Nước Đại Việt ta

(Trích “Bình Ngô đại cáo”) _Nguyễn Trãi_

Nước Đại Việt ta
I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Nguyên lí nhân nghĩa
2. Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc
3. Sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả
 Nguyễn Trãi (1380- 1442), hiệu là Ức Trai
 Là một nhà chính trị, nhà văn, người đã
tham gia tích cực Khởi nghĩa Lam Sơn do
Lê Lợi lãnh đạo.
 1428, Nguyễn Trãi trở thành khai quốc
công thần của triều đại quân chủ nhà Hậu
Lê trong Lịch sử Việt Nam
 1442, gia đình Nguyễn Trãi chịu nỗi oan
vụ án Lệ Chi Viên  1464: Vua Lê Thánh Tông
ban chiếu ân xá

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Nước Đại Việt ta

“ Từng nghe:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng
đế một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có.

Vậy nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét,
Chứng cứ còn ghi.”

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Nước Đại Việt ta

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

1. HCST,
Xuất xứ
2. Thể
loại

4. Ý nghĩa
nhan đề
3. Bố
cục

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

1. HCST,
Xuất xứ

- HCST: Mùa xuân năm 1428, kháng chiến chống Minh
thắng lợi. Nguyễn Trãi thay Lê Lợi thảo Cáo Bình Ngô để
tuyên bố với trăm họ gần xa về việc dẹp yên giặc Minh,
khẳng định sự độc lập của nước Đại Việt. Đây được coi là
bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của Việt Nam.

- Xuất xứ: trích “Bình Ngô
đại cáo”

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

“Bình Ngô đại cáo” bằng chữ Hán

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Thể văn nghị
luận, bắt nguồn từ
Trung Quốc

Nội dung: Trình bày
1 chủ trương/ công
bố 1 kết quả của 1 sự
nghiệp để mọi người
cùng biết

2. Thể
loại

Thể cáo

Tác giả: Vua chúa
hoặc thủ lĩnh

Lời văn: Phần nhiều được
được viết theo lối văn biền
ngẫu (không vần/ có vần;
thường có đối, câu dài
ngắn không gò bó, mỗi cặp
2 vế đối nhau)

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

3. Bố
cục

3 câu
đầu

Đề cao nguyên lí nhân
nghĩa

8 câu
tiếp

Chân lí về sự tồn tại độc lập,
chủ quyền của dân tộc

7 câu
cuối

Sức mạnh của nhân nghĩa,
sức mạnh của độc lập dân tộc

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

4. Ý nghĩa
nhan đề

Bình Ngô
Dẹp
yên
 Bình Ngô đại cáo:

Đại cáo

Nước Bài cáo tuyên bố
Ngô
sự kiện trọng đại

Tuyên bố về sự nghiệp đánh dẹp giặc Ngô

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Nguyên lí nhân nghĩa

Từng nghe:
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Nguyên lí nhân nghĩa

Tư tưởng
nhân nghĩa

Tư tưởng
vì dân

Nhân nghĩa (theo quan điểm Nho giáo)
- Là đạo lí, cách ứng xử và tình thương giữa con
người với nhau
Nhân nghĩa (theo quan
điểm của Nguyễn Trãi)

Yên dân
Đem lại thái bình cho dân
Trừ bạo
Diệt trừ mọi thế lực tàn bạo

Yên dân
Trừ bạo

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Nguyên lí nhân nghĩa

Tư
tưởng
nhân
nghĩa
của
phong
kiến

Lí Thường Kiệt: đánh giặc vì vua
Trấn Quốc Tuấn: đánh giặc vì
giai cấp quý tộc
Nguyễn Trãi: đánh giặc vì dân

Tư tưởng tiến bộ
lấy dân làm gốc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Nguyên lí nhân nghĩa

Nghệ thuật
- Từ ngữ chuẩn xác, trang
trọng, giàu ý nghĩa
- Cách đặt vấn đề khéo léo,
giàu sức thuyết phục

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế 1 phương
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Tác giả đưa ra 5 yếu tố
Nền văn
hiến lâu đời

Lãnh thổ
riêng

Phong tục
tập quán
riêng

Lịch sử
riêng

Chủ
quyền,
anh hùng
hào kiệt

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Tác giả đưa ra 5 yếu tố
Nước ta có nền văn hiến nghìn năm. Lịch sử văn hiến ấy là bằng
Nền văn
hiến lâu đời chứng rõ nhất cho sự tồn tại toàn vẹn lãnh thổ, độc lập dân tộc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Tác giả đưa ra 5 yếu tố
Lãnh thổ
riêng

