Ôn tập về dấu câu
(Dấu hai chấm)

Khởi động
- Em hãy nêu tác dụng của dấu phẩy?
- Đặt một câu ghép có sử dụng dấu phẩy
ngăn cách các vế trong câu ghép đó.

1. Trong mỗi trường hợp dưới đây, dấu hai
chấm được dùng làm gì?
a) Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng dũng cảm!
Nguyễn Thị Cẩm Châu
b) Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi
lớn: hôm nay tôi đi học.
Thanh Tịnh

Câu văn
a) Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng
dũng cảm!

Tác dụng của dấu hai
chấm
- Dẫn lời nói trực tiếp
của nhân vật.

b) Cảnh vật xung quanh tôi đang - Báo hiệu bộ phận câu
có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đứng sau nó là lời giải
thích cho bộ phận đứng
đi học.
trước.

* Nội dung cần ghi nhớ:
Dấu hai chấm báo hiệu bộ phận câu
đứng sau nó là lời nói của một nhân vật
hoặc là lời giải thích cho bộ phận đứng
trước.
Khi báo hiệu lời nói của nhân vật , dấu
hai chấm được dùng phối hợp với dấu
ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng.

2. Có thể đặt dấu hai chấm vào chỗ nào trong
các khổ thơ, các câu văn dưới đây ?
a) Trận đánh đã bắt đầu
Quân ta ào lên trước
Một tên giặc ngã nhào
Chết rồi, không dậy được.
Chết là không nhúc nhích
Sao nó cứ lồm cồm?
Tính ăn gian chẳng thích
Chơi thật thà vui hơn.

Thằng giặc cuống cả chân
Nhăn nhó kêu rối rít
- Đồng ý là tao chết
Nhưng đây …tổ kiến vàng!
Định Hải

b) Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để
chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống
từ trời và bao giờ cũng hy vọng khi tha
thiết cầu xin “Bay đi, diều ơi! Bay đi!”
Theo Tạ Duy Anh

c) Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt gặp
một phong cảnh thiên nhiên kì vĩ phía tây là
dãy Trường Sơn trùng điệp, phía đông là biển
cả bao la, ở giữa là một vùng đồng bằng biếc
xanh màu lục diệp.
Theo Văn Nhĩ

2. Có thể đặt dấu hai chấm vào chỗ nào trong
các khổ thơ, các câu văn dưới đây ?
a) Trận đánh đã bắt đầu
Quân ta ào lên trước
Một tên giặc ngã nhào
Chết rồi, không dậy được.
Chết là không nhúc nhích
Sao nó cứ lồm cồm?
Tính ăn gian chẳng thích
Chơi thật thà vui hơn.

Thằng giặc cuống cả chân
Nhăn nhó kêu rối rít
- Đồng ý là tao chết :
Nhưng đây …tổ kiến vàng!
Định Hải

b) Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để
chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống từ
trời và bao giờ cũng hy vọng khi tha thiết
cầu xin : “Bay đi, diều ơi! Bay đi!”
Theo Tạ Duy Anh

c) Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta
bắt gặp một phong cảnh thiên nhiên kì vĩ :
phía tây là dãy Trường Sơn trùng điệp,
phía đông là biển cả bao la, ở giữa là một
vùng đồng bằng biếc xanh màu lục diệp.
Theo Văn Nhĩ

3) Đọc mẩu chuyện vui dưới đây :
Chỉ vì quên một dấu câu
Có ông khách nọ đến cửa hàng đặt vòng hoa viếng
bạn . Ông dặn người bán hàng ghi lên băng tang:
“Kính viếng bác X.” Nhưng về đến nhà, nghĩ lại,
thấy lời phúng còn đơn giản quá, ông bèn sai con
chuyển cho người bán hàng một tin nhắn, lời lẽ như
sau: “Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn
bác sẽ được lên thiên đàng.”
Lúc vòng hoa được đem tới đám tang, ông khách
mới giật mình. Trên vòng hoa cài một dải băng đen
với dòng chữ thật là nắn nót: “Kính viếng bác X.
Nếu còn chỗ, linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng”

*Trả lời các câu hỏi sau:
a) Ông khách viết tin nhắn như thế nào?
b) Người bàn hàng hiểu lầm ý ông khách nên ghi
gì trên dải băng tang?
c) Để người bán hàng khỏi hiểu lầm, ông khách
cần thêm dấu gì vào tin nhắn của mình , dấu
đó đặt sau chữ nào?

a) Tin nhắn của ông
khách

Xin ông làm ơn ghi thêm nếu
còn chỗ linh hồn bác sẽ được
lên thiên đàng.
(hiểu là nếu còn chỗ viết trên
băng tang)

b) Người bán hàng hiểu
lầm ý của khách nên
ghi trên dải băng tang

Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ,
linh hồn bác sẽ được lên thiên
đàng.
(hiểu là nếu còn chỗ trên thiên
đàng)

c) Để người bán hàng
khỏi hiểu lầm, ông khách
cần thêm dấu gì vào tin
nhắn, dấu đó đặt sau chữ
nào?

Xin ông làm ơn ghi thêm
nếu còn chỗ: linh hồn bác
sẽ được lên thiên đàng.