Thế nào là một quần xã sinh vật? Cho
ví dụ?

Hình 50.1. Mô tả một hệ sinh thái rừng nhiệt đới.

Quan sát H50.1. Hoạt động nhóm trả lời các
câu hỏi sau.

HOẠT ĐỘNG NHÓM TRẢ LỜI
CÁC CÂU HỎI SAU:

NHÓM 1. Những thành phần vô sinh
và hữu sinh có thể có trong hệ sinh
thái rừng?
NHÓM 2. Lá và cành cây mục là
thức ăn của những sinh vật nào?
NHÓM 3. Cây rừng có ý nghĩa như
thế nào đối với đời sống động vật
rừng?
NHÓM 4. Động vật rừng có ảnh
hưởng như thế nào đối với thực
vật?
5( Cả lớp). Nếu như rừng bị cháy
mất hầu hết các cây gỗ lớn, nhỏ và
cỏ thì điều gì sẽ xảy ra đối với các
loài động vật ? Tại sao ?

1. Những thành phần vô sinh và

1- Thành phần vô sinh: Đất, đá, nước, không
hữu
sinh
có thể có trong hệ sinh
khí,
thảm
mục…

rừng?
- thái
Thành
phần hữu sinh: thực vật, động
vật….

2. Lá và cành cây mục là thức ăn
và cành cây mục là thức ăn của vi
của vật,
những
sinh
nấm,sinh
giunvật
đất,nào?
mối…
2- Lá

3- Cây rừng: cung cấp thức ăn, nơi ở, nơi
3. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào
sinh sản, khí hậu ôn hòa cho động vật sinh
đối với đời sống động vật rừng?
sống.

4. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế nào đối với thực
4- Động vật ăn thực vật nhưng đồng thời cũng góp phần thụ phấn và
vật?
phát tán cho thực vật , phân bón cho thực vật.
5. Nếu như rừng bị cháy mất hầu hết các cây gỗ lớn, nhỏ và
cỏ thì điều gì sẽ xảy ra đối với các loài động vật? Tại sao?

- Trong hệ sinh thái các sinh vật luôn luôn tác động lẫn
nhau và tác động qua lại với các nhân tố vô sinh của môi
trường.

Thực vật
O2

Vi sinh vật

Động vật

CO2

Chết

H2O

Chất khoáng

Chất vô cơ

I. Thế nào
là một hệ
sinh thái?

Qua một số hình ảnh và câu trả lời các em
hãy trả lời câu hỏi sau:

CT

CT

CT

Quần thể A

CT

CT
CT

Quần xã
sinh vật

Quần thể C
CT

CT
CT

Quần thể B
khu vực sống

Cá thể

Quần thể

Quần xã

sinh vật

sinh vật

+ Khu vực
sống

Hệ sinh
thái

HST rừng ngập mặn

HST nông nghiệp

HST rừng nhiệt đới

HST hồ

Hệ sinh thái rừng

Hệ sinh thái biển

Hệ sinh thái hoang mạc

Mô tả hệ sinh thái hồ

Quan sát H.50.cho
biết:
5. Nếu như rừng bị
cháy mất hầu hết các
cây gỗ lớn, nhỏ và cỏ
thì điều gì sẽ xảy ra
đối với các loài động
vật ? Tại sao ?

5. Rừng bị cháy: Động vật mất nơi ở, mất
nguồn thức ăn, nguồn nước, khí hậu khô
hạn… Nhiều loài động vật nhất là các loài
ưa ẩm sẽ bị chết.

Một hệ sinh thái
hoàn chỉnh gồm
có các thành
phần chủ yếu
nào?

H50.1: Một hệ sinh thái rừng

Thực vật

Động vật

Động vật

Xác sinh vật

Thành phần
vô sinh

Vi sinh vật

Quan sát H 50.2 và
thực hiện bài tập
mục 1 tr. 152

Thảo luận
nhóm hoàn
thành phiếu
học tập

H. 50.2 Một lưới thức ăn của HST rừng

1: Thức ăn của chuột là gì? Động vật nào ăn thịt chuột? Hãy điền
nội dung phù hợp vào chỗ trống của chuổi thức ăn sau:
(thức ăn của chuột)

(Động vật ăn thịt chuột)

…………..  Chuột 

……….

2:Tương tự hãy điền nội dung phù hợp vào chỗ trống của các chuỗi
thức ăn sau:
…………….

 Bọ ngựa

…. ..………… 

Sâu

 ………
 ………….

…….............  ………….  …………..
3: Trong chuỗi thức ăn mỗi loài SV là một mắt xích . Em có nhận xét
gì về mối quan hệ giữa một mắt xích với mắt xích đứng trước và mắt
xích đứng sau trong chuỗi thức ăn ?
4: Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích ..
(1).., vừa là sinh vật bị mắt xích ..(2).. tiêu thụ.

Sâu ăn lá

Bọ ngựa

Cây gỗ

Cây cỏ

Sâu ăn lá

Chuột

Rắn

Chuột

Cầy

Đại bàng

SV sản
xuất

SV tiêu thụ

SVPG

Các chuỗi thức ăn trên giống nhau
ở điểm nào ?
Một chuỗi thức ăn đơn giản gồm
SVSX

SVTT

SVPG

Quan sát H 50.2 hoàn thành lệnh mục 2.
- Cho biết sâu ăn lá tham gia vào các chuỗi thức ăn nào ?
- Hãy sắp xếp các sinh vật theo từng thành phần của HST

1. Sâu ăn lá cây tham gia và những chuỗi thức ăn:
Bọ ngựa

Sâu ăn lá
Sâu ăn lá
Sâu ăn lá

Cây cỏ
Cây cỏ
Cây cỏ

Rắn
Chuột

2 Sơ đồ lưới thức ăn:
Chuột
Cây cỏ

Sâu ăn lá
Bọ ngựa

Rắn

Vi
sinh
vật

- Trong sản xuất nông nghiệp người ta đã
ứng dụng mối quan hệ dinh dưỡng giữa các
loài sinh vật để đạt hiệu quả kinh tế cao
- Trong ao thả cá vừa thả bèo hay các cây thủy
sinh để làm thức ăn cho cá vừa nuôi các loại cá
sống ở các tầng nước khác nhau.

Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh
vật và khu vực sống của quần xã.
Là một dãy nhiều loài sinh vật
có quan hệ dinh dưỡng với nhau.
Các chuỗi thức ăn có nhiều
mắt xích chung tạo thành
một lưới thức ăn.

Trong cánh đồng lúa có thể có những chuỗi
thức ăn nào ? Em hãy viết sơ đồ lưới thức ăn có
các sinh vật trên.
Các Sinh vật có thể có: Lúa, bọ rùa, ếch nhái,
châu chấu, rắn, sinh vật phân giải

- Chuỗi thức ăn:
Cây lúa
bọ rùa
Cây lúa Châu chấu

ếch
ếch

Rắn
Rắn

SVPG
SVPG

- Lưới thức ăn:
bọ rùa

ếch

Cây lúa

SVPG
Châu chấu

Rắn

• QUA BÀI HỌC HÃY NÊU CÁC BIỆN PHÁP
BẢO VỆ HỆ SINH THÁI RỪNG

BIỆN PHÁP BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI RỪNG
Trồng và bảo vệ rừng.
Xây dựng kế hoạch khai thác rừng hợp lý.
Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc
gia.
Cấm chặt phá rừng bừa bãi
Phòng, chống cháy rừng.
Vận động đồng bào dân tộc định canh định cư.
Tuyên truyền ý thức bảo vệ rừng đến từng người dân