phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o quËn ba ®×nh
Tr­êng THCs th¨ng long
-----------0------------

NhiÖt lÞªt chµo mõng
c¸c thÇy, c« gi¸o ®Õn dù
k× thi gi¸o viªn giái m«n Sinh häc
Tr­êng THCS Th¨ng Long!

KiÓm tra bµi cò
- Qu¸ tr×nh tiªu ho¸ gåm
nh÷ng biÕn ®æi nµo?
Ph©n biÖt c¸c lo¹i biÕn ®æi
®ã?
- kÓ tªn c¸c c¬ quan cña
èng tiªu ho¸ vµ cho biÕt
qu¸ tr×nh tiªu ho¸ b¾t ®Çu
tõ đâu?

Bµi 25 – TiÕt
26

TẤT CẢ NỘI DUNG BÀI NÀY ĐỀU NẰM Ở BẢNG
SAU
NHỚ CHO CÔ ENZIM AMYLAZA TIÊU HOÁ 1 PHẦN
TINH BỘT CHÍN THÀNH ĐƯỜNG MANTOZO NÊN
CHÚNG TA ĂN CƠM NẾU NHAI LÂU SẼ THẤY CÓ
VỊ NGỌT TRONG CƠM
CHÉP CHO CÔ NỘI DUNG PHẦN BẢNG VÀO VỞ

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

I. Tiªu ho¸ ë khoang miÖng
1. CÊu t¹o khoang miÖng:
Quan s¸t h×nh vµ nhí l¹i khi em ¨n c¬m ®· cã
nh÷ng c¬ quan nµo trong khoang miÖng tham gia vµo qu¸
tr×nh tiªu ho¸ thøc ¨n?
Răng cửa
Răng nanh
Răng hàm
Vòm miệng
Tuyến nước bọt
Nơi tiết nước bọt

M«i
M¸
lưỡi

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

Quan
s¸tlµ®o¹n
sau,sinh
chohäc,
biÕt:chØ
t¹ivíi
saomét
khil­înhai
Enzim
chÊth×nh
xóc t¸c
ng rÊtc¬m
nháhoÆc
cã
Enzim
là
gì?øng
b¸nh
m× l©u
trong
khoang
miÖng
talªn
cã c¶m
thÓ thóc
®Èy
tèc ®é
ph¶n
t¨ng
nhiÒugi¸c
lÇn.ngät
Mçi ?lo¹i
enzim chØ xóc
t¸c cho
mét ph¶n øng nhÊt ®Þnh, trong ®iÒu
Enzim
Amilaza
kiÖn pH vµ nhiÖt ®é nhÊt ®Þnh.

Tinh bét chÝn
pH = 7,2
to = 37oC

Amilaza

§­êng mant«z¬

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

T¹i sao vµo buæi tèi tr­íc
khi ®i ngñ kh«ng nªn ¨n
®å ngät vµ ph¶i ®¸nh
r¨ng sau khi ¨n?

Nh÷ng khi ta tiÕt ra Ýt n­íc bät (vµo ban ®ªm
khi ngñ, khi uèng thuèc kh¸ng sinh…) sÏ lµ
®iÒu kiÖn cho vi khuÈn ph¸t triÓn n¬i vÕt
thøc ¨n cßn dÝnh l¹i, t¹o ra m«i tr­êng axit
g©y viªm r¨ng lîi vµ lµm cho miÖng cã mïi
h«i. Bëi vËy, kh«ng nªn ¨n ®å ngät tr­íc khi
®i ngñ vµ cÇn ph¶i vÖ sinh r¨ng miÖng ®óng
c¸ch sau khi ¨n, ®Æc biÖt lµ sau ¨n b÷a tèi.

