Kieåm tra baøi cũ:
Định luật khác xạ?

CHƯƠNG VII MẮT CÁC
DỤNG CỤ QUANG HỌC
BÀI 28:
LAÊNG KÍNH

I.Caáu taïo cuûa laêng kính
- Laêng kính laø moät khoái chaát trong suoát, ñoàng
chaát (thuỷ tinh , nhựa) có chiết suất n, và coù
daïng laêng truï tam giaùc.
A
A1
A

'

C

C1

B
B1

C'
B'

 Hai maët







phaúng giôùi haïn ôû treân ñöôïc goïi laø
hai maët beân (ABB'A' vaø ACC'A') cuûa laêng
kính
A
Giao tuyeán cuûa hai maët beân
goïi laø caïnh (AA')
A
Maët ñoái dieän vôùi caïnh laø
C
1
A'
ñaùy cuûa laêng kính
C
Tieát dieän vuoâng goùc vôùi
1
B
caïnh cuûa laêng kính goïi laø
C'
B' 1
tieát dieän thaúng(A1B1C1)
Goùc nhò dieän giöõa hai maët
beân goïi laø goùc chieát quang
(A)

B

Chuù yù:
 Veà phöông dieän quang hoïc , moät laêng kính ñaëc
tröng bôûi goùc chieát quang A vaø chieát suaát n
 Chæ xeùt nhöõng tia saùng truyeàn qua laêng kính naèm
trong cuøng moät tieát thaúng
A

n

B

C

II. Ñöôøng truyeàn cuûa tia saùng qua laêng kính
1.Thí nghiệm với Ánh sáng trắng:

II. Ñöôøng truyeàn cuûa tia saùng qua laêng kính
1.Thí nghiệm với Ánh sáng trắng:
Kết luận: - Laêng kính
coù taùc duïng phaân tích
aùnh saùng traéng truyeàn
qua noù thaønh nhieàu
saùng maøu đơn saéc
khaùc nhau. Gọi laø söï
taùn saéc aùnh saùng.

? Góc lệch của tia sáng khi qua LK

Từ TN trên ta thấy góc lệch :
Dđ < Dc < Dv <... DT

Kết luận: - Ánh sáng Khi qua lăng kính các
tia sáng có màu khác nhau thì góc lệch của
chúng cũng khác nhau, tăng dần từ đỏ đến
8

Kết luận: - Ánh sáng Khi qua lăng kính các
tia sáng có màu khác nhau thì góc lệch của
chúng cũng khác nhau, tăng dần từ đỏ đến
9

II. Ñöôøng truyeàn cuûa tia saùng qua laêng kính
2. THÍ NGHIEÄM VÔÙI AÙNH SAÙNG ÑÔN SAÉC CỦA NEWTON :

* Keát luaän: Laêng kính khoâng, khoâng laøm thay
ñoåi maøu saéc cuûa aùnh saùng truyeàn qua noù. Aùnh
saùng ñôn saéc laø aùnh saùng coù moät maøu nhaát ñònh
vaø khoâng bò taùn saéc khi truyeàn qua laêng kính.

3. Ñöôøng truyeàn cuûa tia saùng qua laêng kính
* Xeùt moät laêng kính coù chieát
suaát n ñaët trong khoâng
khí .Chieáu moät chuøm tia
saùng heïp ñôn saéc SI1 naèm
trong moät tieát dieän thaúng
ABC cuûa laêng kính töø
khoâng khí vaøo maët beân AB
töø ñaùy leân , xeùt tröôøng hôïp
coù khuùc xaï thì qua hai laàn
khuùc xaï tia loù bò leäch veà
phía ñaùy cuûa laêng kính so

A

n

B

C

2 .Ñöôøng truyeàn cuûa tia saùng ñôn saéc
qua laêng kính
A

SI1: tia tôùi,
I2R: tia loù ,
i1 : goùc tôùi,
i2 : goùc loù

i1

I1
r1

I2
r2

i2
R

S
B

C

KL: Tia sáng chiếu qua lăng kính bị hai laàn
khuùc xaï nên tia loù bò leäch veà phía ñaùy cuûa
laêng kính so vôùi tia tôùi.

III. Coâng thöùc laêng kính:
( Lưu ý :HS Töï tìm hieåu theâm)
 A= r

1

 Sini

+ r2; D=i1+i2 – A;

=nsinr1; sin2=nsinr2.

1

A

i1

I1
r1

I2
r2

D

i2
R

S
B

C

IV.Coâng duïng cuûa laêng kính:
1. Maùy quang phoå Lăng kính:

IV.Coâng duïng cuûa laêng kính:
1. Maùy quang phoå:
Veà caáu taïo: Boä phaän chính laø laêng kính
Veà coâng duïng: Phaân tích aùnh saùng töø nguoàn
phaùt thaønh caùc thaønh phaàn aùnh saùng ñôn saéc,
nhôø ñoù xaùc ñònh ñöôïc caáu taïo cuûa nguoàn saùng

IV .Coâng duïng cuûa laêng kính:
2. Laêng kính phaûn xaï toaøn phaàn
* Ñònh nghóa: Laêng kính
phaûn xaï toaøn phaàn laø laêng
kính thuûy tinh coù tieát dieän
thaúng laø moät tam giaùc
vuoâng caân (goùc giôùi haïn
giöõa thuyû tinh vaø khoâng
khí khoaûng 420)

IV.Coâng duïng cuûa laêng kính:
2.Laêng kính phaûn xaï toaøn phaàn
Ñöôøng ñi cuûa tia saùng:
450
450

Coâng duïng: Ñöôïc duøng thay theá cho göông phaúng
trong moät soá duïng cuï quang hoïc nhö oáng nhoøm ,
kính tieàm voïng,.. Coù öu ñieåm laø khoâng caàn lôùp maï
vaø tæ leä phaàn traêm aùnh saùng phaûn xaï laø raát lôùn

Các Ứng dụng khác của Lăng kính
Máy ảnh
 Ống nhòm


Baøi taäp saùch giaùo khoa
Höôùng daãn hoïc sinh veà nhaø laøm baøi taäp
1ñeán7 trang179 SGK

Giải thích sự tán sắc của ánh sáng