Thứ năm ngày 23 tháng 3 năm 2023
Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ: Truyền thống (Tr/90)

Kiểm tra bài cũ :
Em hiểu thế nào là truyền
thống ?

Kiểm tra bài cũ :
Lối sống và nếp nghĩ đã hình
thành từ lâu đời và được
truyền từ thế hệ này sang thế
hệ khác.

Bài 1 Kho tàng tục ngữ, ca dao đã ghi lại nhiều truyền
thống quý báu của dân tộc ta. Em hãy minh họa
mỗi truyền thống nêu dưới đây bằng một câu
tục ngữ hoặc ca dao :
a) Yêu nước : M : Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh.
b) Lao động cần cù :
c) Đoàn kết :
d) Nhân ái :

a) Yêu nước
- Yêu nước thương nòi.
- Dân ta nhớ một chữ đồng
Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh.
- Anh em cốt nhục đồng bào
Kẻ sau người trước phải hào cho vui.
- Con ơi, con ngủ cho lành
Để mẹ gánh nước rửa bành cho voi.
Muốn coi lên núi mà coi
Coi bà Triệu Ẩu cưỡi voi đánh cồng.
- Ai lên Biên Thượng, Lam Sơn
Nhớ Lê Thái Tổ chặn đường quân Minh.

b) Lao động cần cù
- Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.
- Có làm thì mới có ăn
Không dưng ai dễ đem phần đến cho.
- Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang
Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu.
- Trên đồng cạn dưới đồng sâu
Chồng cầy, vợ cấy, con trâu đi bừa.
- Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
- Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

c) Đoàn kết

- Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau.
- Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại lên hòn núi cao.
- Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
- Cả bè hơn cây nứa.
- Chết cả đống còn hơn sống một người.
- Khi đói cùng chung một dạ
Khi chết cùng chung một lòng.

d) Nhân ái
- Lá lành đùm lá rách.
- Máu chảy ruột mềm.
- Môi hở răng lạnh
- Chị ngã, em nâng.
- Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ.
- Thương người như thể thương thân.
- Một miếng khi đói bằng một gói khi no.

Mỗi câu tục ngữ, ca dao hoặc câu thơ dưới
Bài 2
đây đều nói đến một truyền thống tốt đẹp
của dân tộc ta. Hãy điền những tiếng còn
thiếu trong các câu ấy vào các ô trống theo
hàng ngang để giải ô chữ hình chữ S.

Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
Câu 6
Câu 7
Câu 8
Câu 9

Câu 10
Câu 11
Câu 12
Câu 13
Câu 14
Câu 15
Câu 16

C Ầ U
KHÁ C
N Ú
X E N
T HƯƠN
C ÁƯ
NHỚ
NƯỚ
L Ạ C
VỮN

K
G
I
G
G
Ơ
K
C
H
G
N
T H Ì N
Ă N
U
CƠĐỒ
NHÀ

I
I
N
H
N
N
Ẻ
C
N
N
H
Ê
G
Ố

Ề
Ố
G
I
H

U
N
Ồ
Ê
A

C
Ò
À
H
Ớ
N
Ạ
N

HO
N
O
ƯC Â Y
T HƯƠNG

G
I
NG
U

O
C Â Y

CÓNÓC

Ô chữ hình chữ S là : UỐNG NƯỚC NHỚ NGUỒN

- Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
- Núi cao bởi có đất bồi
Núi chê đất thấp núi ngồi ở đâu.
- Nực cười châu chấu đá xe
Tưởng rằng chấu ngã, ai dè xe nghiêng.
- Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.
- Cá không ăn muối cá ươn
Con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư.
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mà trồng.
- Muôn dòng sông đổ biển sâu
Biển chê sông nhỏ, biển đâu nước còn.

- Lên non mới biết non cao
Lội sông mới biết lạch nào cạn sâu.
- Dù ai nói đông nói tây
Lòng ta vẫn vững như cây giữa rừng.
- Chiều chiều ngó ngược, ngó xuôi
Ngó không thấy mẹ ngùi ngùi nhớ thương.
- Nói chín thì nên làm mười
Nói mười làm chín, kẻ cười người chê.
- Ăn quả nhớ kẻ trông cây
Ăn gạo nhớ kẻ đâm, say, giần, sang.
- Uốn cây từ thuở còn non
Dạy con từ thuở con còn thơ ngây.
- Nước lã mà vã nên hồ
Tay không mà nổi cơ đồ mới ngoan
- Con có cha như nhà có nóc
Con không cha như nòng nọc đứt đuôi.

Củng cố

- Bài học hôm nay giúp chúng ta hiểu hơn về truyền thống
và làm quen với một vài câu ca dao tục ngữ về truyền
thống.

Dặn dò

- Về nhà các em ôn lại thế nào là truyền thống và sưu tầm
những câu ca dao tục ngữ về truyền thống.
- Xem trước bài : “Liên kết các câu trong bài bằng từ ngữ
nối”

TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ
KẾT THÚC.