KIEÅM TRA BAØI CUÕ

Viết công thức cấu tạo của các
hợp chất có công thức cấu tạo sau:
CH3Cl, C2H6 , CH4O, C2H5OH.

H
a)

H

C

hay

Cl

H3C

Cl

H

b)

H

H

H

C

C

H

H

H

hay

CH3

hay

CH3

CH3

H
c)

H

C

O

H

OH

H

d)

H

H

H

C

C

H

H

O

H

hay CH3

CH2

OH

CAÂU 1: Haõy vieát CTCT daïng maïch voøng cuûa
caùc chaát:C3H6, C4H8, C5H10.(3/tr 112sgk)
CH2
H2C

CH2

H 2C

CH2

H2C

CH2

H 2C

CH2

H2C

CH2

C3H6

CH2
C4H8
C5 H10
CAÂU 2: Haõy chæ ra choã sai trong caùc coâng thöùc
sau vaø vieát laïi cho ñuùng?
H
H

C
H

(a)

O
H

H H
C C
H H

(b)

H
Cl

H

H

H C C H
H H

(c)

Coâng thöùc sai
a)

H
H

C
H

Coâng thöùc ñuùng
H

O
H

H

C

C C

H H
Cl

H

H

H H

C H
HH

C C
H H

H H
c) H C

H

H

H H
b)

O

H H
H

C C H
H H

Cl

Tiết 47

Công thức phân tử : CH4
Phân tử khối:

16

Tieát 45. Baøi 36: METAN

I. Traïng thaùi thieân nhieân – Tính chaát vaät lí
Haõy quan saùt nhöõng hình aûnh sau ñaây cho
bieát trong töï nhieân metan coù nhieàu ôû ñaâu?

Khai thác khí thiên nhiên

Hầm khai thác than

Khí haàm biogaz

Khí buøn ao

Hình 4.3 Khí metan có trong bùn ao

Hãy cho biết trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước
Metan là chất khí, không màu, không mùi, nhẹ hơn
của metan?
không khí, ít tan trong nước.

I- Tr¹ng th¸i tù nhiªn, tÝnh chÊt vËt lÝ

1. Trạng thái tự nhiên
Trong tự nhiên, khí metan có nhiều trong các mỏ khí, trong mỏ
dầu, trong các mỏ than, bùn ao, khí biogaz….
2. Tính chất vật lí
Metan là chất khí, không màu, không mùi,rất ít tan trong
nước, nhẹ hơn không khí (d= 16/29)
Bài tập: Hãy chọn 1 đáp án đúng cho câu hỏi sau:

II. CẤU TẠO PHÂN TỬ

Trong phòng thí nghiệm,có thể thu khí metan bằng cách
nào sau đây:
a/ Đẩy nước
b/ Đẩy không khí (đặt ngược bình thu khí).
c/ Cả 2 cách trên.

Tieát 45. Baøi 36: METAN
I/Traïng thaùi töï nhieân. Tính chaát vaät lí
II/ Caáu taïo phaân töû
Haõy bieåu dieãn coâng thöùc caáu taïo cuûa metan theo ñuùng hoùa
trò cuûa Cacbon vaø Hiñro ?

H
H

C
H

H

- Giöõa nguyeân töû C vaø H chæ coù moät lieân keát. Ta
goïi nhöõng lieân keát nhö vaäy laø lieân keát ñôn.
- Nhö vaäy trong phaân töû metan coù bao nhieâu lieân
keát ñôn?

Tieát 45. Baøi 36: METAN
I/Traïng thaùi töï nhieân. Tính chaát vaät lí
II/ Caáu taïo phaân töû

Coâng thöùc caáu taïo cuûa Metan:

H
H

C

109,50

H

H
Nhaän xeùt: Trong phaân töû
Metan coù boán lieân keát ñôn C

Daïng roãng
H

Daïng ñaëc

Tieát 45. Baøi 36: METAN

I. Traïng thaùi töï nhieân. Tính chaát vaät lí
II. Caáu taïo phaân töû
III. Tính chaát hoùa hoïc
1. Taùc duïng vôùi Oxi:

Haõy quan saùt thí nghieäm sau !

