Cây chuối mẹ

Mới ngày nào nó chỉ là một cây chuối con mang tàu lá nhỏ xanh lơ, dài như lưỡi mác, đâm
thẳng lên trời. Hôm nay, nó đã là cây chuối to, đĩnh đạc, thân bằng cột hiên. Các tàu lá ngả ra
mọi phía như những cái quạt lớn, quạt mát cả góc vườn xanh thẫm. Chưa được bao lâu, nó đã
nhanh chóng thành mẹ. Sát chung quanh nó, dăm cây chuối bé xíu mọc lên từ bao giờ. Cổ cây
chuối mẹ mập tròn, rụt lại. Vài chiếc lá ngắn cũn cỡn, lấp ló hiện ra đánh động cho mọi người
biết rằng hoa chuối ngoi lên đến ngọn rồi đấy.
Cái hoa thập thò, hoe hoe đỏ như một mầm lửa non. Nó càng ngày càng to thêm, nặng thêm,
khiến cây chuối nghiêng hẳn về một phía.
Khi cây mẹ bận đơm hoa, kết quả thì các cây con cứ lớn
nhanh hơn hớn.
Để làm ra buồng, ra nải, cây mẹ phải đưa hoa chúc
xuôi sang một phía. Lẽ nào nó đành để mặc cái hoa to bằng
cái chày giã cua hoặc buồng quả to bằng cái rọ lợn đè giập
một hay hai đứa con đứng sát nách nó?
Không, cây chuối mẹ khẽ khàng ngả hoa sang cái khoảng
trống không có đứa con nào.
Phạm Đình Ân

1. Đọc bài văn dưới đây và trả lời câu hỏi:

Cây chuối mẹ

Cây chuối mẹ

Mới ngày nào nó chỉ là một cây chuối con mang tàu lá nhỏ xanh lơ, dài như lưỡi mác, đâm
thẳng lên trời. Hôm nay, nó đã là cây chuối to, đĩnh đạc, thân bằng cột hiên. Các tàu lá ngả ra
mọi phía như những cái quạt lớn, quạt mát cả góc vườn xanh thẫm. Chưa được bao lâu, nó đã
nhanh chóng thành mẹ. Sát chung quanh nó, dăm cây chuối bé xíu mọc lên từ bao giờ. Cổ cây
chuối mẹ mập tròn, rụt lại. Vài chiếc lá ngắn cũn cỡn, lấp ló hiện ra đánh động cho mọi người
biết rằng hoa chuối ngoi lên đến ngọn rồi đấy.
Cái hoa thập thò, hoe hoe đỏ như một mầm lửa non. Nó càng ngày càng to thêm, nặng thêm,
khiến cây chuối nghiêng hẳn về một phía.
Khi cây mẹ bận đơm hoa, kết quả thì các cây con cứ lớn
nhanh hơn hớn.
Để làm ra buồng, ra nải, cây mẹ phải đưa hoa chúc
xuôi sang một phía. Lẽ nào nó đành để mặc cái hoa to bằng
cái chày giã cua hoặc buồng quả to bằng cái rọ lợn đè giập
một hay hai đứa con đứng sát nách nó?
Không, cây chuối mẹ khẽ khàng ngả hoa sang cái khoảng
trống không có đứa con nào.
Phạm Đình Ân

a) Cây chuối trong bài văn trên được tả theo trình tự
nào? Em còn có thể tả cây cối theo trình tự nào nữa?
b) Cây chuối đã được tả theo cảm nhận của giác
quan nào? Em còn có thể quan sát cây cối bằng
những giác quan nào nữa?
c) Tìm các hình ảnh so sánh, nhân hóa được tác giả
sử dụng để tả cây chuối?

Cây chuối mẹ

Mới ngày nào nó chỉ là một cây chuối con mang tàu lá nhỏ xanh lơ, dài như lưỡi mác, đâm
thẳng lên trời. Hôm nay, nó đã là cây chuối to, đĩnh đạc, thân bằng cột hiên. Các tàu lá ngả ra
mọi phía như những cái quạt lớn, quạt mát cả góc vườn xanh thẫm. Chưa được bao lâu, nó đã
nhanh chóng thành mẹ. Sát chung quanh nó, dăm cây chuối bé xíu mọc lên từ bao giờ. Cổ cây
chuối mẹ mập tròn, rụt lại. Vài chiếc lá ngắn cũn cỡn, lấp ló hiện ra đánh động cho mọi người
biết rằng hoa chuối ngoi lên đến ngọn rồi đấy.
Cái hoa thập thò, hoe hoe đỏ như một mầm lửa non. Nó càng ngày càng to thêm, nặng thêm,
khiến cây chuối nghiêng hẳn về một phía.
Khi cây mẹ bận đơm hoa, kết quả thì các cây con cứ lớn
nhanh hơn hớn.
Để làm ra buồng, ra nải, cây mẹ phải đưa hoa chúc
xuôi sang một phía. Lẽ nào nó đành để mặc cái hoa to bằng
cái chày giã cua hoặc buồng quả to bằng cái rọ lợn đè giập
một hay hai đứa con đứng sát nách nó?
Không, cây chuối mẹ khẽ khàng ngả hoa sang cái khoảng
trống không có đứa con nào.
Phạm Đình Ân

a)Cây chuối trong bài văn trên được tả theo
trình tự nào? Em còn có thể tả cây cối theo
trình tự nào nữa?

