Kiểm tra bài cũ:
1. Đoạn văn

a. Là lí lẽ, dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm.

2. Cách trình bày
đoạn văn

b. Là cách nêu luận cứ để dẫn đến luận điểm.

3. Lập luận

c. Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản,
được quy ước bắt đầu từ chỗ viết hoa thụt đầu dòng
đến chỗ chấm xuống dòng.

4. Luận điểm

d. Qui nạp, móc xích, tổng-phân-hợp, song hành

5. Luận cứ

e. Là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm
của bài văn

VIẾT ĐOẠN VĂN
TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM

VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
a.- “Huống
Trình tự gì
lậpthành
luận:Đại La, kinh đô cũ của
Cao
Vương:
vào
+ Vốn
là kinhở đô
cũ nơi trung tâm trời đất;
được
thế rồng
+ Vị cái
trí trung
tâmcuộn
trời hổ
đấtngồi. Đã đúng ngôi
nam
bắc
đông;
tiện hướng
+ Thế
đấttây
quý
hiếmlại
: Rồng
cuộn hổnhìn
ngồi.sông
dựa
núi.cưĐịa
thếđúc,
rộng
mà vật
bằng;
đất phú,
đai cao
+ Dân
đông
muôn
phong
tốt
mà
thoáng. Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ
tươi
ngập
muôn
+ Nơilụt;
thắng
địavật cũng rất mực phong phú
tốt
tươi.luận
Xem
khắp đáng
đất Việt
ta, chỉ
nàyđời.
là
+ Kết
: Xứng
là kinh
đô nơi
muôn
thắng địa. Thật là chốn tụ hội trọng yếu của
bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô
bậc nhất của đế vương muôn đời.”

I.Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1. Tìm hiểu ví dụ 1
a. Đoạn văn a :
- Câu chủ đề nêu luận điểm nằm cuối đoạn
văn : “Thật là chốn…muôn đời”
- Đoạn văn được trình bày theo cách quy
nạp .
- Trình tự lập luận:
+ Luận cứ đưa ra rất toàn diện đầy
đủ,chính xác.
+Lập luận rất mạch lạc, chặt chẽ đầy sức
thuyết phục.

Nội dung đoạn văn được trình bày theo cách diễn dịch
Xác đinh câu chủ đề nêu luận điểm ở
hay quy nạp? Phân tích trình tự lập luận của đoạn văn?
đoạn văn a và vị trí của nó trong đoạn văn?
Em có nhận xét gì về trình tự lập luận đó?

Cấu trúc đoạn văn nghị luận qui nạp

Câu 1:
nêu
luận cứ

Câu 2:
nêu
luận cứ

Câu 3:
nêu
luận cứ

Câu 4:
nêu
luận cứ

Câu 5:
nêu
luận cứ

Câu 7: câu chủ đề: câu nêu luận điểm

Câu 6:
nêu
luận cứ

b. “ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng
I.Trình bày luận điểm thành
đáng với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ
một đoạn văn nghị luận
già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ,
1. Tìm hiểu ví dụ 1
từ những kiều bào ở nước ngoài đến những
a, Đoạn văn a :
đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân
dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng
một lòng nông nàn yêu nước, ghét giặc. Từ
b. Đoạn văn b :
những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói
- Câu chủ đề nêu luận điểm là câu đầu
mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu
đoạn văn : “Đồng bào ta… ngày trước.”
diệt giặc, đến những công chức ở hậu
- Đoạn văn được trình bày theo cách diễn
phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ
dịch.
những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng
quân mà mình thì xung phong giúp việc
vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ…
Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau
Xác định câu chủ đề nêu luận điểm ở đoạn văn b
nơi việc làm, nhưng đều giông nhau nơi
và vị trí của nó trong đoạn văn? Nội dung đoạn văn
lòng nồng nàn yêu nước.”
được trình bày theo cách nào?

Cấu trúc đoạn văn nghị luận Diễn dịch
Câu 1: câu chủ đề: câu nêu luận điểm

Câu 2:
nêu
luận cứ

Câu 3:
nêu
luận cứ

Câu 4:
nêu
luận cứ

Câu 5:
nêu
luận cứ

Câu 6:
nêu
luận cứ

Câu 7:
nêu
luận cứ

- Trình tự lập luận :
+ Theo lứa tuổi.
+ Theo không gian vùng, miền.
+ Theo vị trí công tác.
+ Theo ngành nghề.
+ Theo nhiệm vụ được giao.

