Bài 27
CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM
LƯỢC KẾT THÚC (1953 - 1954)

Tướng Henri
Navarre

Đại tướng
Võ Nguyên Giáp

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Cung cấp cho HS những hiểu biết về giai đoạn phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc từ
chiến thắng Biên giới thu – đông năm 1950. Sau chiến dịch Biên giới, cuộc kháng chiến của ta
được đẩy mạnh ở cả tiền tuyến và hậu phương, giành thắng lợi toàn diện về chính trị - ngoại
giao, kinh tế – tài chính, văn hóa – giáo dục.
- Đế quốc Mĩ can thiệp sâu vào chiến tranh Đông Dương, Pháp – Mĩ âm mưu giành lại quyền
chủ động chiến lược đã mất.
2. Kỹ năng:
- Rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, nhận định, đánh giá những âm mưu thủ đoạn của Pháp –
Mĩ , bước phát triển và thắng lợitoàn diện của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
- Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950, các chiến dịch
mở ra ở đồng bằng, trung du và rừng núi (sau chiến dịch Biên giới đến trước Đông – Xuân 1953
-1954.
3.Thái độ:
- Bồi dưỡng cho HS lòng yêu nước, tinh thần CM, tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết Đông
Dương, đoàn kết quốc tế, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, niềm tự hào dân tộc.

2/ Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực hợp tác: thông qua hoạt động của HS khi GV yêu cầu HS thảo luận
- Năng lực giải quyết vấn đề
II/ Chuẩn bị về tài liệu và phương tiện dạy học
- Sử dụng tranh ảnh, lược đồ trong SGK, bản đồ treo tường “ Chiến dịch Biên giới thu –
đông năm 1950”. Cho HS sưu tầm tranh ảnh .
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh
Ổn định lớp:
Kiểm tra bài cũ:
a. Em hãy trình bày về chiến dịch Việt bắc thu – đông 1947 bằng lược đồ.
b. Chúng ta đẩy mạnh cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện như thế nào?
1/Hoạt động dẫn dắt vào bài: (Khởi động):
Sau chiến thắng Việt Bắc thu – đông năm 1947, ta chuyển từ thế bị động sang thế chủ
động....
2/Hoạt động hình thành kiến thức

NỘI DUNG
I/ Kế hoạch Na-va của Pháp-Mĩ
II/ Cuộc tiến công chiến lược Đông-Xuân 19531954 và chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954
III/ Hiệp định Giơ-ne-vơ về chấm dứt chiến tranh
ở Đông Dương (1954)
IV/ Ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi của
cuộc kháng chiến chống Pháp (1945-1954)

Bài 27: CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC KẾT THÚC (1953-1954)(T1)
I. Kế hoạch Na – Va của Pháp - Mĩ

Một danh tướng có thể
"uốn
lại tình
hình
Kếnắn
hoạch
Na
- Đông
Dương".
1944 chỉ huy
trung đoàn bọc
vathép
dochiến
ai đềđấu
ra?ở châu
Đề Âu.

ra vào
thời
gian đội
Tướng
tổng
chỉ huy quân
Pháp ở nào?
chiến trường Đông
Dương
(19531945
chánh
văn 1954)
phòng lực
lượng Pháp tại Tây Đức

Đề ra kế hoạch Na-va
1952 tham mưu trưởng lục
quân Pháp trong khối Nato ở
Trung Âu
Henri Navarre (1898 - 1983)

I. Kế hoạch Na-va của Pháp - Mĩ
1. Hoàn cảnh:7/5/1953, tướng
Na Va sang làm tổng chỉ huy
quân Pháp ở Đông Dương. Đề
ra kế hoạch quân sự Na va.
2. Nội dung:
Em hãy trình
bày nội dung
của kế hoạch
Na - va
Henri Navarre (1898- 1983)

