1

KiÓm tra bµi cò
C©u 1: Ta nhËn biÕt trùc tiÕp ®­îc mét vËt cã nhiÖt nhiÖt n¨ng khi
vËt ®ã cã kh¶ n¨ng nµo?
A. Lµm t¨ng thÓ tÝch c¸c vËt kh¸c.
B. Lµm nãng c¸c vËt kh¸c.
C. Sinh ra lùc ®Èy lµm vËt kh¸c chuyÓn ®éng.
D. Næi ®­îc trªn mÆt n­íc.
C©u 2: Trong c¸c dông cô tiªu thô ®iÖn n¨ng, ®iÖn n¨ng ®­îc biÕn
®æi thµnh d¹ng n¨ng l­îng nµo ®Ó cã thÓ sö dông trùc tiÕp ? Cho
vÝ dô.
Tr¶ lêi C©u 2: §iÖn n¨ng biÕn ®æi thµnh nhiÖt n¨ng. VÝ dô nh­bµn
lµ, nåi c¬m ®iÖn…
2

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng
n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬
n¨ng
a. ThÝ nghiÖm
Bè trÝ thÝ nghiÖm nh­h×nh bªn
Th¶ viªn bi l¨n tõ ®é cao h1. Quan
s¸t C§ cña viªn bi, ®¸nh dÊu vÞ trÝ
cña viªn bi khi lªn ®Õn ®é cao B
cã ®é cao lín nhÊt h2 ë bªn ph¶i.

A

B

h1

h2

C

TLC1 Tõ A ®Õn C thÕ n¨ng biÕn
®æi thµnh ®éng n¨ng.

C1 H·y chØ râ thÕ n¨ng vµ ®éng Tõ C ®Õn B ®éng n¨ng biÕn ®æi
n¨ng cña viªn bi ®· biÕn ®æi nh­ thµnh thÕ n¨ng.
thÕ nµo khi viªn bi C§ tõ A ®Õn C
3
råi tõ C ®Õn B.

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng n¨ng
vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
C2 So s¸nh thÕ n¨ng ban ®Çu mµ ta cung
cÊp cho viªn bi ë vÞ trÝ A vµ thÕ n¨ng
viªn bi cã ë ®iÓm B.

A

B

h1

TLC2 ThÕ n¨ng viªn bi ë A lín h¬n thÕ
n¨ng viªn bi ë ®iÓm B.
C3 ThiÕt bÞ TN trªn cã thÓ lµm cho viªn
bi cã thªm nhiÒu n¨ng l­îng thÕ n¨ng mµ
ta cung cÊp cho nã ban ®Çu kh«ng?
Trong qu¸ tr×nh viªn bi viªn bi C§, ngoµi
c¬ n¨ng ra cßn cã n¨ng l­îng míi nµo
xuÊt hiÖn kh«ng?

h2

C

TLC3 Viªn bi kh«ng thÓ cã thªm nhiÒu
n¨ng l­îng h¬n thÕ n¨ng mµ ta ®· cung
cÊp cho nã lóc ban ®Çu. Ngoµi c¬ n¨ng ra
cßn cã nhiÖt n¨ng xuÊt hiÖn do ma s¸t.
§äc phÇn

SGK

HiÖu suÊt <1 (tøc lµ H< 100%)
4

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng * NÕu c¬ n¨ng cña vËt t¨ng lªn so
n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ víi ban ®Çu th× phÇn t¨ng thªm lµ do
n¨ng
n¨ng l­îng kh¸c chuyÓn ho¸ thµnh.
a. ThÝ nghiÖm
* Ngay sau ®©y c¸c em sÏ
b. KÕt luËn 1

Trong c¸c hiÖn t­îng tù nhiªn, th­
êng cã sù biÕn ®æi gi÷a thÕ n¨ng
vµ ®éng n¨ng, c¬ n¨ng lu«n lu«n
gi¶m. PhÇn c¬ n¨ng hao hôt ®i ®·
chuyÓn ho¸ thµnh nhiÖt n¨ng.

xem chuyÓn ®éng cña viªn
bi (m« pháng chuyÓn ®éng
trªn) d­íi d¹ng: “ChuyÓn
®éng chËm – T¸ch
chuyÓn ®éng – L­u ¶nh”
®Ó ta dÔ quan s¸t vµ quan
s¸t ®­îc chi tiÕt h¬n .
5

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
ThÝ nghiÖm m« pháng
A

B

h1

h2
h3

1: Xuèng dèc 0.8 s

C

2: Lªn dèc 2s

3: Xuèng dèc 1s

4: Lªn dèc 2.2 s
6

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
2. BiÕn ®æi c¬ n¨ng thµnh ®iÖn n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng

QS hiÖn t­îng x¶y ra víi MP§, §C§ vµ qu¶ nÆng B khi ta th¶ qu¶ nÆng A chuyÓn ®éng
tõ trªn xuèng d­íi.

§éng c¬ ®iÖn

M¸y ph¸t ®iÖn

h1

h2
7

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
2. BiÕn ®æi c¬ n¨ng thµnh ®iÖn n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng

C4 H·y chØ ra
trong TN nµy,
n¨ng l­îng ®· biÕn
®æi tõ d¹ng nµo
sang d¹ng nµo qua
mçi bé phËn.

