TIEÁT 111,112,113

(Trích )

(Lê Minh Khuê)

TiÕt 111,112,113

Nh÷ng ng«i sao xa x«i (TrÝch)
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả

(Lª Minh Khuª)

Nhà văn Lê Minh Khuê

Nhà văn Lê Minh Khuê (Bút danh khác: Vũ Thị Mến)
- Tên khai sinh: Lê Minh Khuê, sinh ngày 6 tháng 12
năm1949.
Quê: xã An Hải, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
Tốt nghiệp phổ thông trung học, Lê Minh Khuê tham gia đội
thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước. Những năm
tháng ấy đã tạo cảm hứng cho những sáng tác của chị sau này.
Năm 1969 chị là phóng viên báo Tiền Phong. Năm 1973 –
1977 phóng viên Đài phát thanh giải phóng và sau đó là Đài
truyền hình Việt Nam. Từ 1978 đến nay, nhà văn Lê Minh
Khuê là biên tập viên văn học nhà xuất bản Hội nhà văn.Hội
viên Hội nhà văn Việt Nam (1980).

- Tác phẩm chính: Cao điểm mùa hạ (truyện ngắn, 1984);
Đoàn kết (truyện ngắn, 1980); Thiếu nữ mặc áo dài xanh (tiểu
thuyết, 1984); Một chiều xa thành phố (truyện ngắn, 1987);
Em đã không quên (tiểu thuyết 1990); Bi kịch nhỏ (truyện
ngắn, 1993); Lê Minh Khuê – truyện ngắn (1994).
- Đã được nhận: Giải thưởng văn xuôi Hội Nhà văn Việt
Nam năm 1987 (Tập truyện ngắn: Một chiều xa thành phố).

TiÕt 111,112,113

Nh÷ng ng«i sao xa x«i (TrÝch)
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Lê Minh Khuê sinh năm 1949 quê ở Tĩnh Gia, Thanh
Hoá.
- Là cây bút nữ chuyên về truyện ngắn.
2. Tác phẩm
- Viết năm 1971, là một trong những tác phẩm đầu
tay của Lê Minh Khuê.
3. Đọc, kể tóm tắt

* Kể tóm tắt nội dung đoạn trích.




- Ba cô gái thanh niên xung phong Định, Nho và
tổ trưởng là chị Thao ở một tổ trinh sát phá bom
tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường
Sơn.
- Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo
khối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây
ra, đánh dấu các vị trí những trái bom chưa nổ
và phá bom.

* Kể tóm tắt nội dung đoạn trích.





- Cuộc sống ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù
khắc nghiệt hết sức nguy hiểm nhưng họ vẫn có những
niềm vui hồn nhiên, thanh thản mơ mộng của tuổi trẻ.
- Mỗi người một cá tính nhưng họ rất gắn bó yêu
thương nhau trong tình đồng đội.
- Trong một lần phá bom, Nho bị thương, Định và Thao
lo lắng săn sóc Nho.

* Bố cục:

3 phần

- P1: Từ đầu...đến ngôi sao trên mũ: Phương Định
kể về cuộc sống của bản thân và tổ trinh sát mặt
đường của cô.
- P2: Tiếp...đến chị Thao bảo :Một lần phá bom,
Nho bị thương, hai chị em lo lắng, chăm sóc.
- P3: Còn lại: Sau phút hiểm nguy, hai chị em ngồi
hát, niềm vui trước cơn mưa đá đột ngột.

II. Tìm hiểu văn bản
1. Hoàn cảnh sống, chiến đấu của ba nữ thanh niên
xung phong trong tổ trinh sát mặt đường

II. Tìm hiểu văn bản

*Hoàn cảnh:

+ Hoàn cảnh sống: Họ ở trên một cao điểm, giữa một
vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, là nơi
tập trung nhất bom đạn và sự nguy hiểm, ác liệt.
+ Công việc:
- Chạy trên cao điểm cả ban ngày.
- Sau mỗi trận bom, họ phải lao ra trọng điểm, đo và
ước tính khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm
những quả bom chưa nổ và dùng những khối thuốc
nổ đặt vào cạnh nó để phá.
=> Đó là một công việc căng thẳng, nguy hiểm đòi hỏi sự
dũng cảm, bình tĩnh, khôn ngoan, khéo léo, sẵn sàng hi sinh.

II. T×m hiÓu v¨n b¶n
2. Nh÷ng phÈm chÊt chung cña ba c« g¸i thanh niªn xung phon
a. Điểm chung
- Hoàn cảnh sống và chiến đấu.
- Tinh thần trách nhiệm cao đối với công việc.
- Dũng cảm, không sợ hi sinh.
- Tình đồng đội gắn bó.
- Dễ xúc động, nhiều mộng mơ, dễ vui, dễ buồn; thích
làm đẹp cho cuộc sống của mình.
=>§ã lµ nh÷ng phÈm chÊt võa cao ®Ñp, võa b×nh dÞ, hån nhiªn, l¹c
quan cña thÕ hÖ trÎ ViÖt Nam thêi ®¸nh MÜ.

2. Nh÷ng phÈm chÊt chung cña ba c« g¸i thanh niªn xung phong

b. Điểm riêng
- Phương Định: nhạy cảm, hồn nhiên, mơ mộng, thích hát
- Thao: từng trải, dự tính tương lai thiết thực. Trong công
việc thì bình tĩnh, quyết liệt, lại rất sợ khi thấy máu chảy.
- Nho: bướng bỉnh, mạnh mẽ, lúc lại lầm lì, cực đoan; thích
thêu hoa ...

