Bài 21

HÔ HẤP TẾ BÀO

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

HÔ HẤP TẾ BÀO

02

MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP
VÀ PHÂN GIẢI CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO

03

THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN
Ở HẠT NẢY MẦM

HÔ HẤP TẾ BÀO

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Quan sát hình

Nước
Ti thể
Carbon dioxide

Glucose

Oxygen

ATP

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Kể tên các chất tham gia vào quá trình hô hấp tế bào và sản phẩm tạo ra

Nước
Ti thể
Carbon dioxide

Glucose

Oxygen

ATP

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Nước
Ti thể
Carbon dioxide

Glucose

Nguyên liệu tham gia

Oxygen

ATP

Sản phẩm

O2

I. HÔ HẤP TẾ BÀO

Glucose
ATP
Nhiệt

Ti thể

CO2

H2O

Từ hình trên em hãy hô hấp tế bào là gì?

KHÁI NIỆM
Hô hấp tế bào là quá trình tế bào
phân giải chất hữu cơ giải phóng
năng lượng cung cấp cho hoạt
động sống của cơ thể. 

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Hô hấp có vai trò như thế nào đối với
hoạt động sống của sinh vật?

Quá trình hô hấp sẽ giải phóng
năng lượng từ việc phân giải
chất hữu cơ, cung cấp năng
lượng cho hoạt động sống của
sinh vật.

Dựa vào hình 21.2, viết phương trình tổng quát dạng
chữ thể hiện quá trình hô hấp tế bào

Hình 21.2. Sơ đồ thể hiện hô hấp ở tế bào

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Kết luận:
Trong quá trình này, tế bào sử dụng oxygen và thải ra carbon
dioxide, nước
Tất cả các tế bào trong cơ thể đều có quá trình hô hấp tế bào

Phương trình hô hấp tế bào:
Glucose + Oxygen

Nước + Carbon dioxide + Năng lượng (ATP + Nhiệt)

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Kết luận:
Tốc độ hô hấp tế bào nhanh hay chậm tùy thuộc vào nhu cầu năng
lượng của tế bào

Nhu cầu năng lượng cao

Nhu cầu năng lượng thấp

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Kết luận:
Hô hấp tế bào diễn ra trong
một bào quan của tế bào được
gọi là ti thể

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Vì sao sau khi chạy, cơ thể nóng dần lên, toát mồ hôi và nhịp thở tăng
lên

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Vì sao sau khi chạy, cơ thể nóng dần lên, toát mồ hôi và nhịp thở tăng
lên

TRẢ LỜI
Cơ thể của chúng ta luôn diễn ra quá trình trao đổi chất và năng lượng. 
Khi chạy quá trình này diễn ra nhanh hơn, năng lượng và nhiệt tạo ra nhiều hơn,
khiến cơ thể nóng lên,cơ thể cần một lượng lớn oxygen để chuyển hóa năng lượng
nên nhịp thở và nhịp tim tăng lên, cơ thể toát mồ hôi, nhiệt năng cũng một phần
thoát ra ngoài từ đó, giúp điều hòa thân nhiệt.

I. HÔ HẤP TẾ BÀO

Em có biết
Hô hấp có vai trò quan trọng với sự sống của sinh vật. Các sinh
vật có thể tồn tại nhiều ngày mà không có tức ăn và một vài
ngày nếu không có nước, nhưng không thể tồn tại hơn một vài
phút nếu quá trình hô hấp ngừng lại

MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA
TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI
CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Quan sát hình, hãy cho biết quá trình tổng hợp và phân giải chất hữu
cơ trong tế bào sẽ có mối quan hệ với nhau như thế nào?

Tổng hợp
Các chất đơn giản

Phân giải

Các chất hữu cơ
phức tạp

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Trả lời:
Tổng hợp và phân giải các chất trong tế bào là hai quá trình có
biểu hiện trái ngược nhưng có mối quan hệ mật thiết với nhau

Tổng hợp
Các chất đơn giản

Phân giải

Các chất hữu cơ
phức tạp

Hình 21.3. Sơ đồ mối quan hệ giữa tổng hợp và phân giải chất hữu cơ ở tế bào

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Quan sát hình 21.3, cho biết vì sao quá trình phân giải và tổng hợp chất
hữu cơ trái ngược nhau nhưng lại có quan hệ chặt chẽ với nhau

TRẢ LỜI
Quá trình tổng hợp tạo chất hữu cơ là nguyên liệu cho quá trình phân giải trong
hô hấp tế bào. Quá trình hô hấp tế bào phân giải các chất hữu cơ giải phóng năng
lượng cung cấp cho quá trình tổng hợp. 

