CHỦ ĐỀ 5: KIỂU TỆP
BÀI 14:KIỂU DỮ LIỆU TỆP
BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
BÀI 16: VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP

Bài 14

Thö muïc
duøng ñeå
laøm gì?

Đường dẫn

D:\
CA MAU

D:\CAMAU\PHUONG 8\KHOM1

PHUONG 2

Hãy chỉ ra đường dẫn
KHOM 3

đến tệp KHOM 1

KHOM 5
PHUONG 8
KHOM 1
KHOM2
PHUONG 5

Một đường dẫn có cả tên ổ đĩa được
gọi là đường dẫn đầy đủ của tệp.

1. Vai trò kiểu tệp
Dữ liệu kiểu tệp được lưu trữ lâu dài ở
bộ nhớ ngoài (đĩa từ, CD, ...) và không bị
mất khi tắt nguồn điện.

Lượng thông tin lưu trữ trên tệp có thể
rất lớn và chỉ phụ thuộc vào dung lượng
đĩa.

2. Phân loại tệp và thao tác với tệp:

 Theo cách tổ chức dữ liệu: có 2 loại

Tệp văn bản

Tệp văn bản là tệp mà dữ liệu được
ghi dưới dạng các kí tự theo mã
ASCII. Trong tệp văn bản, dãy kí tự
kết thúc bởi nhóm kí tự xuống dòng
hay kí tự kết thúc tệp. Các dữ liệu
dạng văn bản như sách, tài liệu, bài
học, giáo án, các chương trình
nguồn viết bằng ngôn ngữ bậc
cao, ... thường được lưu trữ dưới
dạng tệp văn bản.

Tệp có cấu trúc

Tệp có cấu trúc là tệp
chứa dữ liệu được tổ
chức theo một cách thức
nhất định. Dữ liệu ảnh,
âm thanh,... thường
được lưu trữ dưới dạng
tệp có cấu trúc.

2. Phân loại tệp và thao tác với tệp:
 Theo cách thức truy cập: có 2 loại
Tệp truy cập tuần tự

Tệp truy cập tuần tự cho
phép truy cập đến một
dữ liệu nào đó trong tệp
chỉ bằng cách bắt đầu từ
đầu tệp và đi qua lần
lượt tất cả các dữ liệu
trước nó.

Tệp truy cập trực tiếp

Tệp truy cập trực tiếp
cho phép tham chiếu đến
dữ liệu cần truy cập
bằng cách xác định trực
tiếp vị trí (thường là số
hiệu) của dữ liệu đó.

2. Phân loại tệp và thao tác với tệp:
b) Thao tác
Khác với List, số lượng phần tử của tệp không xác định
trước.
Hai thao tác cơ bản đối với tệp là ghi dữ liệu vào tệp và
đọc dữ liệu từ tệp. Thao tác đọc/ghi với tệp được thực
hiện với từng phần tử của tệp.
Để có thể thao tác với kiểu dữ liệu tệp, người lập trình
cần tìm hiểu cách thức mà NNLT cung cấp:
+ Mở tệp.
+ Đọc/ghi dữ liệu.
+ Đóng tệp.
-

Bài 15

BÀI 15 : THAO TÁC VỚI TỆP

Mở tệp để ghi

Mở tệp để đọc

Ghi dữ liệu vào
tệp

Đọc dữ liệu từ tệp

Đóng tệp

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
1. Mở tệp
Để có thể đọc và ghi một tệp thì mở tệp là công việc đầu
tiên. Python cho phép chúng ta thực hiện điều đó với hàm
open(). Lệnh open() cơ bản có 2 tham số với cú pháp:
= open(, mode)
Trong đó:
: là tên biến tệp do người lập trình đặt.
: là tên của tệp văn bản cần mở.
mode: quy định cách thức mà tập tin, mode sẽ có dạng là
“r” – chỉ đọc và “w” – mở để ghi. Khi bị bỏ qua thì mặc
định sẽ là ký tự “r”.

