Tiết 6 : LỰC MA SÁT

I. Khi nào có lực ma sát ?

Khi người trên xe ngừng đạp
hoặc tắt máy xe, vì không còn
lực tác dụng nên xe chuyển
động chậm dần rồi dừng lại?
(Đúng hay sai?
Lực cản trở chuyển động của một vật, tạo ra bởi
những vật tiếp xúc với nó, được gọi là lực ma sát.

Tiết 6 : LỰC MA SÁT

I. Khi nào có lực ma sát ?
1.Lực ma sát trượt

Dùng tay đẩy mạnh quyển sách trên mặt bàn, sau khi
rời khỏi tay, khối gỗ tiếp tục chuyển động trượt…………
rồi…………do lực cản của……………Lực cản này được
gọi là lực ma sát trượt giữa quyển sách với mặt sàn.
Lực ma sát trượt sinh
ra khi một vật trượt
trên bề mặt của một vật
khác.

C1. Hãy lấy ví dụ về lực ma
sát trượt trong đời sống và
trong kĩ thuật?

Tiết 6 : LỰC MA SÁT
2.

Lực ma sát lăn
Khi ta búng viên bi trên mặt sàn , hòn bi
chuyển động …..……..và …………….do
lực cản của ………….Lực cản này được gọi
là lực ma sát lăn giữa viên bi với mặt sàn.
- Lực ma sát lăn sinh ra
khi một vật lăn trên bề
mặt của một vật khác.

Tiết 6 : LỰC MA SÁT
C2. Ví dụ về lực ma sát lăn

Tiết 6 : LỰC MA SÁT
C3. Trong các trường hợp vẽ ở hình 6.1, trường hợp nào có lực ma
sát trượt, trường hợp nào có ma sát lăn ?

Ma sát trượt

Ma sát lăn

So sánh độ lớn của lực ma sát trượt và lực ma sát lăn
trong 2 trường hợp này?
Độ lớn của lực ma sát trược lớn hơn lực ma sát lăn

Fmst  Fmsl

Tiết 6: LỰC MA SÁT

3. Lực ma sát nghỉ

C4. Tại sao trong thí nghiệm trên, mặc dù có lực
kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên?

Fk
+ Vật đứng yên chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có một lực cản. Fms
Lực này đặt lên vật cân bằng với lực kéo để giữ cho vật đứng yên.
+ Vật chịu tác dụng của hai lực cân bằng, Lực này gọi là lực
ma sát nghỉ.

- Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không bị trượt khi vật
bị tác dụng của lực khác.

Tiết 6: LỰC MA SÁT

C4. Hãy tìm ví dụ về lục ma sát nghĩ trong đời sống và trong kĩ thuật ?

Tiết 6:LỰC MA SÁT

II. Lực ma sát trong đời sống và kỹ thuật
1. Tác hại của lực ma sát và cách làm giảm .
C6. Hãy nêu tác hại của ma sát và các biện pháp làm giảm lực ma
sát trong các trường hợp vẽ ở các hình sau ?
Tác hại: Lực ma sát trượt
làm mòn xích, đĩa, nóng vật,
đạp xe thấy nặng
Cách làm giảm ma sát: Tra
dầu mỡ thường xuyên

Tiết 6:LỰC MA SÁT

1. Tác hại của lực ma sát và cách làm giảm .
C6. Hãy nêu tác hại của ma sát và các biện pháp làm giảm lực ma
sát trong các trường hợp vẽ ở các hình sau ?
Tác hại: Lực ma sát trượt
xuất hiện ở ổ bi và trục khi
bị rỉ, làm mòn bi, trục, cản
trở chuyển động, nóng vật.
Cách làm giảm ma sát :
Gắn ổ bi mới, tra dầu mỡ
vào ổ bi, ổ trục.