+ Cây chuối được miêu tả theo từng thời kỳ
phát triển của cây (cây chuối con – cây chuối
to – cây chuối mẹ).
+ Tả cây cối từ bao quát đến chi tiết từng bộ
phận.

Tả theo từng
thời kỳ phát
triển của cây.
cây chuối mẹ.

cây chuối to

cây chuối con

b) Cây chuối đã được tả theo cảm nhận của
giác quan nào? Em còn có thể quan sát cây
cối bằng những giác quan nào nữa?
- Tác giả cảm nhận bằng thị giác
- Còn có thể quan sát bằng xúc giác, khứu
giác, …

Những hình ảnh so sánh:
•Tàu lá nhỏ xanh lơ
•Dài như lưỡi mác
•Tàu lá ngả ra như những cái quạt lớn
•Cái hoa thập thò
•Hoe hoe đỏ như mầm lửa non

Tác giả đã nhân hóa cây chuối bằng cách
gắn cho cây chuối những từ ngữ:
Chỉ đặc điểm phẩm chất của người: đĩnh đạc,
thành mẹ, hơn hớn, bận, khẽ khàng
-

Chỉ hoạt động của người: đánh động cho
mọi người biết, đưa, đành để mặc.
- Chỉ những bộ phận đặc trưng của người: cổ ,
nách.
-

2. Chọn một bộ phận của cây để tả.
- Chọn cách miêu tả từ khái quát rồi tả chi
tiết hoặc tả sự biến đổi của bộ phận đó theo
thời gian.
- Chú ý dùng các biện pháp tu từ so sánh,
nhân hóa khi miêu tả để đoạn văn hay và sinh
động.

Cấu tạo tạo bài văn tả cây cối

I. Mở bài :
Giới thiệu cây sẽ tả (cây được trồng ở đâu? Thuộc loại cây gì ?)
II. Thân bài :
a.Tả bao quát : Hình dáng của cây khi nhìn từ xa? Lúc đến gần ?
b.Tả chi tiết :
- Gốc, rễ, thân, cành, nhánh, tán cây, lá, hoa, quả.
- Sự phát triển của cây.
*Cảnh vật xung quanh tác động đến cây: nắng, gió, khí hậu, chim
chóc, con người....
III. Kết bài :
Nêu lợi ích của cây, tình cảm của người tả về cây.

+ Tả thân cây xoài:
- Thân cây xoài thấp và không to
- Cây xoài có nhiều cành và nhiều lá
- Thân cây xoài có vỏ xù xì
- Thân cây xoài có gỗ rất tốt
+ Tả cành và lá cây xoài
- Cây xoài có rất nhiều cành
- Cành có nhiều cành nhỏ và nhiều lá
- Lá xoài to và màu xanh thẫm
- Lá xoài khi già sẽ màu vàng

Viết đoạn văn tả lá xoài
(1)
Qua tháng giêng, cành lá xoài trở nên rườm rà xanh mướt.(2)
Lá xoài cũng khá đặc biệt thon dài, một mặt nhẵn bóng còn mặt
kia mờ mờ như phủ phấn. (3) Gân lá xoài đối xứng nhau nối đều
ra hai bên cuống lá.(4)Gân lá có màu xanh rêu, chúng không
xanh mướt như phiến lá. (5) Vò nhẹ lá xoài em ngửi thấy mùi xoài
chua chua, man mát như mùi quả xoài xanh non.(6) Lá xoài rụng
xuống gốc vào tháng mười một, tháng chạp âm lịch rồi qua
tháng giêng xoài ra hoa trắng cành. (7) Trong vòm lá xanh mướt
hoa xoài “dọn mình” đón quả.(8) Tháng năm, tháng sáu nhìn lên
cành, em thấy quả xoài lớn lên, to trái, lúc lũi chen nhau trong
vòm lá xanh biếc.

Tả chi tiết:

- Rễ: trồi lên mặt đất,...
- Thân: ram ráp, màu nâu xỉn, to bằng vòng tay ôm của ai?
- Cành cây: chĩa ra tứ phía, xòe như gọng ô, tầng tầng lớp lớp
tán lá um tùm,...
- Lá: thon dài, màu xanh sẫm,...
- Hoa: màu trắng vàng, có nhiều cánh dài như đuôi cáo, hương
thơm ngát,...
- Quả: khi còn non, màu nâu nhạt; khi chín, màu nâu đậm; kết
thành chùm, mùi vị thế nào? Vị ngọt của nhãn gợi em đến công
sức vun trồng của ai? Ngắm nhìn cây, em nhớ đến những kỉ
niệm nào? Với ai?

Cây cao bao nhiêu? (có thể so sánh với những cây khác trong
vườn, hoặc nhà cửa, hàng rào, cột đèn…)
•Thân cây thẳng hay cong? Lớn như thế nào?
•Lớp vỏ ở thân cây có màu gì? Có đặc điểm gì? (trơn bóng, sần
sùi, bong ra từng mảng…)
•Rễ cây có to không? Nằm hoàn toàn dưới mặt đất hay có bộ
phận nhô lên mặt đất)
•Cây có nhiều cành không? Các cành cây có đặc điểm gì?
•Lá cây có hình gì? Kích thước ra sao? Màu sắc như thế nào? Lá
cây có rụng theo thời kì không hay rụng theo mùa?
•Khi nào cây có quả? Quả có hình dáng như thế nào? Bao lâu
thì chín? Khi chín quả có mùi hương như thế nào? Ăn có vị ra