Khi trồng cây trong nhà hoặc nơi làm
việc, tại sao người ta đặt cây ở vị trí
bên cạnh cửa sổ?

1

Bài 35: Các nhân tố ảnh
hưởng đến sinh trưởng và
phát triển của sinh vật.

2

Nội dung bài
học
I. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát
triển của sinh vật
1. Nhiệt độ
2. Ánh sáng
3. Nước
4. Dinh
dưỡng
II. Ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong
1. Ứng dụng
thựcsinh
tiễntrưởng và phát triển
trong trồng trọt và chăn nuôi.
2. Vận dụng sinh trưởng và phát triển
trong phòng trừ côn trùng, sâu hại.

I. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của sinh
vật

Thảo luận nhóm 4 em hoàn
thành các câu hỏi sau trong
vòng 5 phút
1. Giới hạn nhiệt độ của cá
rô phi ở Việt Nam?
2. Khoảng nhiệt độ thích
hợp cho sự sinh trưởng và
phát triển của cá rô phi?

Ảnh hưởng của nhiệt
độ đến tỉ lệ sống, độ
dài, số lá, độ dày của
lan hồ điệp?

4

- Giới hạn nhiệt độ của cá rô
phi ở Việt Nam: 5,6 oC và 42
o
C.
- Khoảng nhiệt độ thuận lợi
cho sự sinh trưởng và phát
triển của cá rô phi: 23 oC đếno
- Trong khoảng từ 25 C đến
37 oC. 31oC, tỉ lệ sống, số lá, độ

dài, bề rộng của tán cây lan
hồ điệp có sự sinh trưởng
mạnh mẽ nhất.
- Khoảng từ 18oC đến
24oC, tỉ lệ sống, số lá, độ
dài, bề rộng của tán cây lan
hồ điệp sinh trưởng tương
đối ổn định.
- Trong khoảng từ 32oC đến
35oC, tỉ lệ sống, số lá, độ
dài, bề rộng của tán cây lan
5
hồ điệp sinh trưởng kém

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Điều kiện sống

Sinh vật

Thực vật ở vùng
lạnh

 

Thực vật ở vùng
ấm
Động vật vùng lạnh
Động vật vùng ấm

Súp lơ, Khoai tây,….
 

Nhãn, vải, mít ổi,….
 

Hải âu, chim cánh cụt, gấu Bắc Cực,….
 

Lừa, ngựa, lạt đà,…..

Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sin
6

2. Ảnh hưởng của nhân tố ánh sáng

Thảo luận nhóm 4
em, trong thời gian 5
phút hoàn thành câu
hỏi 3 à 4 trong SGk
trang 160

7

Ý nghĩa việc phân tầng:
Đáp ứng nhu cầu khác
nhau về ánh sáng giữa các
loài thực vật.
Các loài ưa sáng thường
nằm ở tầng tán rừng và
tầng vượt tán
Các loài ưa tối nằm ở tầng
dưới tán và tầng thảm
xanh
8

Hấp thụ, tổng hợp vitamin D từ
ánh sáng mặt trời để giúp xương
phát triển.

9

1. Cây trồng dài ngày
là loại
câycâythích
1. Tại
sao các
trồngnghi
dài với điều
kiện nhiều ánh sáng,
nhưng
mùa
ở miền Bắc
ngày
ở miền
Bắc đông
vào mùa
đông
thường
thường nhanh tối nên
năng
suấtcho
sẽ năng
thấp hơn miền
suất
thấpgian
hơnchiếu
khi trồng
ở của Mặt
Nam. Vào mùa đông,
thời
sáng
miền Nam Việt Nam?
trời ở miền Nam dài hơn
miền Bắc.
2. Vì sao việc tắm nắng vào
2. Việc tắm nắng vào sang
sangsớm
sớm
có cho
lợi sự
cho sự sinh
có lợi
trưởng và phát triến
của
trẻ nhỏ
vì ánh
sinh
trưởng
và phát
triếnsang buổi
sớm rất ít gây hại cho dacủatrẻ
trẻnhưng
nhỏ? lại giúp tắng
cường chuyển hoá Vitamin D có ích cho việc phát
triển bộ xương của trẻ em.
Ánh sáng ảnh hưởng đến sự sinh