=> C¸ch t¶, kÓ vÒ mçi nh©n vËt lµm cho c©u chuyÖn kh¸
sinh ®éng vµ ch©n thËt.

3. Nh©n vËt Ph­¬ng §Þnh
- Lµ c« g¸i Hµ Néi cã mét thêi häc sinh ªm ®Òm.
- Vµo chiÕn tr­êng ®· ba n¨m, vư­ît qua bao thö th¸ch hiÓm nghÌo,
gi¸p mÆt hµng ngµy víi c¸i chÕt như­ng ë c« kh«ng hÒ mÊt ®i sù
hån nhiªn trong s¸ng vµ nh÷ng m¬ ­íc vÒ t­¬ng lai.
- Lµ c« g¸i giµu c¶m xóc, nh¹y c¶m, hay m¬ méng, thÝch h¸t, thÝch
lµm ®iÖu mét chót tr­íc nh÷ng chµng lÝnh trÎ.
- C« yªu mÕn, g¾n bã víi ®ång ®éi, c¶m phôc nh÷ng chiÕn sÜ mµ c«
®· gÆp trªn ®­êng ra trËn
- Nh¹y c¶m vµ quan t©m ®Õn h×nh thøc cña m×nh: bÝm tãc dµy, cæ
cao, ®«i m¾t nh×n xa x¨m..Nh¹y c¶m nh­ng kÝn ®¸o gi÷a ®¸m ®«ng t­
ëng nh­kiªu k×.

3. Nh©n vËt Ph­¬ng §Þnh
*Mét
ph¸Diễn
bom:
biến
tâm
lí của
Định trong
=>
TâmlÇn
lí Phương
Định
khi
pháPhương
bom được
tả rấtlần
tỉ
phátừng
bom cảm
nổ chậm
được
tả như
- Kh«ng
®i khom.
mỉ,
chi tiết
đến
giác,
ý nghĩ,
dùthế
chỉnào?
thoáng
Điều
đó®Êt
thểd­hiện
rõ bom..T«i
nét phẩmrïng
chấtm×nh...
gì ở cô?
- Dïng
xÎng
nhá
®µo
íi qu¶
cÈn
qua
trong
giây
lát.
thËn bá gãi thuèc m×n xuèng, ch©m ngßi. NÐp vµo bøc t­êng
®Êt, tim ®Ëp kh«ng râ ...

3. Nh©n vËt Phư­¬ng §Þnh
xúc phong
của Phương
Địnhsáng,
trướckhông
trận
- Thế giới Cảm
tâm hồn
phú, trong
mưa đáday
ở cuối
như
thế hoàn
nào? cảnh
thấy băn khoăn,
dứt,truyện
trăn trở
trong
khắc nghiệt...

III. Tæng kÕt
1. Nghệ thuật
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, lựa chọn nhân vật người kể
chuyện đồng thời là nhân vật trong truyện.
- Miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật.
- Có lời trần thuật, lời đối thoại tự nhiên.
2. Ý nghĩa văn bản
Truyện ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh
niên xung phong trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt.

? V× sao t¸c gi¶ l¹i ®Æt tªn truyÖn lµ “Nh÷ng ng«i sao xa x«i”?
? TruyÖn “ Nh÷ng ng«i sao xa x«i ” cho em nh÷ng hiÓu biÕt
g× vÒ cuéc sèng t©m hån cña nh÷ng c« g¸i thanh niªn xung
phong nãi riªng, cña thÕ hÖ trÎ ViÖt nam nãi chung trong
cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ ?

IV. LuyÖn tËp
Bµi 1/ 122: Tìm đọc và ghi lại một số bài thơ, đoạn thơ nµo
viết về thế hệ trẻ ViÖt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
cứu nước ?

Một số vần thơ cho các em tham khảo:
Cạnh giếng nước có bom từ trường
Em không rửa ngủ ngày chân lấm
Ngày em phá nhiều bom nổ chậm
Đêm nắm mơ nói mớ vang nhà
( Gửi em – cô thanh niên xung phong- Phạm Tiến
Duật)

Một số vần thơ cho các em tham khảo:
Nếu được làm hạt giống để mùa sau
Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu
Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa.
( Tố Hữu)

Xẻ dọc trường sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai.
( Tố Hữu)

Tôi nhìn xuống hố bomđã giết em
Mưa đọng lại một khoảnh trời nho nhỏ ( …)
Em nắm dưới đất sâu
Như khoảng trời nắm yên trong lòng đất
Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng
Có phải thịt da em mềm mại trắng trong
Đã hóa thành những làn mây trắng
( Lâm Thị Mỹ Dạ)

IV. LuyÖn tËp
Bài tập 2/122. Phát biểu cảm nghĩ của em về thế
hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ?

Hình ảnh trên làm em nghĩ gì về m«i trường, về chiến tranh và thái
độ của em như thế nào về những vấn đề trên?

Chiến tranh:
- Hủy hoại nghiêm trọng môi trường thiên nhiên, môi
trường sống của con người và vạn vật ( Phá hủy thảm cây
xanh, ô nhiễm nguồn nước, không khí v.v…)
- Để lại những di chứng nghiêm trọng cho con người nhiều
thế hệ ( Nhiễm chất độc da cam, nhiều căn bệnh nguy
hiểm… )
- Thái độ: Căm ghét chiến tranh, có những hành vi chống lại
những thế lực gây chiến tranh, phá hoại môi trường….
- Hành động cụ thể: ……..

Hướng dẫn về nhà:
- Tóm tắt văn bản, học kỹ bài phân tích, học thuộc ghi nhớ
trong SGK.
- Làm bài tập 2 trong SGK.
- KK HS tự đọc: Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang.
- Chuẩn bị bài: Từ ngữ địa phương.