Bài 21. Câu cảm thán

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Ngô Thị Kim Thoa
Ngày gửi: 11h:29' 28-03-2023
Dung lượng: 11.1 MB
Số lượt tải: 80
Nguồn:
Người gửi: Ngô Thị Kim Thoa
Ngày gửi: 11h:29' 28-03-2023
Dung lượng: 11.1 MB
Số lượt tải: 80
Số lượt thích:
0 người
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH VỀ DỰ GIỜ
CHÚNG TA CÙNG THI ĐUA
Khởi động
Vượt chướng ngại vật
Tăng tốc
Về đích
PHẦN THI KHỞI ĐỘNG
a. Em nên chăm chỉ học tập.
TIẾP SỨC ĐỒNG ĐỘI
b. Những bông hoa nở từ khi nào?
c. Anh hãy giúp em chuyện này với!
d. Ôi, mùa xuân đẹp quá !
a.
Câu
Câu cầu khiến
Đặc điểm hình thức
Chức năng
Từ ngữ
Dấu câu
Từ cầu khiến: nên Kết thúc bằng dấu .
Khuyên nhủ
b.
Câu nghi vấn
nghi vấn: khi nào Kết
thúc bằng dấu ? Để hỏi
Từ
c.
Câu cầu khiến
cầu khiến: hãy
Từ
thúc bằng dấu ! Nhờ cậy
Kết
d.
Câu cảm thán
PHẦN THI
VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
TIẾT 93. CÂU CẢM THÁN.
I. Đặc điểm hình thức và chức năng
1.Ví dụ:
a. Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết...
Đề đã khóc vì trót lừa một con chó!... Một
Một người như thế ấy!... Một Tiêu
người
người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm láng
giềng... Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư?
Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn...
b. Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
TIẾT 93. CÂU CẢM THÁN.
I. Đặc điểm hình thức và chức năng
1.Ví dụ:
2. Nhận xét:
Hoạt động nhóm
Câu cảm thán.
Ví dụ a
Tiêu Đề
Hỡi ơi lão Hạc!
Đặc điểm hình
+ Từ cảm thán: “Hỡi ơi”
thức.
+ Kết thúc bằng dấu !
Câu cảm
dùng để
Ví dụ b
Than ôi!”
+Từ cảm thán: “Than ôi!”
+ Kết thúc bằng dấu !
thán
Bộc lộ cảm xúc buồn bã,
Bộc lộ cảm xúc tiếc nuối
thất vọng của ông giáo khi
thời vàng son trong quá
hiểu nhầm lão Hạc.
khứ của con hổ.
3. GHI NHỚ.
- Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm thán
như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ơi (ôi), trời ơi; thay, biết
bao, xiết bao, biết chừng nào,…dùng để bộc lộ trực
tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói (người viết) xuất
hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hàng ngày hay ngôn
ngữ văn chương.
Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu
chấm than.
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN XIN NGHỈ HỌC
Tìm x:
32 + x = 38 + 6
Kính gửi: Ban giám hiệu trường THCS NguyễnTrãi- Thường Tín;
Lời giải:
Thành phố Hà Nội.
x = 44 – 32
Đồng kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 8C.
x = 12
Em tên là Lê Minh Phương học sinh lớp 8C.
Hôm nay em viết đơn này để xin nghỉ học ngày 03/3/2023 do em bị bệnh
không thể đi học được.
Kính mong thầy cô xem xét, em hứa sẽ chép bài và học bài đầy đủ.
Em xin chân thành cảm ơn thầy cô.
Ý kiến phụ huynh
Nguyễn Trãi; Ngày 01 tháng 03 năm 2023
Người viết đơn
Lê Minh Phương
LƯU Ý: Ngôn ngữ trong các văn bản hành
chính – công vụ nói chung và trong trình bày
kết quả các văn bản khoa học là ngôn ngữ
của tư duy lô-gíc cần độ chính xác và khách
quan cao, vì thế không được phép dùng kèm
các câu cảm thán.
Tiêu Đề
Ôi, chân tôi đau quá!
Úi trời ơi đau quá!