trưởng và phát triển của sinh vật10
10

Đối với thực
Đối
với động
3. Ảnh
hưởng
của vật
vật
nước

Đối với con người

- Bị Hoạt
khô động
- Khônhóm
da, ngạt
khí,
- Làm
cơ hình
thể bị
nóng
2 em,
quan
sát các
dưới
đâylên
và và quá tải.
cho biết
“Hậuđộng
quả xảytrao
ra đối- với
thực
vật,các
độngtình
vật và
héo, chết,
hoạt
Dẫn
đến
trạng khô da,
con người khi thiếu nước?”.
cây không đổi chất trong cơ chuột rút, chóng mặt, rối loạn nhịp
lớn hay nảy thể bị đình trệ, tim hoặc nặng hơn có thể dẫn đến tụt
mầm được. trực tiếp dẫn đến huyết áp, ngất xỉu và suy nhược. 
cái chết do cơ thể - Khiến cơ thể mệt mỏi, buồn ngủ,
không điều tiết đau đầu, chóng mặt, táo bón, thay
được với sự thay đổi tâm trạng, dễ cáu gắt, lo lắng, đau
đổi đột ngột của khớp,... ảnh hưởng trực tiếp đến
môi trường.
năng suất làm việc, học tập và khả
năng vận động.
11
Nước ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh
11 vật

4. Ảnh hưởng của dinh dưỡng

Nêu sự khác nhau về hình thái của các cây trồng trên?

12
12

4. Ảnh hưởng của dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng
như thế nào đến sự sinh
trưởng và phát triển của trẻ
em?

13
13

Cây

Trẻ em

Thiếu dinh
dưỡng
- Phát triển
chậm
- Thấp
- Lá vàng úa.

Đủ dinh dưỡng Thừa dinh
dưỡng
- Phát triển
- Phát triển
bình thường
mạnh
- Cao vừa phải - Cao vượt
- Lá xanh tốt.
mức bình
thường
- Lá xanh
nhưng dễ
rụng.

- Trẻ bị cói
- Trẻ phát triển - Trẻ bị thừa
xương
bình thường
cân
- Suy dinh
- Béo phì.
Dinh dưỡng ảnh hưởng đến sự sinh
dưỡng
trưởng và phát triển của sinh vật
14

Lấy một số ví dụ về dinh dưỡng ảnh hưởng đến sinh
trưởng và phát triển của sinh vật?

15
15

Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh
trưởng
Nhân tố
bên trong

Hoocmo
n
Di
truyền

16

N

Nước
Nhân tố
bên ngoài

Nhiệt
độ
Ánh
sáng
Phân
bón

M
o

M
g
K

16

Kết luận: Quá trình sinh trưởng và sinh
trưởng của sinh vật chịu sự ảnh hưởng
của các nhân tố bên ngoài khác nhau
như nhiệt độ, ánh sáng, nước ,dinh
dưỡng. Ngoài ra các nhân tố khác như
hormone, chất kích thích cũng ảnh
hưởng đến sinh trưởng và phát triển
của sinh vật. Mức độ ảnh hưởng của
các nhân tố trên phụ thuộc vào các loài
sinh vật.

17

II. Ứng dụng của sinh
trưởng cà phát triển trong
thực tiễn.

1. Tìm hiểu ứng dụng sinh trưởng và phát
triển trong trồng trọt và chăn nuôi..
2. Vận dụng sinh trưởng và phát triển trong
phòng trừ côn trùng, sâu hại.

1. Tìm hiểu ứng dụng sinh trưởng và phát triển trong trồng trọt và

Thảo luận nhóm hoàn
thành câu hỏi trong thời
gian 5 phút.
- Tổ 1,3: Hoàn thành câu 9
và 10.
- Tổ 2,4 hoàn thành câu số
11.