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

I. Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

1. CÊu t¹o khoang miÖng.

?Qua phÇn cÊu t¹o, mét b¹n nh¾c l¹i khi thøc ¨n ®­a
vµo miÖng sÏ diÔn ra c¸c ho¹t ®éng nµo?
- TiÕt n­íc bät
- Nhai
- §¶o trén thøc ¨n
- T¹o viªn thøc ¨n
- Ho¹t ®éng cña enzim
amilaza trong n­íc bät.

biÕn ®æi vËt lÝ
biÕn ®æi hãa häc

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

I. Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

1. CÊu t¹o khoang miÖng.
2. Ho¹t ®éng tiªu ho¸ ë khoang miÖng:
hoµn thµnh b¶ng

BiÕn ®æi thøc ¨n ë
khoang miÖng

BiÕn ®æi lÝ häc

BiÕn ®æi ho¸ häc

C¸c ho¹t ®éng
tham gia
-Tiết nước bọt
-Nhai
-Đảo trộn thức ăn
-Tạo viên thức ăn
Hoạt động của
Enzim Amilaza
trong nước bọt

C¸c thµnh phÇn
tham gia ho¹t
®éng

?
?

T¸c dông cña ho¹t
®éng

?
?

LuËt ch¬i:
Khi hiÖu lÖnh b¾t ®Çu b¹n sè mét ch¹y lªn chän vµ
ghÐp 1 th«ng tin vµo b¶ng cña ®éi m×nh. B¹n tiÕp theo
chØ ®­îc tiÕp tôc khi b¹n tr­íc ®· vÒ vÞ trÝ.
*Chó ý: Ng­êi lªn sau cã quyÒn ®iÒu chØnh phÇn ghÐp cña
ng­êi lªn tr­íc trong ®éi m×nh.
Sau 2 phót ®éi nµo ghÐp ®­îc chÝnh x¸c vµ nhanh h¬n lµ
®éi chiÕn th¾ng -> nhËn nh÷ng phÇn quµ thó vÞ.

Dång hå ®Õm ng­îc
hoµn thµnh b¶ng
BiÕn ®æi thøc ¨n
ë khoang miÖng

BiÕn ®æi lÝ häc

BiÕn ®æi ho¸ häc

C¸c ho¹t ®éng
tham gia

C¸c thµnh phÇn
tham gia ho¹t
®éng

-Tiết nước bọt
-Nhai
-Đảo trộn thức
ăn
-Tạo viên thức
ăn

?
?

Hoạt động của
Enzim Amilaza
trong nước bọt

T¸c dông cña ho¹t
®éng

?
?

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

Ho¹t ®éng biÕn ®æi thøc ¨n ë khoang miÖng
BiÕn ®æi thøc ¨n
ë khoang miÖng

C¸c ho¹t ®éng
tham gia

C¸c thµnh phÇn
tham gia ho¹t
®éng

T¸c dông cña ho¹t
®éng

BiÕn ®æi lÝ häc

-Tiết nước bọt

-Tuyến nước bọt

-Ướt, mềm thức
ăn và trơn thức ăn
-Cắt nhỏ, làm mềm,
nhuyễn thức ăn
-Ngấm nước bọt

-Nhai

BiÕn ®æi ho¸ häc

-Răng

-Đảo trộn thức
ăn
-Tạo viên thức
ăn

-Răng, lưỡi,các
cơ môi và má
-Răng, lưỡi,các
cơ môi, má.

Hoạt động của
Enzim Amilaza
trong nước bọt

Enzim Amilaza

-Tạo viên vừa
nuốt
Một phần tinh bột
(chín) trong thức
ăn  đường
mantozơ

Trong 2 qu¸ tr×nh biÕn ®æi lÝ häc vµ ho¸ häc, ë
khoang miÖng sù biÕn ®æi nµo lµ quan träng h¬n,
t¹i sao?

