TIẾT 115-116: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Mở rộng thành phần chính
và trạng ngữ trong câu bằng cụm từ

Xác định trạng ngữ, chủ ngữ và vị ngữ
trong câu sau:

Dưới ánh nắng, những cánh hoa
khoe sắc.

Dưới ánh nắng, những cánh hoa
TN

khoe sắc.

CN

VN

Mở rộng trạng ngữ, chủ ngữ và vị ngữ
trong câu sau:

Dưới ánh nắng, những cánh hoa
khoe sắc.

Dưới ánh nắng ban mai, những cánh hoa hồng đua nhau
khoe sắc.

 Miêu tả chi tiết, rõ ràng hơn.

Câu trong tiếng Việt có hai
thành phần chính (chủ ngữ,
vị ngữ) và thành phần phụ
(một trong số đó là trạng
ngữ).

Có thể mở rộng các thành phần
của câu không? Và mở rộng
bằng cách nào?

mao lương (từ)
 hàng ngàn cây mao lương
hoa vàng (cụm từ)
chính là một điều bí mật (cụm
từ đơn giản)
 chính là điều bí mật mà tôi
muốn chia sẻ với bạn (cụm từ
phức tạp)
Trước ánh sáng (cụm từ đơn
giản)
 Trước ánh sáng của trái tim
Danko (cụm từ phức tạp)

Có thể mở rộng trạng ngữ, thành phần chính bằng cụm
từ.
Cách mở rộng:
Từ  Cụm từ
 cụm từ phức tạp
Cụm từ đơn giản

Bài tập 1 (SGK/83)
a1 và a2. Mở rộng chủ ngữ thành cụm từ:
Chàng Đan-kô can trường và kiêu hãnh.
 Làm rõ đặc điểm tính cách Đan-kô
b1 và b2. Mở rộng trạng ngữ thành cụm từ:
Đến cửa sổ nhỏ nhà Đào
 Làm rõ địa điểm cụ thể
c1 và c2. Mở rộng trạng ngữ thành các cụm từ:
giữa tiếng gầm gào đắc thắng của rừng rú, trong bóng tối run rẩy;
mở rộng chủ ngữ thành cụm từ:
những con người mệt mỏi và dữ tợn ấy
 Làm rõ địa điểm, khung cảnh; làm rõ đặc điểm trạng thái tinh thần

d1 và d2. Mở rộng vị ngữ thành cụm từ:
một thung lũng rất đẹp với những đồng cỏ xanh rờn hai
bên
 Làm rõ đặc điểm, tính chất của khung cảnh
đ1 và đ2. mở rộng vị ngữ thành cụm từ:
chú ong lạc đường mà cô đã bỏ quên ở ngoài cửa, khi cô
vào trong nhà.
 Làm rõ thông tin về chú ong.

Bài tập 2 (SGK/83 - 84)
a. Nhìn qua ô cửa ta có cảm tưởng như đứng trước một bể
nuôiTN
cá khổngC
lồ.
V
b. Trái tim cháy sáng rực như mặt trời, sáng hơn mặt trời, và…mọi người.

C

V

c. Trời đã về chiều và dưới ánh hoàng hôn, sông đỏ như dòng máu ... Đan-kô.

C

V

TN

C

V

Nếu chúng ta bỏ bớt các cụm từ "khổng lồ" ở câu a,
"dưới ngọn đuốc của lòng thương yêu vĩ đại đối với mọi
người" ở câu b, "phụt ra từ bộ ngực bị xé rách của
Đan-kô" ở câu c thì:
Ý nghĩa của các câu trên sẽ thay đổi, các đối tượng
miêu tả sẽ không được làm rõ về các đặc điểm, tính

Bài tập 3 (SGK/84)
a. Trời mưa
Trời mưa lất phất

=> Cụ thể hóa mức độ của cơn mưa

b. Chú mèo đang nằm ngủ ngon lành
Chú mèo mướp đang nằm ngủ ngon lành => Làm rõ chủng loại mèo
c. Dưới ánh trăng, cảnh vật trông thật đẹp.
Dưới ánh trăng huyền ảo, cảnh vật trông thật đẹp.
=> Làm rõ, cụ thể vẻ đẹp của ánh trăng

Bài tập 4 (SGK/84)
a. Biện pháp tu từ nhân hoá
“cái mõm hôi thối của đầm lầy”
 Làm sinh động hoá hình ảnh cái đầm lầy.
b. Biện pháp tu từ so sánh:
“Cây cối được ánh chớp lạnh lẽo rọi sáng, nom như những vật
sống,…”
 Giúp cho khung cảnh được tái hiện lại một cách cụ thể, sinh
động hơn.

Vận dụng

Viết đoạn văn ngắn
(150 – 200 chữ) kể lại một
câu chuyện mang yếu tố
viễn tưởng, có sử dụng ít
nhấ hai câu được mở rộng
các thành phần chính và
trạng ngữ.

Bảng tiêu chí
đánh giá

Tiêu chí

1.Sử dụng đúng ngôi kể.
2. Nội dung bài học phù hợp với văn
bản.
3. Sử dụng ít nhất hai câu mở rộng
thành phần chính và trạng ngữ bằng
cụm từ.
4. Hình thức đoạn văn khoảng (150

Đạt/ chưa
đạt