Tiết 6:LỰC MA SÁT

1. Tác hại của lực ma sát và cách làm giảm .
C6. Hãy nêu tác hại của ma sát và các biện pháp làm giảm lực ma
sát trong các trường hợp vẽ ở các hình sau ?
Tác hại: Lực ma sát trượt
xuất hiện làm cản trở
chuyển động của thùng,
làm mòn thùng, làm nóng
thùng.
Cách làm giảm ma sát :
Thay ma sát trượt bằng
ma sát lăn

Tiết 6 Bài 6: LỰC MA SÁT
2. Lợi ích của lực ma sát và cách làm tăng.

C7. Hãy quan sát các trường hợp trong các tranh sau và tưởng tượng xem
nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì ? Hãy làm tăng lực
ma sát trong những trường hợp này.

Viết bảng

Lợi ích : ma sát trượt làm
vít và ốc giữ chặt vào nhau,
làm nóng chỗ tiếp xúc để
đốt diêm.
Cách làm tăng ma sát:
Tạo ren cho ốc và vít, làm
nhám bề mặt vỏ diêm

Tiết 6 Bài 6: LỰC MA SÁT
2. Lợi ích của lực ma sát và cách làm tăng.

C7. Hãy quan sát các trường hợp trong các tranh sau và tưởng tượng xem
nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì ? Hãy làm tăng lực
ma sát trong những trường hợp này.

Lợi ích: Ma sát nghỉ giúp ô
tô đứng và di chuyển được ở
trên đường một cách an toàn.
Cách làm tăng ma sát : Tạo
rãnh cho lốp xe, làm phanh
cho xe.

Tiết 6 Bài 6: LỰC MA SÁT
2. Lợi ích của lực ma sát và cách làm tăng.

C7. Hãy quan sát các trường hợp trong các tranh sau và tưởng tượng xem
nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì ? Hãy làm tăng lực
ma sát trong những trường hợp này.

Lợi ích: ma sát trượt làm
phấn bám được lên bảng,
làm mòn phấn, giúp con
người cầm được các vật và
đi lại được.
Cách làm tăng ma sát:
Tăng độ nhám bề mặt tiếp
xúc.

Tiết 6: LỰC MA SÁT

III. Vận dụng

C8. Hãy giải thích các hiện tượng sau và cho
biết trong các hiện tượng này ma sát có lợi
hay có hại:
a. Khi đi trên sàn đá hoa mới lau dễ bị ngã.

ma sát có lợi.

b. Ô tô đi trên đường đất mềm có bùn dễ bị sa
lầy.
ma sát có lợi.
c. Giày đi mãi đế bị mòn.

ma sát Có hại.

d. Mặt lốp ô tô vận tải phải có khía sâu hơn
ma sát có lợi.
mặt lốp xe đạp.
e. Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần
ma sát có lợi.
kéo nhị (đàn cò).

Tiết 6: LỰC MA SÁT
C9. Ổ bi (bạc đạn) có tác dụng gì? Tại sao việc phát minh ra ổ
bi lại có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển của khoa học công
nghệ?

Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay thế ma sát trượt của
trục bằng ma sát lăn của các viên bi. Mà ma sát lăn của các viên
bi làm giảm lực cản lên các vật chuyển động, vì vậy các máy
móc hoạt động dễ dàng hơn. Nên việc phát minh ra ổ bi có ý
nghĩa quan trọng đến sự phát triển của ngành động học, cơ khí,
chế tạo máy. . .

Tiết 6 : LỰC MA SÁT
Đối với tiết học này :
-Học thuộc nội dung bài kết hợp ghi nhớ.
-Phân biệt được từng loại lực ma sát, và biết cách tăng hoặc
giảm ma sát
-Làm bài tập : Từ 6.1 đến 6.5 trong SBT.
-Đối với tiết học tiếp theo:Về nhà học bài từ tiết 1 đến tiết 6
-Xem kỹ các công thức tính vận tốc, chuyển động không đều ,
các đơn vị và cách đổi đơn vị.
-Xem kỹ bài biểu diễn lực để áp dụng làm bài kiểm tra
-Học bài cho tốt để tiết sau kiểm tra 1 tiết có kết quả cao.