Thí nghieäm ñoát chaùy khí Metan

Khí metan

Ca(OH)2

Thời gian : 2phút

1.Metan tác dụng với oxi ở điều kiện nào?
khi cung cấp nhiệt độ
2.Metan cháy trong oxi với ngọn lửa màu gì?
màu xanh
3.Metan tác dụng với oxi tạo ra sản phẩm nào?
khí cacbon đioxit và nước
4.Viết PTHH
CH4 + 2O2

t0

CO2 + 2 H2O

III- TÝnh chÊt ho¸ häc
1. Tác dụng với oxi :
CH4

+

2O2

to CO +
2

H22O

Phản ứng giữa metan và oxi còn gọi là phản ứng cháy
Phản ứng tỏa nhiều nhiệt do vậy
người ta thường dùng metan làm
nhiên liệu trong đời sống và sản xuất

Nhiên liệu

Tieát 45. Baøi 36: METAN
Löu yù:

+ Phaûn öùng treân toûa nhieàu nhieät.
+ Hoãn hôïp metan vaø oxi laø moät hoãn hôïp noå vaø noå
maïnh nhaát khi: V
:V = 1 : 2
CH4

O2

Ta tiến hành thí nghiệm:
Đốt cháy hỗn hợp khí hiđro và oxi

H2

2VH2

+ 1VO2

O2

Hỗn hợp gồm

1VCH 4 : 2VO2

là hỗn hợp nổ mạnh

Mỏ than Gloria - Nam
Phi (7/2/2019)

Mỏ than ở Trung
Quốc (12/1/2019)

Thân nhân của thợ mỏ

- Ñeå traùnh caùc tai naïn naøy ngöôøi ta thöôøng aùp
duïnĐể
g caù
c bieäcác
n phaù
khaùnày,
c nhau
nhö
g gioù ñeå
tránh
tai pnạn
người
ta thoâ
áp n
dụng
giaûphương
m löôïngpháp
khí metan,
caám caùc haønh ñoäng gaây
gì?
ra tia löûa nhö baät dieâm, huùt thuoác … trong caùc
haàm loø khai thaùc than.

Tieát 45. Baøi 36: METAN
Lieäu Metan coù taùc duïng ñöôïc vôùi Clo khoâng ?
Haõy quan saùt thí nghieäm moâ phoûng sau:

Tieát 45. Baøi 36: METAN
THÍ NGHIEÄM

Aùnh saùng

Hoãn hôïp
CH4,Cl2

Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:

Nöôùc

Quyø tím

1/ Metan taùc duïng vôùi clo khoâng ? Neáu coù thì phaûn öùng xaûy ra
ôû ñieàu kieän naøo?
2/ Metan tác dụng với clo tạo ra những sản phẩm nào? Tại sao quỳ tím
hóa đỏ ?

3/ Viết PTHH ? Cho biết phản ứng trên thuộc loại phản ứng

Quan sát thí nghiệm nêu hiện tượng và rút
Tác
dụng
với
clo(
phản
ứng
thế)
ra tính chất hóa học của metan ?
HỖN HỢP
CH4,Cl2

ÁNH SÁNG

NƯỚC

QUỲ TÍM

H

Trước phản ứng

C

H

Cl

H
H

Khí metan

Khí clo

Cl

Sau phản ứng
H

C

H

Cl

Cl

H
H

Metylclorua

hiđroclorua

H

C
H

H

H
Khí metan
H

C
H

Cl

Cl
Khí clo

H

Cl

Cl

H
Metylclorua

hiđroclorua

askt

Traû lôøi:
1/ Metan taùc duïng vôùi clo khoâng ? Neáu coù thì phaûn öùng xaûy ra
ôû ñieàu kieän naøo?
Metan taùc duïng vôùi Clo khi coù aùnh saùng.

2/ Metan tác dụng với clo tạo ra những sản phẩm nào? Tại sao quỳ tím
hóa đỏ ?
  Saûn phaåm taïo thaønh laø: metyl clorua CH3Cl vaø axit Clohidric HCl
Axit clohiđric là nguyên nhân làm quỳ tìm hóa đỏ

