Cùng chia sẻ

Hồi nhỏ, em hỏi bố mẹ
câu gì nhất? Bố mẹ em
trả lời/ giải thích thế nào?
Em có thỏa mãn với câu
hỏi đó không? Tại sao?

Tìm hiểu
chung về
phép lập
luận giải
thích

I. Mục
đích và
phương
pháp
giải
thích

Giải thích trong cuộc sống
Vì sao có mưa lụt?
Hiện tượng nguyệt thực
diễn ra như thế nào?
Tại sao hôm nay
con về muộn?
 Những điều chưa biết trong mọi lĩnh vực

Giải thích trong văn nghị luận
Thế nào là hạnh phúc?
Trung thực là gì?
Thế nào là “Có chí thì
nên”?
 Những tư tưởng, đạo lí lớn nhỏ, các chuẩn mực hành vi

Thảo luận nhóm

Đọc thầm văn
bản “Lòng
khiêm tốn”
(SGK, tr70)

Thảo luận
nhóm + Trả
lời câu hỏi
SGK trong 5'

Đại diện nhóm
lên trình bày 
Các bạn ở
dưới nhận xét

Giải thích khái niệm
lòng khiêm tốn
Những
đoạn văn
định
nghĩa

Liệt kê
những
biểu hiện

Đối lập kẻ
khiêm tốn
và không
khiêm tốn

 “Tóm lại” để đánh giá tổng quát

“Lòng KT có thể được coi là 1 bản tính…”

Những
câu văn
định
nghĩa

“Điều quan trọng của KT là chính nó đã tự
nâng cao giá trị ….”
“KT là biểu hiện của những con
người đứng đắn ...”
“Con ngư­êi KT bao giê còng lµ ng­êi th­
ưêng thµnh c«ng ….”
“Khiêm tốn là tính nhã nhặn.”

….

Những
câu
văn
liệt kê
biểu
hiện

“… thường hay tự cho mình là
kém, còn phải phấn đấu thêm, trai
dồi thêm, cần được trao đổi, học
hỏi thêm nhiều nữa.”
“… không bao giờ chịu chấp nhận
sự thành công của cá nhân mình
trong hoàn cảnh hiện tại, … luôn
tìm cách để học hỏi thêm nữa.”

Kiêm tốn

Không KT

Lợi

Hại

Nêu định nghĩa

01

Cách
giải
thích
04

02

Nêu biểu hiện

03

So sánh, đối chiếu với các
hiện tượng khác
Chỉ ra mặt lợi, hại, n/nhân,
h/quả, cách đề phòng/noi theo

Bố cục

+ Mở bài: Đoạn 1, 2
Giới thiệu và nêu cái lợi của lòng khiêm tốn
(Đưa vấn đề và chỉ ra đặc điểm của vấn đề)
+ Thân bài: Đoạn 3, 4, 5
- Giải thích khiêm tốn
- Biểu hiện của lòng khiêm tốn
- Lí do con người cần khiêm tốn
(Định nghĩa, biểu hiện, nguyên nhân của vấn đề)
+ Kết bài: Đoạn 6, 7
Tầm quan trọng và ý nghĩa của lòng khiêm tốn
(Kết thúc vấn đề, nêu ý nghĩa của vấn đề)

II.
Luyện
tập

- Vấn đề được giải thích: Lòng nhân
đạo
- Phương pháp giải thích:
+ Nêu định nghĩa: “Lòng nhân đạo tức
là lòng biết thương người.”

Bài tập
sgk tr72

+ Đặt câu hỏi: “Thế nào là biết thương
người ? Và thế nào là lòng nhân đạo?”
+ Kể những biểu hiện: Ông lão hành
khất; Đứa bé nhặt từng mẩu bánh; Mọi
người xót thương.
+ Đối chiếu lập luận bằng cách đưa ra
câu nói của Thánh Găng - đi.

Chứng minh
Giống
Mục
đích
Khác Phương
pháp

Giải thích
Văn nghị luận

Thuyết phục người đọc tin Giảng giải để người đọc
vào tính đúng đắn của vấn đề hiểu+nhận thức được vấn đề
Suy luận: Tương đồng, theo Định nghĩa, liệt kê biểu
dòng thời gian, nhân – quả, hiện, đối lập, chỉ cái lợi khái quát – cụ thể…
hại, nguyên nhân, …

Lập
Dùng dẫn chứng kết hợp lí
luận
lẽ
Văn Tinh thần yêu nước của
bản CM nh/dân ta; Đức tính giản dị
của Bác Hồ

Dùng lí lẽ kết hợp dẫn
chứng
Ý nghĩa văn chương

Những
lĩnh vực
nào sau
đây cần
sử dụng
thao tác
giải
thích?

Văn học
A

Nghiên cứu
khoa học

B

D
C

Đời sống
hàng ngày

Trong mọi
lĩnh vực.

Có mấy
phương
pháp giải
thích trong
1 bài văn
viết theo
phép lập
luận giải
thích?

Một cách
A

Hai cách

B

D
C

Đa dạng

Ba cách

Phép lập
luận giải
thích khác
phép lập
luận
chứng
minh ở
đâu?

Chủ yếu dùng
dẫn chứng
A
Chủ yếu
dùng lí lẽ

B

D
C

Dùng cả dẫn
chứng và lí lẽ

Chỉ dùng
trong văn
nghị luận.

Dòng
nào
không
phải là
phép
lập luận
trong
văn
nghị
luận?

Chứng minh
A

Phân
tích

B

D
C

Kể chuyện

Giải thích

Trong
văn
nghị
luận,
phép
lập luận
giải
thích
được
hiểu là
gì?

Là việc kể tên các đặc
điểm của một hiện tượng
nào đó

Là việc nêu
A
Là việc làm
lên vai trò
cho người
của một sự
B
D
đọc hiểu rõ
vật, hiện
các tư tưởng,
tượng nào đó
C
đạo lí, phẩm
đối với cuộc
chất, quan
sống của con
hệ...
người Là việc chỉ ra cách thức
thực hiện một công
việc nào đó

Hướng
dẫn tự
học

Vẽ sơ đồ tư duy tổng kết
bài học
Sưu tầm 1 đoạn văn giải
thích và nêu PP giải
thích trong đoạn văn đó
Chuẩn bị bài: “Sống chết
mặc bay”

Tạm biệt các
em!