Phòng
44
tiểu ngự
đoàn

L
n qu
ể
y
u
Ch

O

Chuyển quân

ân

À

Tiến công

CAM PU CHIA

Tiến công

LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC ĐÔNG DƯƠNG

- Nội dung:
Bước 1: Trong thu-đông 1953
và xuân 1954, giữ thế phòng
ngự chiến
ở miền Bắc,
Bước
2: Từlược
thu –đông
thực hiện
1954,
thựctiến
hiệncông
tiến chiến
công
lược ở
miền
TrungBắc
và miền
chiến
lược
ở miền
,
Nam Đông
giành
thắngDương
lợi quân sự
quyết định, kết thúc chiến
tranh”

MỸ VIỆN TRỢ CHO
Đồng bằng
PHÁP TRONG
Để thực
hiện
Bắc bộ
44 kế
CHIẾN TRANH Ở ĐÔNG
TĂNG hoạch
12 TIỂU Na – Va,
L DƯƠNG
Năm

ÀTỉ
Franc

Tỉ lệ
trong
O ngân
sách

ĐOÀN BỘ BINH

Pháp đã làm gì?

QUÂN PHÁP Ở

1950

52

19%

TOÀN ĐÔNG
DƯƠNG :

1951

62

16%

84 TIỂU ĐOÀN

1952

200

35%

1953

285

43%

1954

555

73%
LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC ĐÔNG DƯƠNG

Bài 27 : CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG
THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC KẾT THÚC (1953-1954) (T1)
I. Kế hoạch Na – Va của Pháp - Mĩ

1. Hoàn cảnh:7 -5 -1953, tướng Na-Va được cử sang
làm tổng chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương và
đề ra kế họach Na - Va
2. Nội dung : SGK (T 119)
3. Biện pháp:
- Xin tăng thêm viện trợ quân sự từ Mĩ.
- Tăng thêm 12 tiểu đoàn bộ binh, tập trung ở Đồng
bằng Bắc Bộ 44 tiểu đoàn.
- Ra sức tăng cường lực lượng ngụy quân.

Nguyễn Chí
Thanh

Phạm Văn
Đồng

Hồ Chí Minh

Trường Chinh

Võ Nguyên
Giáp

ng
ơ
ư
g
n
u
r
t
ị
r
t
h
n
í
Bộ ch
ng
ơ
ư
r
t
ủ
h
c
a
r
ề
đ
ã
Đảng đ
nào?
ế
h
t
ư
h
n
n
ế
i
h
c
c
tá

Bộ Chính trị Trung ương Đảng họp quyết định chủ trương tác chiến Đông - Xuân
1953 - 1954.

1. Cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953 -1954.
a. Chủ trương của ta:

- Tập trung lực lượng tiến công vào những hướng quan
trọng về chiến lược mà lực lượng địch tương đối yếu

+ Tiêu diệt mộ bộ phận sinh lực địch.
+ Giải phóng đất đai, buộc địch phải phân tán lực lượng đối phó
với ta.

Hướng tiến
quân của quân
đội nhân dân
Việt Nam

Hướng tiến
công của quân
đội giải phóng
Lào và quân
tình nguyện
Việt Nam

Hướng tiến công
của Pháp

2

1

1
Nơi địch tập
trung quân

Xê nô

Địa danh

Thời gian

12- 1953

Chiến dịch của ta

Kết quả

Chiến dịch

Giải phóng

Tây Bắc

Lai Châu

Đối phó của Pháp
Pháp phải tăng cường
quân cho Điện Biên Phủ.
Điện Biên Phủ trở thành
nơi tập trung quân thứ 2
của Pháp

1

2

3

Thời gian

12- 1953

12- 1953

Chiến dịch của ta

Kết quả

Chiến dịch

Giải phóng

Tây Bắc

Lai Châu

Chiến dịch
Trung Lào

Giải phóng
Thà khẹt

Đối phó của Pháp

Tăng cường quân cho Điện
Biên Phủ => nơi tập trung
quân thứ 2 của Pháp
Tăng cường quân cho Xê
Nô => nơi tập trung quân
thứ 3 của Pháp