3/ Viết PTHH ? Cho biết phản ứng trên thuộc loại phản ứng
nào ?
Aùnh saùng
CH4

+ Cl2

CH3Cl

Phản ứng thế

+ HCl

Clo có thể thay thế lần lượt cả 4 nguyên tử H trong
phân tử metan.
CH4

+ Cl2

CH3Cl + Cl2
CH2Cl2 + Cl2
CHCl3 + Cl2

Aùnh saùng

CH3Cl

+ HCl

Metyl Clorua
Aùnh saùng

CH2Cl2 + HCl

Metilen Clorua
Aùnh saùng

CHCl3

+ HCl

Clorofom

Aùnh saùng

CCl4

+ HCl

Cacbon tetra clorua

IV. Ứng dụng

GAS

METAN

NHỰA

KHÍ HIĐRO

BỘT THAN

Bột than

Nhiên liệu

H2

H2

DUNG MÔI

t
Metan + nước 
cacbon đioxit + hiđro
xt
o

Tieát 47. Baøi 36: METAN
Haõy neâu öùng duïng cuûa khí thieân nhieân, khí moû daàu, khí bioga ?
Duøng laøm nhieân lieäu, chaát ñoát trong ñôøi soáng vaø trong coâng
nghieäp.
Döïa vaøo tính chaát naøo maø metan ñöôïc duøng laøm nhieân lieäu ?
Döïa vaøo tính chaát metan chaùy toûa nhieàu nhieät
Ngoaøi ra metan coøn coù nhöõng öùng duïng naøo khaùc ?
Metan coøn duøng ñeå ñieàu cheá hiñro , boät than vaø nhieàu chaát khaùc

Mê tan có nhiều trong các mỏ khí,
mỏ than, mỏ dầu, bùn ao, khí biogar
Chất khí không màu, không mùi, nhẹ
hơn không khí, rất ít tan trong nước
Công thức cấu tạo:

(CH4)

trong phân tử metan có 4 liên kết đơn
Phản ứng cháy
CH4 + 2O2  t CO2 + 2H2O
0

Phản ứng thế
CH4 + Cl2 as  CH3Cl + HCl
+ Nhiên liệu
+ Điều chế hidro
+ Điều chế bột than, và nhiều chất khác

- Học kỹ phần tính chất của metan
- Làm bài tập 4 SGK trang 116
- Đọc phần em có biết
- Xem trước bài 37: Etilen

1: Haõ
y choï
n caùncg caâ
ng:
CaâuCaâ
2: uHaõ
y choï
n nhöõ
caâuu ñuù
sai:
a Phaûn öùng hoùa hoïc giöõa Metan vaø Clo ñöôïc
a Metan chaùy taïo thaønh hôi nöôùc vaø khí löu
goïi laø phaûn öùng theá.
huyønh ñioxit.
b Trong phaûn öùng hoùa hoïc giöõa Metan vaø Clo,
chæ
duy nhaá
moä
nguyeâ
töû Hidro
b coù
Metan
taùc tduï
ngt vôù
i Clon khi
coù aùnhcuûsaùang.
Metan coù theå ñöôïc thay theá bôûi nguyeân töû Clo.
Hoã
n hôïlaø
p goà
mthai
Metan
vaønmoä
t theå
Metan
chaá
khí,theå
khoâtích
ng maø
u, khoâ
g muø
i,
tích
hoãnnghôïkhí.
p noå maïnh.
naëngOxi
hônlaøkhoâ
c

Metan
chaùny töû
toûaMetan
nhieàu coù
nhieä
nnnoù
c
Trong phaâ
boátnneâ
lieâ
keáñöôï
t ñôn
duøngC-H.
laøm nhieân lieäu trong ñôøi soáng vaø trong saûn
xuaát.
b Hoãn hôïp giöõa Metan vaø Clo laø hoãn hôïp noå.
e Metan taùc duïng vôùi Clo ôû ñieàu kieän thöôøng.
d

Lieân keát giöõa caùc nguyeân tö ûC vaø
H trong phaân töû Metan laø:
a. Lieân keát ñoâi
b.b. Lieân keát ñôn
c. Caû a vaø b ñeàu ñuùng

Metan tham gia ñöôïc phaûn öùng theá
vôùi Clo vì:
a. Coù 1 nguyeân töû C vaø 4 nguyeân töû H
trong phaân töû
b. Laø hôïp chaát hiñrocacbon
c.c. Lieân keát trong phaân töû metan laø lieân

keát ñôn

Laøm theá naøo ñeå thu ñöôïc khí CH4 töø hoãn
hôïp khí CO2 vaø CH4
a

Cho hoãn hôïp khí qua nöôùc caát

b

Cho hoãn hôïp khí qua dung dòch H2SO4 ñaäm ñaëc

c

Cho hoãn hôïp khí qua nöôùc voâi trong