GV dạy: Dương Hoàng Chiến
Tổ: Khoa học Tự nhiên

CHƯƠNG 1:

CHẤT - NGUYÊN TỬ - PHÂN
TỬ

NỘI DUNG CHÍNH
• Chất có ở
• Nướcđâu?
tự nhiên là chất hay hỗn hợp?
• Nguyên tử là gì, gồm những thành phần cấu tạo nào?
• Nguyên tố hóa học và nguyên tử khối là
gì? là gì?
• Phân tử và phân tử khối
• Đơn chất và hợp chất khác nhau thế nào, chúng hợp thành từ
những loại hạt nào?
• Công thức hóa học dùng biểu diễn chất, cho biết những gì về
chất?
• Hóa trị là gì? Dựa vào đâu để viết đúng cũng như lập được công
thức hóa học của hợp chất?

CHƯƠNG 1:

CHẤT - NGUYÊN TỬ - PHÂN
TỬ

Tiết 1. Chất

Nội dung bài
học
I. Chất có ở đâu?

II. Tính chất của
chất

III. Chất tinh
khiết

I. Chất có ở
đâu?
Quan sát những
vật thể trên hãy
cho biết vật thể
được làm bằng gì?
chia làm mấy loại?

Chất có ở
đâu?

Tên vật thể

Vật liệu, chất
làm nên vật
Nhôm, inox

Xenlulozo,nước....
Canxicacbonat,nước..
. Gỗ (xenlulozo)
Thủy tinh
Nhôm, sắt, nhựa...

Protein,nước....
Xenlulozo,nước,

I. CHẤT CÓ Ở ĐÂU?
Chất có ở khắp mọi nơi, ở đâu có vật thể ở đó có
chất
• Một vật thể có thể được tạo nên từ một
hay nhiều chất
• Một chất có thể tạo nên nhiều vật thể khác
nhau

Quan sát bảng thống kê trên và cho biết
• Những đặc điểm trên của các chất được gọi là gì?
• Những đặc điểm trên có thay đổi hay không?

II. TÍNH CHẤT CỦA
CHẤT
1. Mỗi chất có những tính chất nhất định

Mỗi chất đều có những tính chất nhất định không bao giờ thay đổi. Nếu tính chất
của chất đó thay đổi thì chất cũng thay đổi

a. Tính chất của chất
• Tính chất vật lý
Trạng thái, màu sắc, mùi, vị, tính tan, nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ
sôi,
khối lượng riêng, tính dẫn điện, dẫn nhiệt,...

• Tính chất hóa học

Tính cháy, khả năng bị phân hủy, khả năng oxi
hóa,...

Làm thế nào để biết được tính chất của chất?

Xác định
tính chất
của chất

II. TÍNH CHẤT CỦA
CHẤT
1.Mỗi chất có những tính chất nhất định

a. Tính chất của chất

b. Làm thế nào biết được tính chất của chất
• Quan sát: Giúp nhận định một số tính chất bề ngoài của chất
• Dùng dụng cụ đo: để xác định nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi,
khối lượng riêng của chất
• Làm thí nghiệm: để xác định tính tan, tính dẫn điện, dẫn nhiệt của chất

Suy nghĩ trả
lời

Câu 2: Em hiểu biết gì về mức độ nguy
hiểm của axit đặc

Câu 1: Làm thế nào để phân biệt nước
với cồn

Câu 3: Hãy nêu những ứng dụng của
nhôm trong đời sống mà em biết? Tại
sao nhôm lại có những ứng dụng đó

Answer 1:

Answer 2:

Answer 3:

Câu 1. Cồn và nước đều là những chất lỏng trong suốt, không
màu. Tuy nhiên, cồn cháy được trong không khí, còn nước thì
không. Do đó, có thể phân biệt cồn với nước bằng cách đốt
cháy chất lỏng trong không khí.
+ Nếu chất lỏng cháy được là cồn.
+ Nếu chất lỏng không cháy được là nước
Câu 2. Axit sunfuric đặc gây bỏng rất nặng nên phải hết
sức cẩn thận khi làm thí nghiệm với axit sunfuric đặc,
không để axit dính vào da, mắt, quần áo, vải.

Câu 3. Ứng dụng của nhôm
+ Có thể dát mỏng như tờ giấy (giấy bạc bọc thức ăn) để
làm vật liệu
+ Dùng làm các dụng cụ nhà bếp do có tính dẫn nhiệt tốt
+ Các hợp kim của nhôm tạo thành một thành phần quan
trọng của máy bay và tên lửa

II. TÍNH CHẤT CỦA
1. Mỗi chất
có những tính chất nhất định
CHẤT

a. Tính chất của chất

b. Làm thế nào biết được tính chất của chất
2. Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?
• Giúp phân biệt chất này với chất khác, tức nhận biết được chất
• Biết cách sử dụng chất
• Biết ứng dụng chất thích hợp vào trong đời sống và sản xuất

CỦNG CỐ
Câu 1. Cho các chất sau: hoa đào, hoa mai, con người, cây cỏ, quần áo. Hãy cho biết vật nào
là nhân tạo?
A. Hoa mai, hoa
B. Cây đào
cỏ

C C. Quần

áo
D. Tất cả các đáp án
trên

Câu 2. Cho các câu sau: a) Than chì là chất dùng làm lõi bút chì. b) Xe đạp được chế tạo từ
sắt, nhôm, cao su, ... Trong hai câu trên, vật thể là:
C. Than chì, xe
đạp
D. Lõi bút chì, sắt, nhôm, cao
đạp
su,...
Câu 3. Điền
từ thích hợp vào chỗ trống: “ Thủy ngân là kim
loại nặng có ánh bạc, có dạng
(1) ... ở nhiệt độ thường. Thủy ngân thường được sử dụng trong (2) ..., (3) ... và các thiết bị
khoa học khác.”
A. Than chì, sắt, nhôm, cao
su xe
B B. Lõi bút chì,