I.Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1.Tìm hiểu ví dụ 1
a. Đoạn văn a :
b. Đoạn văn b :
- Câu chủ đề nêu luận điểm là câu đầu đoạn
văn : “Đồng bào ta… ngày trước.”
- Đoạn văn được trình bày theo cách diễn
dịch.
- Trình tự lập luận :
Cách lập luận thật toàn diện, đầy đủ,vừa
cụ thể vừa khái quát.
* Ghi nhớ : 1, 2 sgk

Qua tìm hiểu ví dụ 1, em cần chú ý gì khi trình
Phân tích
tự lậptrong
luận đoạn
của đoạn
văn và
nhận
bày trình
luận điểm
văn nghị
luận
? xét ?

“ Ở màn đầu chương XIII, cảnh nhà vợ chồng địa
chủ Nghị Quế, Ngô Tất Tố cho bưng vào đấy một
cái rổ nhún nhín bốn chó con. [...] Quái thay là Ngô
Tất Tố . Mới xem ai cũng thấy vợ chồng địa chủ
cũng chỉ là như mọi người khác thích chó, yêu gia
súc, tưởng người lành hoặc kẻ bất lương cũng
không khác gì lắm trong việc nuôi chó con. Thằng
chồng le te, cho chó ăn cơm, ôn tồn hỏi về chó, rồi
xem tướng chó. Hắn sung sướng. vợ hắn và hắn bù
khú…Ấy thế rồi là đùng đùng giở giọng chó má
ngay với mẹ con chị Dậu đứng đấy. Đoạn này, khá
lắm, bác Tố ạ! Cho thằng nhà giàu rước chó vào
nhà, nó mới càng hiện chất chó đểu của giai cấp nó
ra.”

I.Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1.Tìm hiểu ví dụ 1
a. Đoạn văn a :
b, Đoạn văn b :

2. Tìm hiểu ví dụ 2
- Câu chủ đề nêu luận điểm nằm ở
cuối đoạn văn: “ Cho thằng nhà giàu
…giai cấp nó ra.”
- Đoạn văn được trình bày theo cách
qui nạp.

Câu chủ đề nêu luận điểm nằm ở vị trí nào? Từ đó xác
định cách trình bày nội dung đoạn văn trên?

- Cách lập luận theo lối tương phản:
Đặt chó bên người, đặt cảnh xem
chó, quí chó, vồ vập mua chó, sung
sướng, bù khú về chó bên cạnh
giọng chó má với người bán chó
(chị Dậu).

I.Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a. Đoạn văn a :
b. Đoạn văn b :
2. Tìm hiểu ví dụ 2
- Cách lập luận theo lối tương
phản.
Tác dụng chứng minh, làm rõ
luận điểm: Bản chất chó má của
giai cấp địa chủ.

Phân tích cách lập luận trong đoạn văn? Tác dụng?

I.Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1.Tìm hiểu ví dụ 1
2. Tìm hiểu ví dụ 2
- Cách sắp xếp luận cứ của tác giả rất chặt chẽ
nên không thể đổi, đảo tuỳ tiện. Nếu sắp xếp
ngược lại sẽ làm cho luận điểm mờ nhạt, lỏng
lẻo hơn.
- Mục đích: xoáy vào luận điểm, vào vấn đề,
vừa làm cho bản chất thú vật của bọn địa chủ
hiện ra, vùa thể hiện thái độ khinh bỉ của
người phê bình.
Nếu
thaycụm
đổi từ:
trật“Chuyện
tự sắp xếp
các
luận“giọng
cứ trong
Những
chó
con”,
chóđoạn
má”,
văn
thì hiệu
quả đoạn
sẽ ảnh
hưởng
như
nào?
“thằng
nhà giàu
rước văn
chó vào
nhà”,
“chất
chóthế
đểu
của
giai cấp nó” được xếp cạnh nhau nhằm mục đích gì?

Như vậy qua việc tìm
hiểu ví dụ 2, em rút ra
được bài học gì khi
trình bày luận điểm?

I.Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1. Tìm hiểu ví dụ 1
2. Tìm hiểu ví dụ 2
- Cách sắp xếp luận cứ của tác giả rất chặt chẽ
nên không thể đổi, đảo tuỳ tiện. Nếu sắp xếp
ngược lại sẽ làm cho luận điểm mờ nhạt, lỏng
lẻo hơn.
- Mục đích: xoáy vào luận điểm, vào vấn đề,
vừa làm cho bản chất thú vật của bọn địa
chủ hiện ra, vừa thể hiện thái độ khinh bỉ
của người phê bình.
*GHI NHỚ: 3 Sgk

I.Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
1. Tìm hiểu ví dụ 1
2. Tìm hiểu ví dụ 2

Khi trình bày luận điểm
trong văn nghị luận cần
chú ý

Thể hiện rõ ràng,
chính xác nội dung
của luận điểm
trong câu chủ đề

Tìm đủ luận cứ cần
thiết, tổ chức lập
luận theo một trật
tự hợp lí làm nổi
bật luận điểm.

