TIẾNG VIỆT:

HÀNH ĐỘNG NÓI

I/ HÀNH ĐỘNG NÓI LÀ GÌ?
1/ Xét VD - SGK
- Mục đích : Lí Thông đuổi Thạch sanh đi
nhằm cướp công của Thạch Sanh.
“Thôi bây giờ? nhân
lúc trời
Lí thông
nóichưa
với sáng em
đọc lại câu nói
hãy trốn ngayHãy
đi.”
Thạch Sanh nhằm
Límục
Thông
nói với
- Lí Thông đạtcủa
được
đích.
mục đích gì? Câu
Thạch
Sanh
trong
“Chàng vộinào
từ giã
mẹ
con
Thông, trở về
thể hiện rõLímục
trích.
túp lều cũ dưới
đa,
kiếm
nuôi thân.”
? gốc
Lí đoan
thông
đạtcủi
đươc
đích đó?

? Lí thông đạt đươc
mụclời
đích
của mình
- Bằng phương tiện
nói
mục đích của mình
tiết hành
nào động.
=> Lời nói củakhông?
Lí ThôngChi
là
một
bằng cách nào?
nóiđích.
lên điều đó?
Vì nó có tính mục

…
- Con trăn ấy là của
vua nuôi đã lâu.
Nay em giết nó, tất
không khỏi bị tội
chết. Thôi, bây giờ
nhân trời chưa sáng
em hãy trốn ngay
đi. Có chuyện gì để
anh ở nhà lo liệu.
.....
(Thạch Sanh)

Nếu hiểu hành động là việc
làm cụ thể của con người
nhằm một mục đích nhất
định thì việc làm của Lí
Thông có phải là một hành
động không? Vì sao?

_ (1) Con trăn ấy là của vua nuôi
đã lâu. (2) Nay em giết nó, tất
không khỏi bị tội chết. (3) Thôi, bây
giờ nhân trời chưa sáng em hãy
trốn ngay đi. (4) Có chuyện gì để
anh ở nhà lo liệu.

Lời nói

Mục đích

Có
Hành động nói

Đẩy Thạch
Sanh đi để
mình hưởng
lợi

Mục đích

2. Ghi nhớI - SGK/62

Hành động nói là hành động được thực hiện bằng
lời nói nhằm mục đích nhất định .

II/ MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI THƯỜNG GẶP.
1/ VD- SGK:
- VD1- SGK – T62
“ – Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.

? Em hãy xác định mục đích
Nay em
giết các
nó, tất
khỏi bị
tội chết.
trong
câukhông
văn chứa
hành
động nói của Lí Thông trong
Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy
phần
ví
dụ
1
SGK
trang
62
trốn đi.
Có chuyện gì anh ở nhà lo liệu.”

Trình bày – kể
Điều khiển- đe dọa
Điều khiển – cầu khiến
Hứa hẹn

II/ MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI THƯỜNG GẶP.
1/ VD- SGK:
- VD2- SGK – T63
“ - Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?

? Em hãy chỉ ra hành động nói
trong
trích,
cho thôn
biết Đoài.
mục
- Con
sẽ ănđoạn
ở nhà
cụ Nghị
đích của mỗi hành động.

- U nhất định bán con đấy ư? U không cho
con ở nhà nữa ư?
Khốn nạn thân con thế này ! Trời
ơi !

Hỏi
Trình bày – báo tin
Hỏi
Bộc lộ cảm
xúc

2/ Ghi nhớ 2- sgk/ T 63

? Vậy qua tìm hiểu hai
ví dụ sgk, em hãy liệt kê
các hành động nói.

III/ Bài tập:
- BT 1- SGK/ T 63:
- Mục đích viết bài Hịch của Trần Quốc Tuấn:
Trần Quốc Tuấn viết “Hịch tướng sĩ” nhằm mục đích khích lệ tướng
sĩ học tập “Binh thư yếu lược” do ông biên soạn đồng thời khích lệ lòng
tự tôn dân tộc của họ.
- Câu văn thể hiện mục đích của HĐN:
“Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này , theo lời dạy bảo của ta,
…trái lười dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch thù.”

- BT 2- SGK/ T 63 + 64:
Mục a/

Hành động nói:

Mục đích của HĐN:

- Bác trai đã khá rồi chứ?

Hỏi

- Cảm ơn cụ, …

Cảm ơn

- Nhưng xem ý …mỏi mệt lắm.

Trình bày

- Này , … thì trốn.

Điều khiển

- Chứ nằm đấy…nuôi mấy cho hoàn hồn.

Cảm xúc

- Vâng, …nghĩ như cụ.
- Nhưng,… húp cái đã. Nhịn xuông…

Tiếp nhận
Trình bày

- Thế thì…rồi đấy!

Cầu khiến

Tạm biệt các em