Ôi, bài thơ này quá hay !
Ôi, cuốn sách này quá hay !
PHẦN THI KHÁN GIẢ
Câu
a
b
c
a. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi!
b. Bỗng lòe chớp đỏ
Thôi rồi , Lượm ơi!
c. Ha ha! Một lưỡi gươm
d. Anh ấy ra đi để lại nỗi đau lớn!
Hình thức
+ Từ
cảm thán: ơi
+Kết thúc: !
+ Từ cảm thán: ơi
+Kết thúc: !
+ Từ cảm thán: ha ha
+Dấu câu: !
d-không phải Tuy kết thúc dấu ! nhưng không
có từ cảm thán.
Chức năng
Cảm xúc tự hào
Thương xót
Vui mừng
Thông báo
Lưu ý:
Có trường hợp câu cảm thán được kết thúc bằng dấu chấm hoặc
dấu chấm lửng.
VD: Ôi, quê hương.
VD: Ôi, hạnh phúc…
Không phải câu nào chứa dấu chấm than cũng là câu cảm thán; câu
đó phải có từ ngữ cảm thán ở trong câu thì ta mới xác định được đó
là câu cảm thán.
VD:
+ Đẹp!
+ Mưa!
+ Khó chịu!
PHẦN THI TĂNG TỐC
II. LUYỆN TẬP
8
1
3
7
5
2
6
4
Luật chơi:
Nhiệm vụ của 5 đội là được phép chọn ngôi sao để thực hiện nhiệm vụ trả lời câu
hỏi của mình, nếu trả lời đúng sẽ được nhận về một số điểm cụ thể. Nếu trả lời sai
đội khác có quyền trả lời và giành lấy phần điểm đó. Còn lại 3 ngôi sao sẽ giành
cho đội nào giơ cờ nhanh nhất.
Trong 8 ngôi sao kia sẽ có hai ngôi sao may mắn. Nghĩa là nếu ai chọn đúng ngôi
pipi
sao đó thì không cần trả lời vẫn có quà điểm.
LUCKY STAR
Câu 1: Những câu sau đây có phải đều là câu cảm
thán không? Vì sao?
Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế
đê không sao cự lại được với thế nước! Lo thay! Nguy
thay! Khúc đê này hỏng mất.
Quà: 9đ
=> Là câu cảm thán. Vì: có từ cảm thán và dấu
chấm than: Than ôi! Lo thay! Nguy thay
Câu 2: Câu sau đây có phải là câu cảm thán không? Vì
sao?
Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
8đ
=> Đó là câu cảm thán. Vì: có từ cảm thán (Hỡi)
và dấu chấm than (!)
Câu 3. Chúc mừng bạn được ngôi sao may mắn
10đ
Câu 4: Câu dưới đây thể hiện tình cảm cảm xúc gì? Đó có phải là câu
cảm thán không? Vì sao?
Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi. Tôi biết
làm thế nào bây giờ?
9đ
Sự ân hận của Dế Mèn trước cái chết thảm thương, oan
ức của Dế Choắt.
=>không phải là câu cảm thán, vì không có từ ngữ
cảm thán và dấu chấm than), đây là câu nghi vấn
dùng để bộc lộ cảm xúc ăn năn của Dế Mèn.
Câu 5: Đặt câu cảm thán trước tình cảm người thân
dành cho mình.
10đ
Ví dụ: Ôi, em thương mẹ biết bao!
Mẹ em vất vả biết nhường nào!
Câu 6: Đặt câu cảm thán khi thấy cảnh mặt
trời mọc.
10đ
Chao ôi, mặt trời lên đẹp quá !
Câu 7. Chúc mừng bạn nhận được ngôi sao
10 đ
Câu 8: so sánh hai cách diễn đạt dưới đây:
a.Tôi thương người nông dân một nắng hai sương.
b.Tôi thương người nông dân một nắng hai sương biết bao
nhiêu!
9đ
- Cách diễn đạt của câu b hay hơn bởi vì nó bộc lộ
được nhiều tình cảm hơn do có từ cảm thán: biết bao.
