(Nguyễn Duy)

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Tên khai sinh: Nguyễn Duy Nhuệ
- Sinh năm: 1948. Quê ở Thanh Hoá
- Là gương mặt tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ
thời chống Mỹ
- Được trao giải Nhất cuộc thi thơ của báo Văn
nghệ năm 1972-1973
2. Tác phẩm
- Bài thơ sáng tác năm 1978 tại thành phố Hồ Chí
Minh, in trong tập thơ “Ánh trăng”.
- Tập thơ được tặng giải A của Hội Nhà văn Việt
Nam năm 1984

? Trình bày
vài nét về tác
giả và tác
phẩm?

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

I. Tìm hiểu chung
3. Thể thơ: 5 chữ
PTBĐ: Biểu cảm, tự sự, miêu tả,nghị luận
4. Bố cục:

3 phần
+ Phần 1:(Khổ 1,2): Vầng trăng trong quá khứ
+ Phần 2:(Khổ 3): Vầng trăng trong hiện tại
+ Phần 3:(Khổ 4,5,6): Niềm suy tư của tác giả và
tấm lòng của vầng trăng

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

I. Tìm hiểu chung
5. Nhan đề
*Ánh trăng là 1 nhan đề đa nghĩa :
- Nó là biểu tượng cho vẻ đẹp của thiên nhiên với
tất cả những gì là thi vị, nên thơ, gắn bó với tuổi thơ
của tác giả
- Là người bạn tri âm tri kỉ, từng chia bùi sẻ ngọt
với cuộc đời người lính và còn là bểu tượng cho quá
khứ nghĩa tình, thủy chung bao dung, độ lượng với
con người
- Ngoài ra, nó còn là lời nhắn nhủ con người không
được quên quá khứ nghĩa tình, không được quên đi
những gian lao, những hi sinh mất mát của 1 thời để
ta có được cuộc sống hôm nay

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Vầng trăng trong quá
khứ: “Hồi nhỏ sống với đồng
Với sông rồi với bể”

- NT: Liệt kê( đồng, sông, bể) và điệp từ: “với”
Nhấn mạnh không gian bao la rộng lớn dần lên, gắn
với tuổi thơ, với kỉ niệm.
“Hồi chiến tranh ở rừng”
- Điệp từ: “Hồi” Nhấn mạnh hình ảnh con người
gắn bó với vầng trăng từ nhỏ đến lớn
“Vầng trăng thành tri kỉ”
- Nhân hóa “tri kỉ”  Trăng trở thành người bạn, thân
thiết gắn bó tri ân, tri kỉ với con người

Hồi nhỏ sống với đồng
Với sông rồi với
với bể
Hồi chiến tranh ở rừng
Hồi
Vầng trăng thành tri
tri kỉ
kỉ

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

II. Tìm hiểu chi tiết
1. Vầng trăng trong quá khứ:
“Trần trụi với thiên nhiên
Hồn nhiên như cây cỏ”
- NT: So sánh  Sống gần gũi chan hoà với thiên
nhiên, với vầng trăng
“Ngỡ không bao giờ quên
Cái vầng trăng tình nghĩa”
- Từ “ngỡ” giúp ta hình dung rõ cái mầm mống, dự
báo của sự lãng quên.
=> Trăng biểu tượng cho quá khứ đẹp đẽ, là người bạn
gắn bó thủy chung là biểu tượng cho vẻ đẹp bình dị,
vĩnh hằng trong đời sống.

“Trần trụi với thiên nhiên
nhưnhư
cây cây
cỏ
Hồn nhiên
Ngỡ
cỏ không bao giờ quên
Cái vầng trăng tình nghĩa

? Tiếp theo
tác giả sử
dụng biện
pháp nghệ
thuật gì? Tác
dụng?

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

II. Tìm hiểu chi tiết
2. Vầng trăng
hiện tại:
“Từ hồi về thành phố

Quen ánh điện cửa gương”

- Chữ “hồi” lặp lại cho thấy 1 quá trình, 1 quãng thời
gian con người làm quen với cuộc sống mới, với
những tiện nghi, vật chất hiện đại.
- NT: Hoán dụ “thành phố”; “ánh điện”; “cửa gương”
 Hình ảnh của 1cuộc sống đầy đủ, giàu sang, sung túc

“Vầng trăng đi qua ngõ
Như người dưng qua đường”
- NT: Nhân hóa, so sánh  Vầng trăng tri kỉ ngày
nào giờ đã thành người dưng

Từ hồi về thành phố
Quen ánh điện
điện, cửa gương
Vầng
Vầng trăng
trăng đi qua ngõ
Như người
người dưng
dưng qua đường
? Khổ thơ tiếp
theo tác giả muốn
nói điều gì? Biện
pháp NT ? Qua đó
ta thấy thái độcủa
tác giả như thế
nào?

