/ N¾m v÷ng phÇn lý thuyÕt.
2/ Cho luËn ®iÓm: “Häc ph¶i lu«n
®i ®«i víi hµnh”, triÓn khai luËn ®iÓm
trªn thµnh ®o¹n v¨n qui n¹p vµ ®o¹n
v¨n diÔn dÞch.