NĂM HỌC 2022 - 2023

Luyện tập thay thế từ ngữ
để liên kết câu

NĂM HỌC 2022 - 2023

Thứ năm, ngày 16 tháng 3 năm 2023
Luyện từ và câu

Luyện tập thay thế từ ngữ
để liên kết câu

Bài tập 1: Trong đoạn văn sau, người
viết đã dùng những từ ngữ nào để chỉ
nhân vật Phù Đổng Thiên Vương
(Thánh Gióng)? Việc dùng nhiều từ
ngữ thay thế cho nhau như vậy có tác
dụng gì?

Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương, tôi
thường tưởng tượng đến một trang nam nhi, sức
vóc khác người nhưng tâm hồn còn thô sơ và giản
dị như tâm hồn tất cả mọi người thời xưa. Tráng sĩ
ấy gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận,
đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương
nặng. Tuy thế người trai làng Phù Đổng vẫn còn ăn
một bữa cơm (chỗ ấy nay lập đền thờ ở làng Xuân
Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm, xong mới ôm vết
thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u nào,
giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.

Gạch chân những từ ngữ chỉ nhân
vật Phù Đổng Thiên Vương (Thánh
Gióng) trong đoạn văn?
Dùng nhiều từ ngữ thay thế cho
nhau như vậy có tác dụng gì?
Từ thay thế có nghĩa như thế nào
với nhau?

Nghe chuyện Phù Đổng Thiên Vương,
Vương tôi
trang nam
nam nhi,
nhi sức
thường tưởng tượng đến một trang
vóc khác người nhưng tâm hồn còn thô sơ và giản
dị như tâm hồn tất cả mọi người thời xưa. Tráng sĩ
ấyấy
gặp lúc quốc gia lâm nguy đã xông pha ra trận,
sĩ
đem sức khỏe mà đánh tan giặc, nhưng bị thương
nặng. Tuy thế người trai
làngtrai
Phùlàng
Đổng
vẫn
còn ăn
người
Phù
Đổng
một bữa cơm (chỗ ấy nay lập đền thờ ở làng Xuân
Tảo) rồi nhảy xuống Hồ Tây tắm, xong mới ôm vết
thương lên ngựa đi tìm một rừng cây âm u nào,
giấu kín nỗi đau đớn của mình mà chết.
Nguyễn Đình Thi

Dùng nhiều từ ngữ thay thế cho nhau
để tránh việc lặp từ, giúp cho việc
diễn đạt sinh động hơn, rõ ý hơn mà
vẫn đảm bảo sự liên kết.
Để thay thế từ ngữ cho nhau ta dùng
đại từ hoặc những từ đồng nghĩa.

Bài tập 2:
* Đoạn văn viết về ai? Từ nào được
lặp lại nhiều lần nhất?
Em biết gì về Triệu Thị Trinh?
Đoạn văn có mấy câu? Từ Triệu
Thị Trinh ở câu 1, ta có thể thay thế
được không?

Triệu Thị Trinh quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa).

Triệu Nàng
Thị

Trinh

xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ. Triệu Thị Trinh bắn cung rất
giỏi, thường theo các phường săn đi săn thú. Có lần, Nàng
Triệu Thị Trinh đã bắn hạ
một con báo hung dữ trước sự thán phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp bóc,
Triệu Bà
Thị Trinh vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả thù nhà, đền nợ nước, quét
gái vùng núiTrinh
Quan Yên
sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248, Người
Triệu conThị
cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược.
Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng tấm gương anh dũng của
Người
thiếu
họ Triệu sáng mãi với non sông, đất nước.
Triệu
Thịnữ
Trinh
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ ViỆT NAM

Triệu Thị Trinh quê ở vùng núi Quan Yên (Thanh Hóa).
Người
họ Triệu xinh xắn, tính cách mạnh mẽ, thích võ nghệ.
Triệu thiếu
Thị nữ Trinh
TriệuNàng
Thị Trinh bắn cung rất giỏi, thường theo các phường săn đi săn
thú. Có lần, TriệuNàng
Thị Trinh đã bắn hạ một con báo hung dữ trước sự
thán phục của trai tráng trong vùng.
Hằng ngày, chứng kiến cảnh nhân dân bị giặc Ngô đánh đập, cướp bóc,
NgườiThị
con
gái vùng núi Quan Yên vô cùng uất hận, nung nấu ý chí trả
Triệu
Trinh
thù nhà, đền nợ nước, quét sạch chúng ra khỏi bờ cõi. Năm 248,
Bà Trinh cùng anh là Triệu Quốc Đạt lãnh đạo cuộc khởi nghĩa
Triệu Thị
chống quân xâm lược. Cuộc khởi nghĩa tuy không thành công nhưng
tấm gương anh dũng của Triệu Thị Trinh sáng mãi với non sông, đất
nước.
Theo TỪ ĐIỂN NHÂN VẬT LỊCH SỬ VIỆT NAM

Khi đọc đoạn văn này, chúng ta có
cảm nghĩ gì về Bà Triệu Thị Trinh?
Ở nước ta còn có những
Nữ tướng nào tài giỏi?

Bài tập 3: Viết một đoạn văn ngắn kể về
một tấm gương hiếu học, trong đó có sử
dụng phép thay thế từ ngữ để liên kết
câu.
Hãy kể tên những tấm gương hiếu học
mà em biết:

-Nguyễn Hiền – Ông trạng 13 tuổi.
-Nguyễn Ngọc Kí- bị liệt 2 tay, viết
bằng chân.
-Mạc Đĩnh Chi – nhà nghèo nhưng rất
hiếu học.
-Cao Bá Quát.
- Trần Bảo Đồng – nhà nghèo nhưng
đỗ thủ khoa và được nhận học bổng
Nguyễn Thái Bình…

Thực hành: Viết một đoạn văn
ngắn kể về một tấm gương hiếu
học trong đó có sử dụng biện pháp
thay thế từ ngữ để liên kết câu (HS
viết từ 4 - 6 câu.)

Mạc Đĩnh Chi nhà nghèo nhưng rất
hiếu học. Ngày ngày, mỗi lần gánh củi đi
qua ngôi trường gần nhà, cậu bé lại ghé
vào học lỏm. Thấy cậu bé nhà nghèo mà
hiếu học, thầy đồ cho phép cậu được vào
học cùng chúng bạn. Nhờ thông minh,
chăm chỉ, cậu học trò họ Mạc nhanh
chóng trở thành trò giỏi nhất trường.

Em học tập được những gì qua
các tấm gương hiếu học đó?