+Ngắn mạch (hay đoản mạch): là một loại sự cố xảy ra
trong hệ thống điện do hiện tượng chạm chập giữa các
pha không thuộc chế độ làm việc bình thường.
VD: Chạm chập giữa dây pha và dây trung tính hoặc giữa
dây pha với dây nối đất
+Quá tải: là hiện tượng dòng nguồn tăng đột biến khi sử
dụng các thiết bị điện, đồ dùng điện với số lượng nhiều
hơn bình thường hoặc có công suất lớn hơn công suất
nguồn

Điểm chung của hai sự cố trên:
+ I tăng cực đại
Dòng tức thời rất lớn so với dòng định mức nên các phần tử
có dòng tức thời đi qua nóng quá mức cho phép dù với thời
gian rất ngắn.
+ U giảm nhanh hoặc mất đối xứng, ảnh hưởng xấu đến phụ
tải.

?

Vậy, hiện tượng ngắn mạch và quá tải có
ảnh hưởng như thế nào đến đồ dùng điện?

Hãy quan sát mạch điện sau:

Khi xảy ra sự cố ( ngắn
mạch hoặc quá) tải công
tắc và đèn có bị hư hỏng
không ?
CC

Đ
K

Vậy cầu chì có công dụng gì ?

Quan sát hình vẽ sau, hãy cho biết tên gọi các kí
hiệu 1,2,3 trong hình bằng cách điền vào chỗ
chấm:

Vỏ
1. …………………………
Các điện cực
2. …………………………
Dây chảy
3. …………………………

TÊN GỌI
1. Vỏ
2. Các điện cực
3. Dây chảy

VẬT LIỆU

CÔNG DỤNG

TÊN GỌI
1. Vỏ

VẬT LIỆU
Sứ, nhựa,…

CÔNG DỤNG
Cách điện

2. Các điện cực

Đồng

Nối, giữ dây chảy và
dây dẫn điện

3. Dây chảy

Chì, nhôm,…

Dẫn điện và bảo vệ
cho mạch điện

Hãy cho biết tên gọi các loại cầu chì trong hình vẽ bên dưới?

QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CẦU CHÌ

Khi dòng điện I tăng lên quá giá trị định mức thì dây
chảy cầu chì có hiện tượng gì? Vì sao?

Dòng điện (I)

QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CẦU CHÌ

Trong cầu chì, bộ phận nào là quan trọng
nhất? Vì sao?

Đường kính
dây chảy
(mm)

Dòng điện định mức của dây chảy (A)
Chì

Đồng

Nhôm

0,3

1

12

6

0,4

1,5

14

10

0,5

2

16

14

0,6

2,5

21

16

Vì
cùng
sẽ cóđược
dòngphép
điện thay
địnhdây
mức
Vìdây
saođồng
khi dây
chìđường
bị nổ, kính
ta không
lớn hơn
nhiều
dây
thờiđồng
gian có
nóng
chảy
sẽ kéo
dài hơn.
chảyrấtmới
bằng
cùng
đường
kính?

HÌNH DẠNG APTOMAT

Hình
Khi vẽ
có thể
sự cố
hiện
xảy
aptomat
ra trongđang
mạch
ở trạng
điện, aptomat
thái đónghoạt
mạch
động
hay
ngắt mạch?
như thế
Vì sao
nào?
em biết?

SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG CỦA APTOMAT
I
I2
I1

ON

OFF



SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG CỦA APTOMAT
I
I2
I1


ON

I

OFF

1.Bộ phận quan trọng nhất của cầu chì là:
A.Vỏ
B.Các điện cực
C.Dây chảy
D.Tất cả đều đúng

2. Cầu chì và aptomat thực hiện chức năng bảo vệ dựa trên
hiện tượng gì?
A. Tác dụng từ
B. Tác dụng nhiệt
C. Dẫn điện
D. Cách điện

3. Vì sao không nên dùng dây chảy bằng đồng có cùng
đường kính thay cho dây chảy bằng chì của cầu chì bị
đứt?
 Vì dòng điện định mức của dây chảy đồng cao hơn dòng điện
định mức của dây chảy chì  thời gian nóng chảy sẽ dài hơn.

4. Vì sao nói aptomat phối hợp cả chức năng cầu chì và cầu
dao?
Khi có sự cố, núm đóng cắt từ vị trí ON tự động trả về OFF
bảo vệ mạch điện ( chức năng cầu chì)
Để aptomat làm việc trở lại, ta bật núm đóng cắt về vị trí ON
 cấp nguồn cho mạch hoạt động ( chức năng cầu dao)

• ĐỌC GHI NHỚ
• TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI SGK
• CHUẨN BỊ BÀI 54 THỰC HÀNH CẦU CHÌ:
- NGHIÊN CỨU CÁC SƠ ĐỒ H 54.1, 54.2 a,b trang 187,188 SGK
- CHUẨN BỊ DÂY DẪN ĐIỆN LẮP MẠCH.

Câu 1: Công tắc được lắp như thế nào trong mạch điện?
A. Song song với tải (bóng đèn)
B. Nối tiếp phía trước tải
C. Nối tiếp phía sau tải
D. Trước cầu chì
Câu 2: So sánh điểm giống và khác nhau giữa công tắc
và cầu dao?
-Giống nhau: đều là thiết bị đóng cắt
-Khác nhau: Công tắc thực hiện đóng cắt trên một dây (pha)
Cầu dao đóng cắt cả dây pha và dây trung tính

Câu 1: Công tắc được lắp như thế nào trong mạch điện?
A. Song song với tải (bóng đèn)
B. Nối tiếp phía trước tải
C. Nối tiếp phía sau tải
D. Trước cầu chì

Câu 2: So sánh điểm giống và khác nhau giữa công tắc
và cầu dao?

-

GV: PHẠM MINH SƠN

TRƯỜNG: THCS CÁT SƠN

QUÁ TRÌNH LÀM VIỆC CỦA CẦU CHÌ

Trong cầu chì, bộ phận nào là quan trọng
nhất? Vì sao?

Khi xảy ra sự cố ( ngắn mạch hoặc
quá tải)

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Hiểu được công dụng, cấu tạo của cầu chì, aptomat
Hiểu nguyên lí làm việc, vị trí lắp đặt của các thiết
bị điện trên trong mạch điện