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

II. Tìm hiểu chi tiết
3. Suy tư - triết lí của tác giả
“Thình lình đèn điện tắt
Phòng buyn- đinh tối om”
- Tình huống: Mất điện, phòng tối om, cũng là khi
không còn được sống trong cái xa hoa, đầy đủ về mặt
vật chất, người lính phải đối diện với cái thực tại tối tăm

“Vội bật tung cửa sổ
Đột ngột vầng trăng tròn”
- 3 động từ “vội”; “bật”; “tung” đặt liền nhau Diễn tả tư
thế khẩn trương, hối hả của con người đi tìm nguồn sáng
=> Bất ngờ đối lập đầy kịch tính, trăng và người gặp lại,
trăng vẫn đầy đặn nguyên vẹn. Trăng giúp người nhớ về
quá khứ.

Thình lình đèn điện tắt
Phòng buyn- đinh tối om
Vội bật tung cửa sổ
Đột ngột vầng trăng tròn.
? Tình huống
gì xảy ra? Em
hãy nhận xét?

Ánh Trăng
II. Tìm hiểu chi tiết
3. Suy tư - triết lí của tác giả
“Ngửa mặt lên nhìn mặt”
 Tư thế tập trung chú ý, mặt đối mặt, mắt nhìn mắt trực
tiếp và cảm xúc dâng trào. Con người thấy mặt trăng là
thấy được người bạn tri kỉ ngày nào

Có cái gì rưng rưng
- Tâm trạng: rưng rung Xúc động, hối tiếc, ân hận, xót
xa. Người lính như đang trách móc chính mình đã sống
quá bội bạc, vô tình.

Như là đồng là bể
Như là sông là rừng.

- NT: So sánh “đồng-bể”; “sông-rừng” và phép liệt kê 
Con người xúc động nghẹn ngào, nhớ lại những kỉ niệm
xưa

(Nguyễn Duy)

? Nhận xét tư
thế và tâm
trạng, cảm xúc
củalên
t/g?nhìn mặt
Ngửa mặt
Có cái gì rưng rưng
Như là đồng là bể
Như là sông là rừng.
?T/g sử
dụng
biện
pháp
NT gì?

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

II. Tìm hiểu chi tiết
3. Suy tư - triết lí của tác giả

“Trăng cứ tròn vành vạnh

- NT: Ẩn dụ quá khứ vẫn đẹp đẽ nguyên vẹn, vẫn
ân nghĩa thủy chung
Kể chi người vô tình
 Tấm long bao dung độ lượng của vầng trăng
Ánh trăng im phăng phắc
- NT: Nhân hóa Trăng chính là người bạn, nhân
chứng nghĩa tình đang nhắc nhở chúng ta ta phải
biết sống thủy chung, tình nghĩa
Đủ cho ta giật mình.”
- Hướng con người đến sự hoàn thiện bản thân
sống đúng, sống đẹp với cuộc đời

? Hình ảnh vầng
trăng tròn và im
phăng phắc có ý
nghĩa gì?

“Trăng cứ tròn vành vạnh
Kể chi người vô tình
Ánh trăng im phăng phắc
Đủ cho ta giật mình.”

Ánh Trăng

(Nguyễn Duy)

II. Tìm hiểu chi tiết
4. Ý nghĩa văn bản:
- Văn bản đã khắc họa 1 khía cạnh trong
vẻ đẹp của người lính sâu nặng nghĩa tình,
thủy chung sau trước
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

- Thể thơ năm chữ bố cục rõ ràng, mạch
lạc.
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa trữ tình và
tự sự
- Hình ảnh thơ vừa cụ thể, vừa sinh động
vừa giàu tính biểu cảm
- Giọng điệu tâm tình tự nhiên như lời tâm
sự của nhân vật trữ tình.

? Ý nghiã khái
quát của bài
thơ? Chủ đề bài
thơ nói về vấn
đề gì?