Diễn đạt trong
sáng, hấp dẫn để
sự trình bày luận
điểm có sức
thuyết phục.

II. Luyện tập

Bài tập 1: Đọc hai câu văn sau và diễn đạt ý mỗi câu thành một luận điểm ngắn gọn, rõ.
a. “Trước hết là cần phải tránh cái lối viết “rau muống” nghĩa là lằng nhằng “trường giang
đại hải”, làm cho người xem như là “chắt chắt vào rừng xanh.”
(Hồ Chí Minh, Cách viết)

Tránh lối viết dài dòng làm người xem khó hiểu.
b. “Ngoài việc đam mê viết, cái thích thứ hai của Nguyên Hồng là được truyền nghề cho
bạn trẻ.”
(Nguyễn Tuân)

Nguyên Hồng thích truyền nghề cho bạn trẻ.

Bài tập số 2:
Đoạn văn sau đây trình bày luận điểm gì và sử dụng các luận cứ nào? Hãy nhận
xét về cách sắp xếp luận cứ và cách diễn đạt của đoạn văn.
“Tôi thấy Tế Hanh là mọt người tinh lắm. Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất
thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương. Người nghe thấy cả những điều
không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng” trên “cánh buồm
giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến rũ con đường quê nho nhỏ. Thơ
Tế Hanh đưa ta vào một thế giới rất gần gũi thường ta chỉ thấy mờ mờ, cái thế
giới những tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh vật: sự mỏi mệt say sưa của
con thuyền lúc trở về bến, nỗi khổ đau chất chứa trên toa tàu nặng trĩu, những
vui buồn sầu tủi của một con đường.”
(Hoài Thanh, Thi nhân Việt Nam)

Bài tập 2: Luận điểm trình bày trong đoạn văn:
Luận điểm: Tế Hanh là một nhà thơ tinh lắm.
Luận cứ 1: Thơ ông đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn
quê hương.
Luận cứ 2: Thơ ông đưa ta vào một thế giới rất gần gũi thường ta chỉ thấy
một cách mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh
vật.
* Các luận cứ được sắp xếp theo trình tự tăng tiến, luận cứ sau biểu hiện một
mức độ tinh tế cao hơn so với luận cứ trước. Nhờ vậy mà người đọc càng
thấy hứng thú khi đọc phê bình thơ của Hoài Thanh.

Bài tập số 3: Viết các đoạn văn ngắn triển khai ý các luận điểm
sau:
a, Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài.
b, Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ.

Bài tập 3: Viết đoạn văn trình bày luận điểm:
a. “Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài”
* Luận điểm: Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài.
* Luận cứ:
- Làm bài tập chính là thực hành bài học lý thuyết.
- Làm cho kiến thức lý thuyết được nhận thức lại, sâu hơn, bản
chất hơn.
- Làm bài tập giúp cho việc nhớ kiến thức rõ ràng hơn.
- Làm bài tập là rèn luyện các kỹ năng của tư
duy.
- Vì vậy, nhất thiết học phải kết hợp làm bài tập thì sự học mới
đầy đủ và vững chắc.

b.“Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ”

- Luận điểm: Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ.
- Luận cứ: Học vẹt là học thuộc lòng mà chưa chắc đã hiểu mình
đang học nội dung gì.
Học vẹt chóng quên và khó có thể vận dụng thành công những
điều đã học.
Học vẹt mất thời gian, công sức mà không đem lại hiệu quả thiết
thực.
Không nên học vẹt, học vẹt làm mòn năng lực tư duy, suy nghĩ.

Bài tập số 4:
Để làm sáng tỏ luận điểm “Văn giải thích cần phải viết
cho dễ hiểu”, em sẽ đưa ra những luận cứ nào? Những luận
cứ ấy cần được sắp xếp theo một trình tự như thế nào để
tăng hiệu quả thuyết phục của đoạn văn?

Bài tập 4: Lập luận trong đoạn văn nghị luận.
* Luận điểm: “Văn giải thích cần phải viết cho dễ hiểu”
* Luận cứ:
- Văn giải thích được viết ra nhằm làm cho người đọc hiểu.
- Giải thích càng khó hiểu thì người viết càng khó đạt được mục
đích.
- Ngược lại, giải thích càng dễ hiểu thì người đọc càng dễ nhớ, dễ
hiểu, dễ làm theo.
- Vì thế, văn giải thích cần phải được viết sao cho dễ hiểu.

Về
nhà

Nắm vững nội dung
bài, học thuộc ghi nhớ,
làm bài tập còn lại.
 Soạn bài:..........