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

Bµi tËp 1: §¸nh dÊu X vµo cét cã biÕn ®æi t­¬ng øng x¶y ra
trong khoang miÖng khi ¨n nh÷ng mãn sau:

C¸c hiÖn t­îng

BiÕn ®æi
lÝ häc

BiÕn ®æi
ho¸ häc

¡n c¬m

X

X

Kh«ng cã
biÕn ®æi
nµo

X

Khi uèng s÷a t­¬i
¡n ch¸o lo·ng (bét)

X

Khi uèng n­íc

X

¡n thÞt n­íng

X

¡n khoai lang sèng

X

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

II. Nuèt vµ ®Èy thøc ¨n qua thùc qu¶n:

Th¶o luËn nhãm trong 2 phót hoµn thµnh bµi tËp 2 (phiÕu
häc tËp):

- Khi nµo ph¶n x¹ nuèt b¾t ®Çu?
- Nuèt diÔn ra nhê ho¹t ®éng cña c¬ quan nµo lµ chñ yÕu vµ cã t¸c dông g×?
- C¬ quan nµo gióp thøc ¨n kh«ng bÞ lät lªn khoang mòi hoÆc r¬i vµo thùc
qu¶n khi nuèt?

Bµi 25 - TiÕt 27: Tiªu ho¸ ë khoang miÖng

II. Nuèt vµ ®Èy thøc ¨n qua thùc qu¶n:
Khi nµo ph¶n x¹ nuèt b¾t
®Çu?

Khi viªn thøc ¨n ®­îc t¹o ra vµ thu
gom trªn mÆt l­ìi .

- Nuèt diÔn ra nhê ho¹t ®éng
cña c¬ quan nµo lµ chñ yÕu vµ
cã t¸c dông g×?

Nhê ho¹t ®éng cña l­ìi lµ chñ yÕu
 ®Èy viªn thøc ¨n chuyÓn xuèng
häng, vµo thùc qu¶n.

- C¬ quan nµo gióp thøc ¨n
kh«ng bÞ lät lªn khoang mòi
hoÆc r¬i vµo thùc qu¶n khi
nuèt?

Nhê khÈu c¸i mÒm n©ng lªn ®ãng
kÝn 2 lç th«ng lªn mòi vµ n¾p
thanh qu¶n ®ãng kÝn lç khÝ qu¶n .

©

®

Khi thøc ¨n xuèng thùc qu¶n,
Quan s¸t h×nh vµ cho
c¸c c¬ ë thùc qu¶n lÇn l­ît co
biÕt: lµm c¸ch nµo
d·n Èy dÇn viªn thøc ¨n
thøc ¨n cã thÓ qua
xuèng d¹ dµy. Sau 2 -> 4
thùc qu¶n xuèng d¹
gi y thøc ¨n tõ khoang
dµy ?
miÖng xuèng tíi d¹ dµy.

T¹i sao kh«ng ®­îc võa ¨n
võa c­êi ®ïa nãi chuyÖn?

N¾p thanh qu¶n kh«ng ®Ëy
kÞp, khÈu c¸i mÒm ch­a kÞp
n©ng lªn, thøc ¨n lät lªn
khoang mòi hoÆc r¬i vµo
khÝ qu¶n -> sÆc.

Bài tập 3:

Khoanh tròn đáp án đúng:

Thức ăn từ thực quản xuống được dạ dày là do:
A. Được bôi trơn bằng nước bọt từ khi ở
khoang miệng
B. Cơ thực quản co dãn tạo lực đẩy.
C. Niêm mạc thực quản có nhiều lông nhỏ
đẩy thức ăn đi xuống dạ dày.
D. Lưỡi đẩy xuống
E. C¶ A và B.

Trß ch¬i “¤ ch÷ bÝ Èn”

Ô chữ bí ẩn hôm nay là một câu thành ngữ trong ăn uống

LuËt ch¬i :

Líp chia 2 ®éi:
-®éi nµy chän « ch÷ vµ ®äc c©u hái cho ®éi kia
tr¶ lêi.
-Tr¶ lêi ®óng 1 « ch÷ ®­îc 1 ®iÓm, tr¶ lêi sai
kh«ng bÞ trõ ®iÓm.
-Gi¶i ®óng « ch÷ bÝ mËt ®­îc 2 ®iÓm.
Sau khi kÕt thóc, ®éi nµo ®­îc nhiÒu ®iÓm h¬n sÏ
lµ ®éi chiÕn th¾ng.