Trồng xen canh các loại cây khác nhau vừa hạn chế
được sâu bệnh, vừa có tác dụng cải tạo, không làm cho
đất trồng bị suy thoái.
Giúp tận dụng nguồn ánh sáng, dinh dưỡng, nhiệt độ,
độ ẩm phù hợp với các đặc tính sinh trưởng và phát
triển của mỗi loại cây trồng khác nhau

Ý nghĩa
của mô
hình xen
canh

Sử dụng tối đa diện tích đất trồng, không có chỗ cho
cỏ dại mọc làm nơi trú ngụ cho các loại sâu hại
trưởng thành
Làm tăng tính đa dạng của các loại cây trồng, cản trở
sự phát triển, lây lan của các loài dịch gây hại (những
loài chỉ dùng một loại cây nhất định để làm thức ăn)
Tăng năng xuất cây trồng, tiết kiệm chi phí và thu
về lợi nhuận khả quan

20
20

Xây dựng chuồng trại theo mô hình khép kín, có máng
ăn uống tự động, quạt thông khí.

Ứng dụng
được sử
dụng
nhằm
nâng cao
năng suất
vật nuôi

Tạo giống lai: mướp đắng với mướp, lợn đen (lai giữa
lợn bản địa với lợn ngoại nhập),...

Điều chỉnh nhiệt độ buồng nuôi tằm, chuồng nuôi
gà,...

Sử dụng thức ăn tổng hợp kích thích tăng trưởng
cho gia súc, gia cầm

21
21

Hoàn thành phiếu học tập
số 2 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Ứng dụng sinh trưởng và phát
triển trong trồng trọt ở địa
phương em
- Trong nông nghiệp dùng
…………………………………
giberilin để thúc đẩy hạt hoặc
…………………………………
củ nẩy mầm sớm khi chúng
…………………………………
đang ở trạng thái ngủ.
- Xen canh cây ưa bóng và cây
…………………………………
ưa sang.
…………………………………
- Điều khiển sự ra hoa theo
…………………………………
mong muốn của con người.
…………………………………
- Nuôi cấy mô, tế bào tạo quả
…………………………………
không hạt.
…………………………………
…………………………………

Ứng dụng sinh trưởng và phát
triển trong chăn nuôi ở địa
phương em
- Huấn luyện cho động vật
…………………………………
những tập tính theo mong
…………………………………
muốn của mình ( tập cho chó
…………………………………
mèo đi vệ sinh đúng chỗ,…)
- Tập cho động vật phản xạ có
…………………………………
điều kiện ( Chó sủa lớn khi
…………………………………
thấy người lạ,…)
…………………………………
- Thụ tinh tạo ra những động
…………………………………
vật theo mong muốn của con
…………………………………
người.
…………………………………
- Thụ tinh nhân tạo ở con
…………………………………

2. Vận dụng sinh trưởng và phát triển
trong phòng trừ côn trùng, sâu hại.

23

Hoàn thành nhóm 4 em
trả lời câu hỏi 12,13
SGK trong thời gian 3
phút.

Giai đoạn muỗi gây hại cho con người: giai
đoạn muỗi trưởng thành.
Trong vòng đời của bướm, sâu bướm là giai
đoạn có khả năng phá hoại mùa màng vì ở giai
đoạn này, bướm cần rất nhiều năng lượng và
chất dinh dưỡng để trải qua nhiều lần lột xác
và đạt được hình thái nhộng.

24

Hai bạn lớp em đang tranh luận về cách
diệt muỗi.
Bạn thứ nhất cho rằng chỉ nên diệt
muỗi trưởng thành vì ở giai đoạn này
chúng mới gây hại.
Bạn thứ hai cho rằng nên diệt chúng ở
cả giai đoạn khác.
Hãy cho biết ý kiến của e về vấn đề
này???

Nên tiêu diệt muỗi ở tất cả các giai
đoạn để nâng cao hiệu quả triệt trừ
loại côn trùng này, mặc dù chỉ ở giai
đoạn trưởng thành mới gây hại cho con
người nhưng muỗi trưởng thành có
khả năng di chuyển rất nhanh nên khó
tiêu diệt hơn ở các giai đoạn trứng, ấu
trùng, nhộng.
26

Vì sao khi nuôi cá trong bể kính, mỗi
khi thay nước người ta chỉ thay 2/3
lượng nước, giữ lại 1/3 nước cũ
trong bể?