1

2
4

3

Thời gian

12- 1953

12- 1953

1 - 1954

Chiến dịch của ta

Kết quả

Chiến dịch

Giải phóng

Tây Bắc

Lai Châu

Chiến dịch
Trung Lào
Chiến dịch
Thượng Lào

Đối phó của Pháp

Tăng cường quân cho Điện
Biên Phủ => nơi tập trung
quân thứ 2 của Pháp

Giải phóng
Thà khẹt

Tăng cường quân cho Xê
Nô => nơi tập trung quân
thứ 3 của Pháp

Giải phóng
Phong Xa Lì

Tăng cường quân cho
Luông Pha –Bang => nơi
tập trung quân thứ 4 của
Pháp

1

2
4

3

5
Tuy Hoøa

Thời gian

12- 1953

Chiến dịch của ta

Chiến dịch
Tây Bắc

12- 1953

1 -1954

2 -1954

Chiến dịch
Trung Lào
Chiến dịch
Thượng Lào
Chiến dịch Bắc
Tây Nguyên

Kết quả

Giải phóng
Lai Châu
Giải phóng
Thà khẹt
Giải phóng
Phong Xa Lì
Giải phóng
Kon Tum

Đối phó của Pháp

Tăng cường quân cho Điện
Biên Phủ => nơi tập trung
quân thứ 2 của Pháp

Tăng cường quân cho
Xê Nô => nơi tập trung
quân thứ 3 của Pháp
Tăng cường quân cho Luông
Pha –Bang => nơi tập trung
quân thứ 4 của Pháp
Tăng cường quân cho
Plây Ku => nơi tập trung
quân thứ 5 của Pháp

c. Ý nghĩa

- Làm phá sản bước đầu Kế hoạch Na-va
Các cuộc tiến công
chiến lược Đông –
Xuân 1953-1954
của ta có tác dụng
gì?

Căn cứ
Điện Biên
Phủ

- Điện Biên Phủ là một thung lũng lòng chảo
rộng lớn nằm ở phía tây vùng núi rừng Tây
Bắc, cách thủ đô Hà Nội khoảng 300km
đường chim bay. Thung lũng này có chiều
rộng khoảng 8km, chiều dài khoảng 18km,
nằm gần biên giới Việt Lào, trên một ngã ba
của nhiều tuyến đường quan trọng. Xung
quanh thung lũng là một vùng núi rừng
trùng điệp bao bọc.
- Thời tiết Điện Biên Phủ chia làm 2 mùa rõ
rệt. Mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3, mùa
mưa từ tháng 4 đến tháng 9. Vào mùa khô
sương mù dày đặc từ 3 giờ chiều hôm trước
tới 9 giờ sáng hôm sau. Về mùa mưa, mưa
nhiều
=> Địa hình kéo
rất dài,
hiểm
trởlũ, độ ẩm lớn

2. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ ( 1954)
a. Âm mưu của Pháp - Mĩ

Với vị trí chiến
lược của Điện
Biên Phủ, Pháp Mĩ đã có âm mưu
gì ?

LƯỢC ĐỒ CỨ ĐIỂM ĐIÊN BIÊN PHỦ

PHÂN KHU
BẮC

L

À

PHÂN KHU
TRUNG TÂM

O
Sân bay

Sở chỉ huy địch

CAM PU CHIA
PHÂN KHU
NAM

Sân bay

Đồi Độc Lập

Bản Kéo

PHÂN KHU BẮC

Đồi Him Lam

MƯỜng Thanh

PHÂN KHU TRUNG TÂM

PHÂN KHU NAM

Lược đồ chiến dịch Điện Biên Phủ

LƯỢC ĐỒ CỨ ĐIỂM ĐIÊN BIÊN PHỦ

PHÂN KHU
BẮC

L

À

PHÂN KHU
TRUNG TÂM

O
Sân bay

Sở chỉ huy địch

CAM PU CHIA
PHÂN KHU
NAM

Sân bay

THẢO LUẬN NHÓM

Điểm yếu của
quân Pháp ở cứ
điểm Điện Biện
Phủ?

b. Chủ trương của ta.