- Cách diễn đạt ở câu a cũng bộc lộ tình cảm nhưng
nó không được nhấn mạnh bởi không có từ cảm thán.
PHẦN THI VỀ ĐÍCH
III.VẬN DỤNG.
? Viết một đoạn văn nói về mùa xuân, trong
đó có chứa câu cảm thán, gạch chân.
what
how
when
where
who
why
Mùa xuân có gì hấp dẫn?
Mùa xuân có ý nghĩa như thế nào?
Mùa xuân xuất hiện khi nào?
Mùa xuân có mặt ở đâu?
Ai có thể yêu mến Mùa xuân?
Tại sao Mùa xuân lại đáng mong chờ đến vậy?
Mùa xuân đến có vô vàn điều hấp dẫn đối với tất cả mọi người. Đó là mùa xuân của
đoàn tụ gia đình, mùa xuân của trăm hoa đua nở, mùa xuân của cây cối đâm chồi nảy lộc và
mùa xuân để xua đi cái giá rét của mùa đông. Khi đàn chim én từ phương Nam tránh rét
bay về thì lúc đó mùa xuân đã đến. Ôi, mùa xuân đẹp biết bao! Khi mùa xuân gõ cửa
khắp mọi nơi thì ai ai cũng hân hoan chào đón. Đó là lí do mà mọi người đều yêu mến mùa
xuân. Mùa xuân là mùa khởi đầu của một năm, mùa của những dự định, kế hoạch, là khi
mọi người được nghỉ ngơi, được đi chúc tết; trẻ con được quần áo mới, được mừng tuổi;
người trưởng thành được dịp ngồi lại với nhau chuyện trò, chúc nhau sức khỏe. Ôi, mùa
xuân diệu kỳ! Em yêu mùa xuân biết nhường nào!
CÙNG NHAU TỔNG KẾT THI ĐUA
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Hoàn thiện bài tập
Ôn lại bài và
học thuộc ghi
nhớ
Vẽ sơ đồ tư duy
Soạn bài:
Câu trần thuật
XIN KÍNH CHÀO QUÝ THẦY
CÔ VÀ CÁC EM!
VÀ CÁC EM HỌC SINH VỀ DỰ GIỜ
CHÚNG TA CÙNG THI ĐUA
Khởi động
Vượt chướng ngại vật
Tăng tốc
Về đích
PHẦN THI KHỞI ĐỘNG
a. Em nên chăm chỉ học tập.
TIẾP SỨC ĐỒNG ĐỘI
b. Những bông hoa nở từ khi nào?
c. Anh hãy giúp em chuyện này với!
d. Ôi, mùa xuân đẹp quá !
a.
Câu
Câu cầu khiến
Đặc điểm hình thức
Chức năng
Từ ngữ
Dấu câu
Từ cầu khiến: nên Kết thúc bằng dấu .
Khuyên nhủ
b.
Câu nghi vấn
nghi vấn: khi nào Kết
thúc bằng dấu ? Để hỏi
Từ
c.
Câu cầu khiến
cầu khiến: hãy
Từ
thúc bằng dấu ! Nhờ cậy
Kết
d.
Câu cảm thán
PHẦN THI
VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
TIẾT 93. CÂU CẢM THÁN.
I. Đặc điểm hình thức và chức năng
1.Ví dụ:
a. Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết...
Đề đã khóc vì trót lừa một con chó!... Một
Một người như thế ấy!... Một Tiêu
người
người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm láng
giềng... Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư?
Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn...
b. Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
TIẾT 93. CÂU CẢM THÁN.
I. Đặc điểm hình thức và chức năng
1.Ví dụ:
2. Nhận xét:
Hoạt động nhóm
Câu cảm thán.
Ví dụ a
Tiêu Đề
Hỡi ơi lão Hạc!
Đặc điểm hình
+ Từ cảm thán: “Hỡi ơi”
thức.
+ Kết thúc bằng dấu !
Câu cảm
dùng để
Ví dụ b
Than ôi!”
+Từ cảm thán: “Than ôi!”
