LUYỆN TỪ VÀ CÂU – LỚP 5

Bài tập1: Kho tàng tục ngữ, ca dao đã ghi lại nhiều truyền thống quý
báu của dân tộc ta. Em hãy nêu lại mỗi truyền thống nêu dưới đây
bằng một câu tục ngữ hoặc ca dao:
a, Yêu nước
M: Giặc đến nhà,
b, Lao động cần cù
đàn bà cũng đánh.
c, Đoàn kết
d, Nhân ái

- Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh.
Con ơi con ngủ cho lành.
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi
Muốn coi lên núi mà coi
Coi bà Triệu Ẩu cưỡi voi đánh cồng.

- Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.
- Có công mài sắt có ngày nên kim.
Có làm thì mới có ăn
Không dưng ai dễ đem phần cho ai.
Trên đồng cạn, dưới đồng sâu
Chồng cày, vợ cấy, con trâu đi bừa..
Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi đánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôm phần.

-

Thương người như thể thương thân.
Lá lành đùm lá rách.
Máu chảy ruột mềm.
Môi hở răng lạnh.
Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc, khó khăn đỡ đần.
- Chị ngã em nâng.
- Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.

- Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
- Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm laị thành hòn núi cao.
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
- Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.

Bài tập 2: Mỗi câu tục ngữ, ca dao hoặc câu thơ dưới
đây đều nói đến một truyền thống tốt đẹp của dân tộc
ta. Hãy điền những tiếng còn thiếu trong các câu ấy vào
các ô trống theo hàng ngang để giải ô chữ hình chữ S.

10
11
12
15
14
13
16
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)
16)

Chiều
Nước
chiều
lã
mà
ngó
vã
ngược,
nên
hồ
ngó
Nhiễu
Muôn
Lên
Ăn
Nực
Núi
Dù
Nói
Ăn
Muốn
Cá
…
Con
quả
non
điều
dòng
ai
cười
quả
không
cao
từ
chín
nói
có
nhớ
sang
mới
thuở
phủ
nhớ
bởi
sông
châu
…
cha
đông
ăn
kẻ
biết
lấy
làm
có
thì
còn
kẻ
như
muối
trồng
đổ
chấu
đất
nói
bắc
giá
trồng
non
mười
non
biển
…
bồi
tây
gương
…
cây
đá
cao
cây
sâu
xe xuôi
…
Bầu
ơi
thương
lấy
bí
cùng
Ngó
Tay
không
không
mà
thấy
nổi
mẹ,
…
ngùi
mới
ngùi
ngoan.
…con
Người
Con
Nói
Dạy
Con
Muốn
…
Biển
Tưởng
Lội
mười
không
con
nhớ
Núi
Ăn
Lòng
cưỡng
trong
sông
chê
con
khoai
chê
từ
kẻ
rằng
làm
tasông
cha
thuở
hay
đâm,
một
mới
đất
vẫn
cha
…
chín,
chấu
như
chữ
thấp
nước
dây
biết
nhỏ,
hãy
…
mẹ
xay,
kẻ
giữa
nòng
ngã,
thì
trăm
mà
…
còn
…
biển
giần,
cười
phải
yêu
cạn
ở
trồng.
rừng.
ai
thơ
nọc
đường
đâu.
đâu
…
dè
sàng.
người
lấy
sâu.
ngây.
cùng.
đứt
…
…
thầy.
đuôi.
chê.hư.
Tuy
rằng
…
nhưng
chung
một
giàn.
C
K

T

H

U

K

Á

C

G

N

Ú

I

E
Ơ

N
N

G
G

C
N

Á
H

Ư
Ớ

N
L

Ư
Ạ

V

Ữ

H

X
Ư

T

C

Ơ

Ầ

H

Ề

U

I

Ố

N

G

N

G

Ồ

I

H
N

I
H

Ê
A

N
U

Ơ
K

N
Ẻ

C

H

O

Ớ
C

C
H

C
N

Ò
À

N
O

N

G
N

N
H

H
Ớ

Ư
T

Ì

N

Ê

N

Ă

N
U

Đ

Ồ

N

H

À

I

G
Ố
C

C
H

G

Â
Ư

Ạ
N

O
C

Â

Y

Ó

N

Ó

C

Y
Ơ

N

G

1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
9)
10)
11)
12)
13)
14)
15)
16)

C
K

T

H

U

K

Á

C

G

N

Ú

I

E
Ơ

N
N

G
G

C
N

Á
H

Ư
Ớ

N
L

Ư
Ạ

V

Ữ

H

X
Ư

T

C

Ơ

Ầ

H

Ề

U

I

Ố

N

G

N

G

Ồ

I

H
N

I
H

Ê
A

N
U

Ơ
K

N
Ẻ

C

H

O

Ớ
C

C
H

C
N

Ò
À

N
O

N

G
N

N
H

H
Ớ

Ư
T

Ì

N

Ê

N

Ă

N
U

Đ

Ồ

N

H

À

I

G
Ố
C

C
H

G

Â
Ư

Ạ
N

O
C

Â

Y

Ó

N

Ó

C

Y
Ơ

N

G

1. Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy
2) Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.

9) Lên non mới biết non cao
Lội sông mới biết lạch nào cạn sâu
10 ) Dù ai nói đông nói tây

3 ) Núi cao bởi có đất bồi

Lòng ta vẫn vững như cây giữa rừng.

Núi chê đất thấp núi ngồi ở đâu.

11) Chiều chiều ngó ngược ngó ,ngó xuôi

4 ) Nực cười châu chấu đá voi

Ngó không thấy mẹ ,ngùi ngùi nhớ thương.

Tưởng rằng chấu ngã ,ai dè xe nghiêng

12) Nói chín thì nen làm mười

5) Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
6) Cá không ăn muối cá ươn
Con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư.
7) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng.
8) Muôn dòng sông đỏ biển sâu
Biển chê sông nhỏ ,biển đâu nước còn.

Nói mười làm chín, kẻ cười người chê.
13) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Ăn gạo nhớ kẻ đâm xay, giần sàng.
14) Uốn cây từ thuở còn non
Dạy con từ thuở hãy còn thơ ngây.
15) Nước lã mà vã nên hồ
Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan.
16) Con có cha như nhà có nóc
Con không cha như nòng nọc đứt đuôi.