- 12 -1953, Bộ chính trị, trung
ương Đảng quyết định mở chiến
dịch Điện Biên Phủ
+ Tiêu diệt lực lượng địch
+ Giải phóng vùng Tây Bắc, tạo
điều kiện giải phóng Bắc Lào

Bộ chính trị và Trung ương Đảng họp 12
-1953

Bộ chính trị và
trung ương
Đảng đã đề ra
chủ trương gì?

Bộ chính tri, trung ương
Đảng đã cử ai làm tổng
chỉ huy chiến dịch Điên
Biên Phủ?

Đồng chí Võ Nguyên Giáp
Hồ Chủ Tịch giao nhiệm vụ cho Đ/c Võ Nguyên Giáp

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn Đại tướng Võ Nguyên Giáp: "Trận này rất
quan trọng phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không
đánh".
Ngày 14/1/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra phương án "đánh
nhanh, giải quyết nhanh“.
Ngày đêm 25/1/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã suy nghĩ và đưa ra "quyết
định khó khăn nhất trong đời cầm quân", chuyển từ "đánh nhanh, giải quyết
nhanh", sang "đánh chắc, tiến chắc", đánh dài ngày theo kiểu bóc vỏ từng cứ điểm
đối phương.

TƯỚNG ĐỜ CA –XTƠ -RI

Chỉ huy quân đội Pháp ở
Điện Biên Phủ là ai?

Đại đoàn quân Tiên phong hành quân lên mặt trận Điện Biên Phủ

Mở đường tiến lên Điện Biên Phủ

Thanh niên hậu phương chở
hàng phục vụ cho chiến dich

Dân công trên đường đi phục vụ
chiến dịch Điên Biên Phủ

Dân công chở hàng lên Điện Biên
Phủ

Kéo pháo - Chuẩn bị cho Điện Biên

TÔ VĨNH DIÊN LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO

Đồi Độc Lập
PHÂN KHU BẮC

Bản Kéo

Đồi Him Lam

C. Diễn biến

Chiến dịch ĐBP bắt đầu ngày
13/3/1954 đến hết ngày 7/5/1954, và
được chia làm 3 đợt
+ Đợt 1: ta ta tiêu diệt toàn bộ phân
khu Bắc

MƯỜng Thanh

+ Đợt 2: ta ta tiêu diệt các căn cứ
phía Đông phân khu trung tâm

PHÂN KHU TRUNG TÂM

+ Đợt 3: ta tiêu diệt các cứ điểm còn

lại ở phân khu trung tâm và phân
khu Nam
CHÚ GIẢI
Ta tấn công đợt 1

PHÂN KHU NAM

Hồng Cúm

Ta tấn công đợt 2
Ta tấn công đợt 3
Vòng vây sau đợt 1
Vòng vây sau đợt 2
Chỉ huy sở của địch
Sân bay địch

Lược đồ chiến dịch Điện Biên Phủ

Cứ điểm của địch

Tướng Đờ Cat-xtơ-ri và toàn
bộ tham mưu của địch
ra hàng (17giờ 30'chiều
ngày 7/5/1954)

Lá cờ chiến thắng bay trên nóc hầm
Đờ Cát – xtơ- ri

II. Cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953 – 1954 và chiến
dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954.
2. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ 1954.
 * Kết quả:
- Ta tiêu diệt và bắt sống toàn bộ quân địch ở tập đoàn cứ điểm Điện Biên
Phủ: 16200 tên, hạ 62 máy bay, thu toàn bộ vũ khí, cơ sở vật chất, kĩ thuật.
 * Ý nghĩa lịch sử
- Đập tan hoàn toàn kế hoạch Nava.
- Giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực dân Pháp, làm xoay
chuyển cục diện chiến tranh Đông Dương.
- Trực tiếp đưa đến việc ký kết Hiệp định Giơnevơ, tạo điều kiện giải
phóng một nửa đất nước.
- Góp phần to lớn vào phong trào đấu tranh vì hòa bình, tiến bộ của nhân
loại.