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ
PHÂN GIẢI CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Tổng hợp các chất
Quá trình tổng hợp tạo chất hữu cơ (những phân tử có kích thước lớn)
là nguyên liệu cho phân giải trong hô hấp tế bào

Protein

Lipid

Carbonhydrate

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ
PHÂN GIẢI CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Phân giải các chất
Quá trình hô hấp tế bào phân giải các chất hữu cơ giải phóng năng
lượng

Các chất đơn giản

Năng lượng

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ
PHÂN GIẢI CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Dựa vào hình, lập bảng so sánh sự khác nhau giữa quá trình tổng hợp
và phân giải chất hữu cơ

Tổng hợp
Các chất đơn giản

Phân giải

Các chất hữu cơ
phức tạp

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ PHÂN GIẢI CHẤT
HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Dựa vào hình, lập bảng so sánh sự khác nhau giữa quá trình tổng hợp
và phân giải chất hữu cơ

Qúa trình tổng hợp chất hữu cơ

Phân giải chất hữu cơ

 Nguyên liệu: carbon dioxide, nước, ATP  Nguyên liệu: oxygen, glucose
(năng lượng)
 Sản phẩm: Carbon dioxide, nước, ATP
 Sản phẩm: Oxygen, glucose
(năng lượng)

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ
PHÂN GIẢI CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Tìm hiểu thêm
Số lượng ti thể trong mỗi tế bào có thể biến động mạnh tùy
thuộc vào từng cơ thể sống, loại mô, loại tế bào

Ví dụ, trong tế bào gan ở
người có khi có tới hơn
2 000 tỉ thể

II. MỐI QUAN HỆ HAI CHIỀU GIỮA TỔNG HỢP VÀ
PHÂN GIẢI CHẤT HỮU CƠ Ở TẾ BÀO
Tìm hiểu thêm
Ti thể tạo ra phần lướn loại phân tử giàu năng lượng là
adenosine triphosphate (ATP), một nguồn năng lượng hóa học
cug cấp cho hầu hết các hoạt động của tế bào. Chính vì vậy, ti
thể còn được gọi là “nhà máy năng lượng của tế bào”

THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO
CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Chuẩn bị:
Mẫu vật: 100 g hạt đậu (hạt lúa, hạt ngô,…) nảy mầm
Dụng cụ: bình thủy tinh dung tích 1 lít, nắp đậy, que kim loại có giá đỡ nến,
hai cây nến nhỏ, bật lửa hoặc diêm

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Chuẩn bị:
Dụng cụ: bình thủy tinh dung tích 1 lít, nắp đậy, que kim loại có giá đỡ nến,
hai cây nến nhỏ, bật lửa hoặc diêm

Bình thủy tinh 1 lít có nắp

Que kim loại có giá đỡ nến

Nến

Diêm

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Tiến hành
Chia sổ hạt đậu thành hai phần
(mỗi phần 50 g). Cho mỗi phần
vào bình A và bình B

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Tiến hành
Đổ nước sôi vào bình B để làm chết
hạt, chắc bỏ nước

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Tiến hành

Nút chặt các bình, để ở nhiệt
độ phòng khoảng 1.5 – 2 giờ

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Tiến hành
Mở nút bình, đưa nhanh que kim
loại có cây nến đang cháy vào trong
hai bình. Quan sát hiện tượng xảy ra
với cây nến

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Thảo luận
Vì sao lại sử dụng hạt nảy mầm?
Thí nghiệm đã chứng minh được
điều gì? Và tại sao em kết luận
như vậy

III. THÍ NGHIỆM VỀ HÔ HẤP TẾ BÀO CẦN OXYGEN Ở HẠT NẢY MẦM
Báo cáo kết quả
Tên thí nghiệm:
Tên nhóm:.....................................................................................................
1. Mục đích thí nghiệm:...............................................................................
2. Chuẩn bị thí nghiệm:...............................................................................
Mẫu vật:...................................................................................................
Dụng cụ, hóa chất:..................................................................................
3. Các bước tiến hình:..................................................................................
4. Giải thích kết quả:....................................................................................
5. Kết luận:.....................................................................................................

TÓM LẠI
1. Hô hấp tế bào là quá trình tế bào phân giải chất hữu cơ giải phóng
năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống của cơ thể. Trong quá
trình này, tế bào sử dụng oxygen và thải ra carbon dioxide, nước
2. Phương trình hô hấp tổng quát dạng
chữ:
Glucose + Oxygen
Nước + Carbon dioxide + Năng lượng (ATP + Nhiệt)
3. Quá trình tổng hợp và phân giải chất hữu cơ ở tế bào có mối quan hệ
hai chiều. Trong đó, quá trình tổng hợp tạo chất hữu cơ là nguyên liệu
cho phân giải trong hô hấp tế bào; quá trình phân giải các chất hữu cơ
giải phóng năng lượng cần cho quá trình tổng hợp

CÁM ƠN CÁC EM LẮNG NGHE

CÁM ƠN CÁC EM LẮNG NGHE