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
1. Mở tệp
= open(, mode)
Ví dụ: Tạo đối tượng fDoc và fGhi thông qua lệnh open().

fDoc = open("D:\input1.txt", "r")
fGhi = open("D:\input2.txt", "w")

1. Mở tệp:
.

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP

2. Đọc/ghi tệp văn bản
a. Ghi tệp văn bản
Cú pháp
.write()

.writelines()

Mô tả
Ghi ra tệp tính từ
vị trí đọc hiện thời
Ghi một danh sách các xâu ký
tự (List of string) ra tệp tính
từ vị trí đọc hiện thời. Mỗi xâu
được ghi trên một dòng

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
2. Đọc/ghi tệp văn bản
a. Ghi tệp văn bản
Lưu ý:
Muốn sau mỗi lệnh write() xuống dòng thì cần
chèn dãy điều khiển “\n” vào cuối mỗi xâu ký
tự.
Tất cả dữ liệu đọc từ file text đều có kiểu xâu (str).
Vì vậy nếu là các chữ số, khi đọc vào phải ép kiểu
thành number mới có thể thực hiện các phép toán số
học.

-

-

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
2. Đọc/ghi tệp văn bản
a. Ghi tệp văn bản
Ví dụ: Chương trình
Kết quả:

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
2. Đọc/ghi tệp văn bản
a. Ghi tệp văn bản
Ví dụ: Chương trình
Kết quả:

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
2. Đọc/ghi tệp văn bản
b. Đọc tệp văn bản
Cú pháp

Mô tả

.read()

Đọc toàn bộ nội dung của tệp

.readline()

Đọc từng dòng (tiếp theo) của tệp

.readlines()

Đọc toàn bộ nội dung của tệp vào một danh sách
List mà mỗi phần tử là một xâu ký tự, là một dòng
của tệp vừa đọc

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
2. Đọc/ghi tệp văn bản
b. Đọc tệp văn bản
Ví dụ 1: Đọc dữ liệu từ tệp văn bản và
đưa ra màn hình nội dung của tệp này.
Giả sử tệp dữ liệu là
“input1.txt”

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP

2. Đọc/ghi tệp văn bản
b. Đọc tệp văn bản

Ví dụ 2.1: Đọc dữ liệu từ tệp văn bản có 2 dòng, mỗi dòng chứa 1
số tự nhiên lần lượt kí hiệu là m và n.
Đưa ra màn hình và tính tổng hai số m, n. Giả sử tệp dữ liệu là
“input1.txt”

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP

2. Đọc/ghi tệp văn bản
b. Đọc tệp văn bản

Ví dụ 2.2: Đọc dữ liệu từ tệp văn bản có một dòng chứa
2 số tự nhiên lần lượt kí hiệu là m và n. Đưa ra màn hai số
m, n. Giả sử tệp dữ liệu là “input2.txt”

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP

2. Đọc/ghi tệp văn bản
b. Đọc tệp văn bản
Ví dụ 3: Đọc dữ liệu từ tệp văn bản có sẵn. Đưa dữ liệu ra
màn hình. Giả sử tệp dữ liệu là “input2.txt”

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
3. Đóng tệp
Sau khi làm việc xong với tệp cần phải đóng tệp. Việc
đóng tệp là đặc biệt quan trọng sau khi ghi dữ liệu, khi đó hệ
thống mới thực sự hoàn tất việc ghi dữ liệu ra tệp.
Thủ tục đóng tệp có dạng:
.close()
Ví dụ:

fDoc.close()
fGhi.close()

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
3. Đóng tệp
.close()
* Một số lưu ý khác:
Hàm tell(): cho biết vị trí hiện tại bên trong tệp.
Hàm seek(): thay đổi vị trí hiện tại bên trong
tệp.
Có thể sử dụng vòng lặp for để đọc lần lượt các dòng
nội dung của tệp như kiểu dữ liệu tuần tự:

BÀI 15: THAO TÁC VỚI TỆP
3. Đóng tệp

BÀI 16: VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP
Ví dụ 1:
Chương trình đọc 2 số nguyên là chiều dài và chiều rộng của một
HCN trong tệp “D:\input.txt”. Ghi kết quả là chu vi và diện tích của
HCN đó vào tệp “D:\output.txt”.

BÀI 16: VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP

Ví dụ 2: Viết chương trình tính UCLN của 2 số tự nhiên m, n
và in kết quả ra tệp. Ví dụ các tệp này như sau.
15 10
12 3
30 40

Input2.txt

5
3
10

Output2.txt

BÀI 16: VÍ DỤ LÀM VIỆC VỚI TỆP

Ví dụ 2: Viết chương trình tính UCLN của 2 số tự nhiên m, n
và in kết quả ra tệp.