Bài 27 : CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
XÂM LƯỢC KẾT THÚC ( 1953 -1954)

III. HIỆP ĐỊNH GIƠ-NE-VƠ VỀ CHẤM DỨT CHIẾN TRANH Ở
ĐÔNG DƯƠNG (1954)
a. Hoàn cảnh, diễn biến đi đến kí kết hiệp định Giơ-ne-vơ
(đọc thêm SGK-T125)

- Ngày 21/7/1954, chính phủ Việt nam dân chủ cộng
hòa kí với Pháp Hiệp định Giơ-ne-vơ.
b. Nội dung hiệp định Giơ-ne-vơ

- Các nước tham dự hội nghị cam kết tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản của
3 nước Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia là độc lập, chủ quyền, thống nhất và
toàn vẹn lãnh thổ.
- Hai bên tham chiến (Pháp xâm lược và lực lượng k/c ở Đông Dương)cùng
ngừng bắn, lập lại hòa hòa bình trên toàn Đông Dương.
- Hai bên tham chiến thực hiện cuộc di chuyển, tạp kết quân đội ở 2 vùng:
Quân đội cách mạng Việt Nam tập kết ở miền Bắc và quân đội xâm lược
Pháp tập kết ở miền Nam; lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới quân sự tạm thời.
- Việt Nam tiến tới thống nhất đất nước bằng cuộc tổng tuyển cử tự do trong
cả nước sẽ tổ chức vào tháng 7/1956 dưới sự kiểm soát của Ủy ban quốc
tế…

17

Vĩ tuyến

QUẢNG TRỊ

Cầu Hiền Lương giới tuyến giữa 2 bờ Nam - Bắc 1954

- Chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược của TD Pháp và can thiệp Mĩ ở
Đông Dương
- Ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân các nước Đông
Dương
- Pháp rút hết quân về nước, Mĩ thất bại trong âm mưu kéo dài-mở
rộng-quốc tế hóa chiến tranh xâm lược Đông Dương; Miền bắc được
hoàn toàn giải phóng và chyển sang giai đoạn cách mang xã hội chủ
nghĩa

Ý
nghĩa
lịch
sử

- Kết thúc ách thống trị gần một thế kỉ của thực
dân Pháp trên đất nước ta.
Trong - Miền Bắc hoàn toàn giải phóng đi lên CNXH
nước làm cơ sở thống nhất nước nhà.
- Giáng một đòn nặng nề vào tham vọng xâm
lược và âm mưu nô dịch của chủ nghĩa đế
Quốc quốc, góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa
tế trên thế giới.
- Cổ vũ phong trào đấu tranh giải phóng dân
tộc trên thế giới.

Chủ
quan

- Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Hồ Chủ tịch với
đường lối chính trị, quân sự đúng đắn, sáng tạo.
- Có hệ thống chính quyền dân chủ nhân dân.
- Có mặt trận dân tộc thống nhất được củng cố, mở
rộng.
- Có lực lượng vũ trang không ngừng lớn mạnh.
- Có hậu phương rộng lớn, vững chắc.

Nguyên
nhân
thắng
- Sự đoàn kết chiến đấu của ba dân tộc Đông Dương
lợi
Khách (Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia)
quan - Sự giúp đỡ của Trung Quốc, Liên Xô, các lực lượng
dân chủ và tiến bộ trên thế giới.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
1. Hãy điền vào các ô trống còn lại thể hiện sự phân tán
của địch ở các cuộc tấn công chiến lược Đông – Xuân
1953-1954 của ta.
2 2
Điên Biên Phủ

1. Đồng bằng Bắc Bộ

44

Luông Pha-bang

33

Sê- nô

5

5
Plây - cu

Phạm Văn Đồng (1906 – 2000)

Cầu hiền Lương – Sông Bến Hải xưa và nay

ĐOÀN QUÂN TIẾN VỀ THỦ ĐÔ
( 10-10-1954)

LÁ CỜ ĐỎ SAO VÀNG TUNG BAY TRÊN NÓC HẦM
TƯỚNG ĐỜ CA-XTƠ-RI ( 7-5-1954)

BẾ VĂN ĐÀN

TÔ VĨNH DIỆN

TRẦN CAN

PHAN ĐÌNH GIÓT