+ Kết thúc bằng dấu !
thán
Bộc lộ cảm xúc buồn bã,
Bộc lộ cảm xúc tiếc nuối
thất vọng của ông giáo khi
thời vàng son trong quá
hiểu nhầm lão Hạc.
khứ của con hổ.
3. GHI NHỚ.
- Câu cảm thán là câu có những từ ngữ cảm thán
như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ơi (ôi), trời ơi; thay, biết
bao, xiết bao, biết chừng nào,…dùng để bộc lộ trực
tiếp tình cảm, cảm xúc của người nói (người viết) xuất
hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hàng ngày hay ngôn
ngữ văn chương.
Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng dấu
chấm than.
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN XIN NGHỈ HỌC
Tìm x:
32 + x = 38 + 6
Kính gửi: Ban giám hiệu trường THCS NguyễnTrãi- Thường Tín;
Lời giải:
Thành phố Hà Nội.
x = 44 – 32
Đồng kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 8C.
x = 12
Em tên là Lê Minh Phương học sinh lớp 8C.
Hôm nay em viết đơn này để xin nghỉ học ngày 03/3/2023 do em bị bệnh
không thể đi học được.
Kính mong thầy cô xem xét, em hứa sẽ chép bài và học bài đầy đủ.
Em xin chân thành cảm ơn thầy cô.
Ý kiến phụ huynh
Nguyễn Trãi; Ngày 01 tháng 03 năm 2023
Người viết đơn
Lê Minh Phương
LƯU Ý: Ngôn ngữ trong các văn bản hành
chính – công vụ nói chung và trong trình bày
kết quả các văn bản khoa học là ngôn ngữ
của tư duy lô-gíc cần độ chính xác và khách
quan cao, vì thế không được phép dùng kèm
các câu cảm thán.
Tiêu Đề
Ôi, chân tôi đau quá!
Úi trời ơi đau quá!
Ôi, bài thơ này quá hay !
Ôi, cuốn sách này quá hay !
PHẦN THI KHÁN GIẢ
Câu
a
b
c
a. Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi!
b. Bỗng lòe chớp đỏ
Thôi rồi , Lượm ơi!
c. Ha ha! Một lưỡi gươm
d. Anh ấy ra đi để lại nỗi đau lớn!
Hình thức
+ Từ
cảm thán: ơi
+Kết thúc: !
+ Từ cảm thán: ơi
+Kết thúc: !
+ Từ cảm thán: ha ha
+Dấu câu: !
d-không phải Tuy kết thúc dấu ! nhưng không
có từ cảm thán.
Chức năng
Cảm xúc tự hào
Thương xót
Vui mừng
Thông báo
Lưu ý:
Có trường hợp câu cảm thán được kết thúc bằng dấu chấm hoặc
dấu chấm lửng.
VD: Ôi, quê hương.
VD: Ôi, hạnh phúc…
Không phải câu nào chứa dấu chấm than cũng là câu cảm thán; câu
đó phải có từ ngữ cảm thán ở trong câu thì ta mới xác định được đó
là câu cảm thán.
VD:
+ Đẹp!
+ Mưa!
+ Khó chịu!
PHẦN THI TĂNG TỐC
II. LUYỆN TẬP
8
1
3
7
5
2
6
4
Luật chơi:
Nhiệm vụ của 5 đội là được phép chọn ngôi sao để thực hiện nhiệm vụ trả lời câu
hỏi của mình, nếu trả lời đúng sẽ được nhận về một số điểm cụ thể. Nếu trả lời sai
đội khác có quyền trả lời và giành lấy phần điểm đó. Còn lại 3 ngôi sao sẽ giành
cho đội nào giơ cờ nhanh nhất.
Trong 8 ngôi sao kia sẽ có hai ngôi sao may mắn. Nghĩa là nếu ai chọn đúng ngôi
pipi
sao đó thì không cần trả lời vẫn có quà điểm.
LUCKY STAR
Câu 1: Những câu sau đây có phải đều là câu cảm
thán không? Vì sao?
Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức trời! Thế
đê không sao cự lại được với thế nước! Lo thay! Nguy
thay! Khúc đê này hỏng mất.
Quà: 9đ
=> Là câu cảm thán. Vì: có từ cảm thán và dấu
chấm than: Than ôi! Lo thay! Nguy thay
Câu 2: Câu sau đây có phải là câu cảm thán không? Vì
sao?
Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
8đ
=> Đó là câu cảm thán. Vì: có từ cảm thán (Hỡi)
và dấu chấm than (!)
Câu 3. Chúc mừng bạn được ngôi sao may mắn
10đ
Câu 4: Câu dưới đây thể hiện tình cảm cảm xúc gì? Đó có phải là câu
cảm thán không? Vì sao?
Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi. Tôi biết
làm thế nào bây giờ?
9đ
Sự ân hận của Dế Mèn trước cái chết thảm thương, oan
ức của Dế Choắt.
=>không phải là câu cảm thán, vì không có từ ngữ
cảm thán và dấu chấm than), đây là câu nghi vấn
dùng để bộc lộ cảm xúc ăn năn của Dế Mèn.
Câu 5: Đặt câu cảm thán trước tình cảm người thân
dành cho mình.
10đ
Ví dụ: Ôi, em thương mẹ biết bao!
Mẹ em vất vả biết nhường nào!
Câu 6: Đặt câu cảm thán khi thấy cảnh mặt
trời mọc.
10đ
Chao ôi, mặt trời lên đẹp quá !
Câu 7. Chúc mừng bạn nhận được ngôi sao
10 đ
Câu 8: so sánh hai cách diễn đạt dưới đây:
a.Tôi thương người nông dân một nắng hai sương.
b.Tôi thương người nông dân một nắng hai sương biết bao
nhiêu!
9đ
- Cách diễn đạt của câu b hay hơn bởi vì nó bộc lộ
được nhiều tình cảm hơn do có từ cảm thán: biết bao.
- Cách diễn đạt ở câu a cũng bộc lộ tình cảm nhưng
nó không được nhấn mạnh bởi không có từ cảm thán.
PHẦN THI VỀ ĐÍCH
III.VẬN DỤNG.
? Viết một đoạn văn nói về mùa xuân, trong
đó có chứa câu cảm thán, gạch chân.
what
how
when
where
who
why
Mùa xuân có gì hấp dẫn?
Mùa xuân có ý nghĩa như thế nào?
Mùa xuân xuất hiện khi nào?
Mùa xuân có mặt ở đâu?
Ai có thể yêu mến Mùa xuân?
Tại sao Mùa xuân lại đáng mong chờ đến vậy?
Mùa xuân đến có vô vàn điều hấp dẫn đối với tất cả mọi người. Đó là mùa xuân của
đoàn tụ gia đình, mùa xuân của trăm hoa đua nở, mùa xuân của cây cối đâm chồi nảy lộc và
mùa xuân để xua đi cái giá rét của mùa đông. Khi đàn chim én từ phương Nam tránh rét
bay về thì lúc đó mùa xuân đã đến. Ôi, mùa xuân đẹp biết bao! Khi mùa xuân gõ cửa
khắp mọi nơi thì ai ai cũng hân hoan chào đón. Đó là lí do mà mọi người đều yêu mến mùa
xuân. Mùa xuân là mùa khởi đầu của một năm, mùa của những dự định, kế hoạch, là khi
mọi người được nghỉ ngơi, được đi chúc tết; trẻ con được quần áo mới, được mừng tuổi;
người trưởng thành được dịp ngồi lại với nhau chuyện trò, chúc nhau sức khỏe. Ôi, mùa
xuân diệu kỳ! Em yêu mùa xuân biết nhường nào!
CÙNG NHAU TỔNG KẾT THI ĐUA
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Hoàn thiện bài tập
Ôn lại bài và
học thuộc ghi
nhớ
Vẽ sơ đồ tư duy
Soạn bài:
Câu trần thuật
XIN KÍNH CHÀO QUÝ THẦY
CÔ VÀ CÁC EM!
 







Các ý kiến mới nhất