« ch÷ bÝ Èn
NÕu
C¬n
Quan
nhiÒu
gióp
®åthøc
ngät¨n
vµo
kh«ng
buæi bÞ
tèilät
vµvµo
l­êi khoang
ch¶i r¨ng sÏ
C¬
S¶n
Tªn
quan
N¬i
lo¹i
phÈm
®Çu
cã
dÉn
enzim
t¹o
chøc
tiªn
thøc
ra
tiªu
diÔn
n¨ng
tõ
¨n
ho¸
biÕn
tõ
ra
®¶o
khoang
qu¸
cã
®æi
trén
trong
ho¸
tr×nh
vµ
miÖng
häc
n­
tiªu
t¹o
í
c
ë
bät?
khoang
xuèng
ho¸
viªn
thøc
thøc
d¹
miÖng?
¨n?
dµy?
¨n?
Trong
Thùc
Enzim
ë
khoang
qu¶n
khoang
trong
®·
miÖng
n­
lµm
miÖng
íc bät
g×
thøc
cã
®Ó
cãtèng
bao
¨n
kh¶
chñ
nhiªu
thøc
n¨ng
yÕu
®«i
¨n
biÕn
bÞxuèng
tuyÕn
biÕn
®æi®æi
chÊt
n­
d¹
ínµy?
cdµy?
nµy?
bät?
m¾c
mòi
bÖnh
khinµy?
nuèt?
B

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

L

­ ì
ù

C

Q

U

¶

N

8 ch÷ c¸i

M

a

N t

o

z

¬

7 ch÷ c¸i

m

i

l

a

z

L

Ý

h

ä

c

t

7 ch÷ c¸i
5 ch÷ c¸i

T

a

7 ch÷ c¸i

5 ch÷ c¸i

i

n

h

b

é

C

o

d

·

n

©

u

r

¨

n

g

7 ch÷ c¸i

H

È u

c

¸

i

m

Ò

m

10 ch÷ c¸i

k

H o

a

n

g

m

i

Ö

n

s

¤ CH÷

4 ch÷ c¸i

i

T H

A

k

2 ch÷ c¸i

a

Nn h
H a i

k iÜ

N
n o
o ll © u
u

g

11 ch÷ c¸i

11 ch÷ c¸i

Gi¶i thÝch nghÜa ®en sinh häc cña c©u thµnh ng÷
“nhai kÜ no l©u”?
NÕu ¨n véi cã thÓ sÏ bÞ nghÑn, gi¶i thÝch t¹i sao?

Bài tập 4:

§iÒn “§” vµo « trèng c©u ®óng, “S” vµo « trèng c©u sai.

A. ¡n chËm, nhai kÜ.
B. Võa ¨n võa ®äc truyÖn ®Ó tranh thñ th­gi·n.
C. Sau khi ¨n chØ cÇn sóc miÖng b»ng n­íc muèi
kh«ng cÇn ®¸nh r¨ng.
D. Kh«ng ¨n ®å ngät vµo buæi tèi ®Æc biÖt lµ tr­
íc khi ®i ngñ.
E. Trong b÷a c¬m nªn nãi chuyÖn, c­êi ®ïa thËt
nhiÒu ®Ó ¨n ngon h¬n.

®
S
S
®
S

DÆn dß
p
Ë
t
i
µ
b
ë
v
g
n
o
r
t
i
µ
b
m
lµ
µ
v
i
µ
b
c
ä
-H
:
u
a
s
i
µ
b
c
-§äc tr­í
i
í
m
i
µ
b
c
í
­
r
g
n
è
h
n
µ
+ § äc t
h
t
g
un
h
c
o
¹
t
u
Ê
c
.
y
µ
d
¹
d
h
+ Xem l¹i
n
µ
h
t
i
í
v
h
n
¸
s
o
s
Ó
®
a
ã
h
u
ª
ti

Xin c¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o cïng toµn thÓ c¸c em !