A.(1) rắn, (2) nhiệt độ, (3) áp
kế
B.(1) lỏng, (2) nhiệt kế, (3) áp

C. (1) khí, (2) nhiệt kế, (3) áp
suất
D. (1) khí, (2) nhiệt kế, (3) áp

kế

suấp

B

CỦNG CỐ
Câu 4. Tính chất nào sau đây có thể quan sát được mà không cần đo hay làm thí nghiệm để
biết?
A. Tính tan trong nước

C C. Màu

B. Khối lượng riêng

sắc độ nóng chảy
D. Nhiệt

Câu 5. Điền từ còn thiếu vào chỗ trống “Cao su là chất…., có tính chất đàn hồi, chịu được ăn
mòi nên được dùng chế tạo lốp xe”
C. Axit
A. Thấm nước

BB. Không thấm nước

D. Muối

III. CHẤT TÍNH KHIẾT - HỖN HỢP
Nước khoáng và nước cất có điểm gì khác nhau?

III. CHẤT TÍNH KHIẾT - HỖN HỢP
Nước khoáng và nước cất có điểm gì khác nhau?
• Nước khoáng gồm nhiều chất tạo nên gồm nước, muối khoáng,...
Nước khoáng là hỗn hợp
• Nước cất chỉ do nước tạo ra.
Nước cất là chất tinh khiết

Vậy chất tinh khiết là gì? hỗn hợp là gì?

III. CHẤT TÍNH KHIẾT - HỖN HỢP
• Chất tinh khiết - Hỗn hợp
• Hỗn hợp là do hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau tạo nên.
• Tính chất của hỗn hợp thay đổi tùy thuộc vào tính chất của thành phần
• Chất tinh khiết chỉ gồm 1 chất tạo nên, là chất có thành phần và tính
chất xác định.

AIR

DISTILLED WATER

Câu hỏi: Cho các hỗn hợp: Hỗn hợp A gồm muối ăn và nước; Hỗn hợp B gồm muối và bột
sắt; Hỗn hợp C gồm dầu ăn và nước; Hỗn hợp D gồm cát và nước
1/ Hãy đề xuất phương pháp thích hợp để tách muối ăn, cát và dầu ra khỏi mỗi hỗn hợp
Phương pháp
Hỗn hợp
A
B
C
D

Lọc

Cô cạn Chiết Nam châm

2/ Dựa vào tính chất nào để có thể tách các chất ra khỏi hỗn hợp?
A. Muối ăn tan trong nước, nước bay hơi khi đun sôi thu được muối khan.
B. Từ tính của sắt, sắt bị nam châm hút, bột thì không.
C. Dầu và nước không hòa tan vào nhau.
D. Cát không tan trong nước.

III. CHẤT TÍNH KHIẾT - HỖN HỢP
• Chất tinh khiết - Hỗn hợp
2. Tách chất ra khỏi hỗn hợp
Dựa vào tính chất của các chất có trong hỗn hợp không thay đổi, người ta
đã dùng phương pháp bay hơi, chiết, lọc, chưng cất, từ tính,...để tách riêng
các chất ra khỏi hỗn hợp.

CỦNG CỐ

Câu 1. Chất nào sau đây được coi là tinh
khiết
A. Nước cất
C. Nước mưa
A
B. Nước lọc

D. Các đồ uống có gas

Câu 2. Kim loại thiếc có nhiệt độ nóng chảy xác định là 232 độ C. Thiếc hàn nóng chảy ở
khoảng 180 độ C. Cho biết thiếc hàn là chất tinh khiết hay có trộn lẫn chất khác? Giải
thích?
A. Thiếc hàn là hỗn hợp thiết và chì có nhiệt độ nóng chảy cao hơn thiếc nguyên
chất.
BB. Thiếc hàn là hỗn hợp thiếc và chì có nhiệt độ nóng chảy khác thiếc (thấp hơn thiếc
nguyên chất). Pha thêm chì để hỗn hợp có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn, tiện cho việc hàn
kim loại bằng thiếc.
C. Thiếc hàn là chất tinh khiết vì nhiệt độ nóng chảy cao
hơn.
D. Thiếc hàn là chất tinh khiết vì nhiệt độ nóng chảy thấp
hơn.

CỦNG CỐ
Câu 3. Cách hợp lí để tách muối từ nước biển
là:
A.
C C. Chưng
Lọc
B. Bay
D.cất
Để yên thì muối sẽ tự lắng
hơi
xuống
Câu 4. Hỗn hợp có thể tách riêng các chất thành phần bằng phương pháp chưng cất
là:
A. Đường và muối
C. Bột than và bột
sắt
B. Cát và
D.
Nước
và
rượu
D
muối
Câu 5. Chất tinh khiết là
chất
A. Chất lẫn ít tạp
C. Chất lẫn nhiều tạp
chất
chất
D. Có tính chất thay
B B. Chất không lẫn tạp
chấttính chất nào dưới đây mà ta
đổi
Câu 6. Dựa vào
khẳng định được trong chất lỏng là tinh khiết?
A. Không màu, không
mùi
B. Không tan
trong nước

C. Lọc được qua giấy
lọc độ sôi nhất
D D. Có nhiệt