Hãy xác định vai xã
hội của từng nhân vật
trong đoạn hội thoại
sau và nhận xét thái
độ của các nhân vật.

Dạo này bố thấy điểm
môn Toán của con chưa
được tốt lắm. Sắp thi
rồi, con cần cố gắng
hơn. Hay là con sang
nhờ bạn …

Thôi, bố đừng
nói chuyện học
hành của con
nữa! Con đi đây!

Bố: Vai trên

Vai xã
hội

Con: Vai dưới

Bố: Quan tâm con

Thái
độ

Con: Thiếu lễ độ (cắt lời bố)

Hội thoại
(tiếp)
GV: Nguyễn Thị Lệ Giang

CONTENT
S

目录

I
.

Lượt lời trong hội thoại

II.

Luyện tập

I. Lượt lời
trong hội
thoại

1. Khái niệm lượt lời

Thảo luận
nhóm bàn

Đọc ngữ
liệu sgk
(tr92; 93)

Đếm số lời
nói của mỗi
nhân vật
2 đại diện
trả lời

(1) Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày không?
(2) Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!
(3) Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ
mày may vá thăm em bé chứ
(4) Vậy mày hỏi cô Thông chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho
mợ mày, bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng 1 lần xấu, …
(5) Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về …

(1) Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu
cũng về.
(2) Sao cô biết mợ con có con?

Ghi nhớ
Trong hội thoại, ai cũng được nói
Mỗi lần có một người tham gia hội
thoại nói được gọi là 1 lượt lời

2. Sử dụng lượt lời

Trả lời câu
hỏi b, c
(tr102)

Thảo luận
nhóm bàn

2 đại diện
trả lời

Có 2 lần bé
Hồng im lặng
khi đến lượt
lời của mình

Bé Hồng
không cắt lời
của người cô
khi người cô
đang nói

Thể hiện thái
độ bất bình

Tôn trọng vai xã hội,
giữ thái độ lễ phép

Xem video sau
và nhận xét về
thái độ của mẹ
của Xê-kô.

À… cái đó
.
…
à
l
h
n
í
ch

🡺 Cướp lời

Cái đó là đùi
bê nướng hảo
hạng đó cháu.

Suneo à
…..

🡺 Xen lời

Trong hội thoại, cần tôn trong lượt lời
- Không nói tranh, cắt lời
- Không nói xen, nói chêm

Im lặng khi đến lượt
khi của mình là 1
cách biểu thị thái độ

Tục ngữ phương Tây có câu: Im lặng là vàng

Theo em,
mỗi nhận

Nhưng nhà thơ Tố Hữu lại viết:

xét trên

Khóc là nhục. Rên, hèn. Van yếu đuối

đúng

Và dại khờ là những lũ người câm

trong

Trên đường đi như những bóng âm thầm

những

Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

trường

(Liên hiệp lại)

hợp nào?

Cả hai nhận xét trên đều đúng nhưng mỗi nhận xét lại đúng
với một số hoàn cảnh khác nhau:

Im lặng
là vàng

Khi cần im lặng để giữ bí mật để thể hiện tôn trọng
người khác, để đảm bảo sự tế nhị khi giao tiếp…

Im lặng
là dại
khờ, là
hèn nhát

Khi im lặng trước những hành vi sai trái, trước
áp bức bất công, trước sự xúc phạm đối với mình
hay đối với những người lương thiện…

II. Luyện
tập

Đọc đoạn trích (sgk-tr103 🡪 106) + trả lời câu
hỏi (sgk-tr107) theo gợi ý sau:
Cái Tí
Ban đầu
Số lượt lời
Lí do
Tác dụng

Chị Dậu
Về sau

Ban đầu

Về sau

Cái Tí
Ban đầu
Số lượt lời

Lí do

11
Cố làm cho mẹ
vui, khoe sự
tháo vát ... nên
nói nhiều, giọng
hồn nhiên

Chị Dậu
Về sau
3

Ban đầu
3

Sợ hãi, đau Đau đớn vì
đớn, nên sắp mất con
nói ít, nói nên hầu như
không nói,
ngắn
nói rất ít

Về sau
7
Nói nhiều,
nói dài để
thuyết phục
con

Sự hồn nhiên, ngây thơ,
Tô đậm nỗi bất hạnh của một
Tác dụng đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ hiếu thảo của đứa con càng
làm cho người mẹ đau lòng
sắp phải rời tổ ấm gia đình
hơn khi sắp phải bán nó

Xây dựng 1 đoạn hội thoại ngắn chủ đề trao đổi
kinh nghiệm học tập
Đóng vai diễn lại đoạn hội thoại đó
Phân tích cuộc hội thoại đó
(vai xã hội, lượt lời, ngôn
ngữ hội thoại …

Sơ đồ
tư duy

Hướng dẫn tự học
Vẽ SĐTD tổng
kết bài học
Soạn bài: “Luyện tập
đưa yếu tố biểu cảm
vào bài văn nghị
luận”

01

02

04

03

Hoàn thiện bài tập
vào vở bài tập

Tìm đọc thêm về hội
thoại, tập phân tích
các đoạn hội thoại

Bái bai
GV: Nguyễn Thị Lệ Giang