TLC4 Trong m¸y ph¸t
®iÖn: C¬ n¨ng biÕn ®æi
thµnh ®iÖn n¨ng.
Trong ®éng c¬ ®iÖn: §iÖn
n¨ng biÕn ®æi thµnh c¬
n¨ng.
8

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
2. BiÕn ®æi c¬ n¨ng thµnh ®iÖn n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
C5 So s¸nh thÕ TLC5 ThÕ n¨ng ban ®Çu cña qu¶ nÆng A lín h¬n thÕ
n¨ng ban ®Çu n¨ng mµ qu¶ nÆng B thu ®­îc.
cung cÊp cho
Khi qu¶ nÆng A r¬i xuèng, chØ cã mét phÇn thÕ
qu¶ nÆng A vµ n¨ng biÕn thµnh ®iÖn n¨ng, cßn mét phÇn biÕn thµnh
thÕ n¨ng mµ ®éng n¨ng cña chÝnh qu¶ nÆng. Khi dßng ®iÖn lµm
qu¶ nÆng B thu cho ®éng c¬ ®iÖn quay, kÐo qu¶ nÆng B lªn th× chØ cã
®­îc khi lªn ®Õn mét phÇn ®iÖn n¨ng biÕn thµnh c¬ n¨ng, cßn mét
vÞ trÝ cao nhÊt. phÇn biÕn thµnh ®iÖn n¨ng lµm nãng d©y dÉn. Do
V× sao cã sù nh÷ng hao phÝ trªn nªn thÕ n¨ng mµ qu¶ nÆng B thu ®­
hao hôt thÕ îc nhá h¬n thÕ n¨ng cña qu¶ nÆng B.
n¨ng nµy?
9

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

1. BiÕn ®æi thÕ n¨ng thµnh ®éng n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
2. BiÕn ®æi c¬ n¨ng thµnh ®iÖn n¨ng vµ ng­îc l¹i. Hao hôt c¬ n¨ng
KÕt luËn 2
Trong ®éng c¬ ®iÖn phÇn lín ®iÖn n¨ng chuyÓn ho¸ thµnh c¬ n¨ng.
Trong c¸c m¸y ph¸t ®iÖn phÇn lín c¬ n¨ng chuyÓn ho¸ thµnh ®iÖn
n¨ng.
PhÇn n¨ng l­îng h÷u Ých thu ®­îc cuèi cïng bao giê còng nhá h¬n phÇn
n¨ng l­îng ban ®Çu cung cÊp cho m¸y.
PhÇn n¨ng l­îng hao hôt ®i ®· biÕn ®æi thµnh d¹ng n¨ng l­îng kh¸c.

10

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
I. Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l­îng trong c¸c hiÖn t­îng c¬, nhiÖt, ®iÖn
Ii. §Þnh luËt b¶o toµn N¨ng l­îng

N¨ng l­îng kh«ng tù sinh ra hoÆc tù
mÊt ®i mµ chØ chuyÓn ho¸ tõ d¹ng nµy
sang d¹ng kh¸c, hoÆc truyÒn tõ vËt
nµy sang vËt kh¸c.
11

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
Iii. VËn dông

C6 H·y gi¶i
thÝch v× sao
kh«ng chÕ t¹o ®­
îc ®éng c¬ vÜnh
cöu

TLC6 §éng c¬ vÜnh cöu kh«ng thÓ ho¹t ®éng ®­îc v× tr¸i víi ®Þnh luËt
b¶o toµn n¨ng l­îng. §éng c¬ ho¹t ®éng ®­îc lµ cã c¬ n¨ng. C¬ n¨ng
kh«ng thÓ tù sinh ra. Muèn cã c¬ n¨ng nµy b¾t buéc ph¶i cung cÊp cho
m¸y mét n¨ng l­îng ban ®Çu (dïng n¨ng l­îng cña n­íc hay ®èt than, cñi,
dÇu…). Ta h·y xem h×nh ¶nh n¨ng l­îng cña:

N­íc

Than

Cñi

DÇu
12

TiÕt 66 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng
Iii. VËn dông

C7 H×nh d­íi vÏ mét bÕp ®un
cñi c¶i tiÕn. H·y gi¶i thÝch v×
sao dïng lo¹i bÕp nµy l¹i tiÕt
kiÖm ®­îc cñi ®un h¬n lµ dïng
kiÒng ba ch©n ë h×nh bªn.

TLC7 NhiÖt n¨ng cña bÕp cung cÊp mét phÇn lµm nãng n­
íc, phÇn cßn l¹i truyÒn cho m«i tr­êng xung quanh theo
®Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng. BÕp c¶i tiÕn cã v¸ch c¸ch
nhiÖt, gi÷ cho nhiÖt n¨ng Ýt bÞ truyÒn ra ngoµi, tËn dông ®­
îc nhiÖt n¨ng ®Ó ®un s«i hai nåi n­íc.

13

GHI NHí

N¨ng
l­îng kh«ng tù sinh ra hoÆc tù
mÊt ®i mµ chØ chuyÓn ho¸ tõ
d¹ng nµy sang d¹ng kh¸c, hoÆc
truyÒn tõ vËt nµy sang vËt kh¸c.

§Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l­îng:

14

DÆn dß

-Häc kü bµi .
-Lµm bµi tËp 60 SBT
trang 67
15

Bµi häc kÕt thóc
t¹i ®©y !

16