Khi nuôi cá trong bể kính,
mỗi khi thay nước mới người
ta chỉ thay khoảng 2/3 lượng
nước, giữ lại 1/3 lượng nước
cũ trong bể để không loại bỏ
hết các vi sinh vật có lợi cho
cá và tránh làm cá sốc với môi
trường mới.
27
27

Để tăng năng suất cho cây thanh long,
người ta thường thắp đèn chiếu sang cho
cây vào ban đêm, em hãy cho biết cơ sở
khoa học của việc này?

- Thanh long là loại cây ngày
dài, ưa ánh sáng.
- Việc chiếu sáng vào
ban đêm sẽ giúp cây sinh
trưởng, phát triển tốt hơn
=> Thu hoạch sớm và có
thể thu hoạch trái vụ =>
Tiết kiệm thời gian, đem lại
lợi nhuận cao.
28
28

Kết luận: Trong thực tiễn, người ta

vận dụng sinh trưởng và phát triển
đề điều kiển vật nuôi, cây trồng
nhầm nâng cao năng suất chất
lượng sản phẩm và sức khoẻ con
người. Ngoài ra, hiểu biết được vòng
đời một số động vật gây hại chúng ta
có biện pháp diệt và phòng trừ hợp
lí.
29
29

Tóm tắt bài
học
Các nhân
tố ảnh
hưởng
đến sinh
trưởng và
phát triển

Nhiệt độ
Nhân tố bên
ngoài

Ánh sáng
Nước
Dinh dưỡng

Nhân tố bên
trong

Hoocmone
Di truyền

Tóm tắt bài
học
Trong trồng
trọt
Ứng dụng

Trong chăn
nuôi

Tiêu diệt sâu bọ,
côn trùng gây hại
31

Bài tập vận dụng
Câu 1: Khi nào các yếu tố của môi trường như
đất, nước, không khí, sinh vật đóng vai trò của
một nhân tố sinh thái?
A. Khi các yếu tố của môi trường không ảnh
hưởng lên đời

sống sinh vật.

B. Khi sinh vật có ảnh hưởng trực tiếp đến môi
trường.
C. Khi các yếu tố của môi trường tác động lên đời
sống sinh vật.
D. Khi sinh vật có ảnh hưởng gián tiếp đến môi

32

Câu 2: Cá chép có giới hạn chịu đựng về nhiệt độ là: 20C đến 440C,
điểm cực thuận là 280C. Cá rô phi có giới hạn chịu đựng về nhiệt
độ là: 50C đến 420C, điểm cực thuận là 300C. Nhận định nào sau
đây là đúng?
A. Vùng phân bố cá chép hẹp hơn cá rô phi vì có điểm cực thuận
thấp hơn.
B.

Vùng phân bố cá chép hẹp hơn cá rô phi vì có điểm cực thuận
thấp hơn.

C. Cá chép có vùng phân bố rộng hơn cá rô phi vì có giới hạn chịu
nhiệt rộng hơn.

33
33

Câu 3: Cây ưa sáng thường sống nơi nào?
A. Nơi nhiều ánh sáng tán xạ.
B. Nơi có cường độ chiếu sáng trung bình.
C. Nơi kho hạn.
D. Nơi quang đãng.

34
34

Câu 4: Cây thông mọc riêng rẽ nơi quang đãng
thường có tán rộng hơn cây thông mọc xen
nhau trong rừng vì
A. Ánh sáng mặt trời tập trung chiếu vào cành
cây phía trên.
B. Cây có nhiều chất dinh dưỡng.
C. Ánh sáng mặt trời chiếu được đến các phía
của cây.
D. Cây có nhiều chất dinh dưỡng và phần ngọn

35
35

Câu 5: Các loài thú sau đây hoạt động vào ban
đêm là:
A. Chồn, dê, cừu
B. Trâu, bò, dơi
C. Cáo, sóc, dê
D. Dơi, chồn, sóc
36
36

THANK
YOU!