Lãnh thổ nước ta được giới hạn bởi đường
biên giới, được chia cắt từ thuở sơ khai dựng
nước

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Nghệ thuật

Từ ngữ thể hiện tính chất hiển nhiên, vốn có, lâu
đời: từ trước, vốn, đã lâu, đã chia, bao đời,...
So sánh: Đại Việt = Trung Quốc
(Triệu-Đinh-Lý-Trần = Hán-Đường-Tống-Nguyên)
Câu văn biến ngẫu cân xứng, nhịp nhàng
Cách lập luận kết hợp hài hòa giữa lí luận và thực
tiễn, minh chứng thuyết phục

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Tác giả đưa ra 5 yếu tố
Nền văn
hiến lâu đời

Lãnh thổ
riêng

Phong tục
tập quán
riêng

Lịch sử
riêng

Chủ
quyền,
anh hùng
hào kiệt

 Khẳng định Đại Việt là một quốc gia có độc lập chủ
quyền dân tộc trên mọi phương diện. Là một nước tự lực tự
cường, có thể vượt qua mọi thử thách để đi đến độc lập

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

HOẠT
ĐỘNG
NHÓM

Có ý kến cho rằng, ý thức dân tộc ở đoạn
trích « Nước Đại Việt ta » là sự tiếp nối và
phát triển ý thức dân tộc ở bài « Sông
núi nước Nam » của Lí Thường Kiệt. Em
hãy nêu ý kiến của mình.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Nam quốc sơn hà

Bình Ngô đại cáo

Thời gian
Yếu tố địa lí (đất
đai)

Thế kỉ X
Nam Đế

Thế kỉ XV
Các đế nhất phương

Lịch sử, văn hóa,
con người

Sông núi nước Nam

Đất đai bờ cõi đã chia
Phong tục khác biệt,
nhiều triều đại độc lập,
nhiều hào kiệt trứ danh

Cơ sở

Thiên thư

Lịch sử, văn hóa, con
người, thực tiễn

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Chân lí về sự độc lập, chủ quyền của dân tộc

Nam quốc sơn hà

Sự
phát

Bình Ngô đại cáo

Lãnh thổ
Chủ quyền

Lãnh thổ
Chủ quyền

Nam Đế

Văn hiến
Phong tục tập quán
Lịch sử riêng

triển
 Tuyên ngôn độc lập lần thứ
nhất

 Tuyên ngôn độc lập lần
thứ hai

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa

Vậy nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét,
Chứng cớ còn ghi.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa

Nêu những thất bại thảm hại của quân giặc
 Nhấn mạnh chiến thắng lừng lẫy của ta
Lưu
Cung

Triệu
Tiết

Toa
Đô

Ô
Mã

Thất
bại

Tiêu
vong

Bắt
sống

Giết
tươi

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa

Việc xưa xem xét
Chứng cớ còn ghi
 Khẳng định sức mạnh dân tộc và
là lời cảnh cáo, đe dọa đầy sức nặng
đến những kẻ tham lam có ý định
xâm chiếm nước ta

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa

Nghệ thuật
Liệt kê, dẫn chứng
xác thực theo trình
tự lịch sử

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Sức mạnh của nguyên lí nhân nghĩa

Nguyên lí nhân nghĩa
Yên dân

Trừ bạo
Chân lí về sự tồn tại độc lập chủ
quyền của dân tộc Đại Việt

Văn
hiến
lâu
đời

Lãnh
thổ
riêng

Phong
tục
riêng
Sức mạnh của nhân nghĩa
Sức mạnh của độc lập dân tộc

Lịch
sử
riêng

Chế độ
chủ
quyền
riêng

Qua đoạn trích “Nước Đại Việt ta”, em rút ra
được bài học gì cho bản thân mình? Em cần làm
gì để cống hiến cho quê hương đất nước trong
thời bình và khi có giặc xâm lược?

III

TỔNG KẾT

1

NỘI DUNG
 Đoạn trích “Nước Đại Việt ta” như một bài tuyên ngôn độc
lập, khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ đất nước

2

NGHỆ THUẬT
 Thể văn biền ngẫu
 Lập luận chặt chẽ, chứng cứ hùng hồn, lời văn trang trọng

Giúp Khỉ lấy Táo

PLAY