12

TIẾT 27, 28- NHIÊN LIỆU VÀ
AN NINH NĂNG LƯỢNG

BÀI 12: NHIÊN LIỆU VÀ AN NINH NĂNG LƯỢNG

1.

MỘT SỐ NHIÊN LIỆU THÔNG DỤNG

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1. Kể tên một số nhiên liệu được sử dụng trong cuộc sống mà em biết

2. Ở một số hộ gia đình chăn nuôi gia súc (lợn, trâu, bò) thường làm một
hầm kín để chứa toàn bộ phân chuồng. Ở đó, phân chuồng bị phân huỷ và
sinh ra biogas (khí sinh học). Biogas được sử dụng để phục vụ quá trình
đun nấu. Vậy biogas có phải là nhiên liệu không? Tại sao?

Vậy biogas có phải là nhiên liệu không? Tại sao?
Biogas được coi là một nhiên liệu vì nó được sử dụng để
cung cấp năng lượng nhiệt, ánh sáng phục vụ con người.

Lợn/ Heo
PHÂN GIA SÚC

KHÍ
BIOGAS

Hầm Biogas

Bò

Đun nấu

Ngoài cung cấp nhiệt lượng khí biogas còn có thể
tạo thành điện năng

BÀI 12: NHIÊN LIỆU VÀ AN NINH NĂNG LƯỢNG

Nhiên liệu (chất đốt) khi cháy đều tỏa nhiệt
và ánh sáng.

DỰA
VÀO
TRẠNG
THÁI
Dựa theo trạng
thái
người
ta chia
nhiên liệu
NHIÊN LIỆU
thành mấy loại là những loại nào?

Nhiên liệu khí
(gas, biogas, khí than…)

Nhiên liệu lỏng
(xăng, dầu, cồn…)

Nhiên liệu rắn
(củi, than đá, nến, sáp…)

DỰA VÀO NGUỒN GỐC VÀ MỤC
Nếu dựa vào nguồn
gốc và mục đích sử dụng
ĐÍCH SỬ DỤNG
thì ta còn có những
nhiên liệu nào nữa?
NHIÊNloại
LIỆU

Nhiên liệu hạt
nhân

là các chất phóng xạ được sử dụng trong các nhà máy
năng lượng hạt nhân để tạo ra nhiệt cung cấp cho các
tuabin chạy máy phát điện.

Nhiên liệu hóa
thạch

Với điều
và suất
trải qua
gian
địa
Trong
điềukiện
kiệnthiếu
nhiệtoxygen
độ và áp
cao thời
thì các
chất
chấtcơ
kéo
cơ nàynhiên
trộn liệu
với bùn
hữu
bị dài,
biếncác
đổihợp
hóachất
học hữu
tạo thành
hóa
và bị chôn vùi dưới các lớp trầm tích nặng.
thạch

Dầu khí

Khí tự nhiên
Nhiên liệu
hóa thạch

Đá phiến dầu

Than đá

Dầu nặng

Cát dầu

Nhựa đường

Nhiên liệu sinh học

Từ chất béo
động, thực vật

Từ ngũ cốc

Từ sản phẩm
thải công nghiệp

Từ chất thải
nông nghiệp

Nhiên liệu tái tạo
Là nhiên liệu chỉ mất thời gian ngắn có thể tái tạo được

Nhiên liệu không tái tạo
Là nhiên liệu mất hàng trăm triệu
năm mới tạo ra được. Nhiên liệu
hóa thạch thuộc loại nhiên liệu
không tái tạo.
Nếu chúng ta tận thu nhiên liệu
hóa thạch này thì nguồn nhiên liệu
này sẽ cạn kiệt trong tương lai
Than đá

Dầu nặng

Đá phiến dầu

Cát dầu

Nhựa đường

2.

MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA NHIÊN LIỆU

Nhiên liệu
Đặc điểm
Trạng thái

Khả năng cháy

Ứng dụng

Củi
Rắn
Củi khô dễ
cháy, nhiều
khói, tương
đối an toàn.

Than
Rắn

Xăng
Lỏng

Cháy, tạo khói gây ô Dễ cháy khi
nhiễm môi trường
tiếp xúc với
do phát thải khí
không khí, có
carbon monoxide, tính kích nổ, dễ
carbon dioxide. gây nguy hiểm.

Nhiên liệu đun
Nhiên liệu cho
nấu rẻ tiền,
quá trình sản xuất
thông dụng, tận
điện, đốt cháy
dụng các loại gỗ
trong lò nung.
phế phẩm.
BẢNG 12.1

Gas
Khí
Rất dễ cháy,
ngọn lửa
không có
khói.

Nhiên liệu
Nhiên liệu đun
chạy động cơ nấu, lògas, bếp
xe máy, máy gas,đèn khí, bật
phát điện, ô tô,
lửa gas,...
máy bay.

2.

MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA NHIÊN LIỆU
Nhiên liệu có nhiều ứng dụng trong cuộc sống
Đốt than, củi, khí tự nhiên

Nấu ăn

Sưởi ấm

Chạy động cơ

Sử dụng năng lượng hạt
nhân thành điện năng

Sử dụng nhiệt

Hàn kim loại

Sử dụng xăng, dầu

Nung gốm

BÀI 12: NHIÊN LIỆU VÀ AN NINH NĂNG LƯỢNG

Hãy nêu tính chất đặc trưng của nhiên liệu?
Tính chất đặc trưng của nhiên liệu là khả năng cháy và
tỏa nhiệt. Dựa vào tính chất của nhiên liệu mà người
ta sử dụng chúng vào những mục đích khác nhau.

BÀI 12: NHIÊN LIỆU VÀ AN NINH NĂNG LƯỢNG
3.

SỬ DỤNG NHIÊN LIỆU AN TOÀN, HIỆU QUẢ
*Trình bày lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả
- Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và tài sản
- Tránh lãng phí, không gây ô nhiễm môi trường
- Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng lượng nhiệt
Tại tạo
saoraphải sử dụng nhiên
do quá trình cháy

liệu an toàn, hiệu quả?

*Tìm hiểu một số biện pháp sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả
Nêu một số biện pháp sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả?

Một số biện pháp sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả
- Cung cấp đủ oxygen cho quá trình cháy
- Tăng diện tích tiếp xúc giữa không khí và nhiên liệu
- Điều chỉnh nhiên liệu để duy trì sự cháy ở mức cần thiết nhằm cung cấp lượng
nhiệt vừa đủ với nhu cầu sử dụng, tránh lãng phí nhiên liệu.

Sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả sẽ giúp giảm
thiểu các nguy cơ cháy nổ; tiết kiệm chi phí trong
cuộc sống và sản xuất.

BÀI 12: NHIÊN LIỆU VÀ AN NINH NĂNG LƯỢNG
4.

SỬ DỤNG NHIÊN LIỆU BẢO ĐẢM SỰ PHÁT
TRIỂN BỀN VỮNG – AN NINH NĂNG LƯỢNG
*Tìm hiểu việc sử dụng nhiên liệu bảo đảm sự phát triển bền vững
An ninh năng lượng là gì?
An ninh năng lượng là sự đảm bảo năng lượng dưới nhiều
dạng khác nhau, ưu tiên các nguồn năng lượng sạch và giá
thành rẻ.

*Tìm hiểu việc sử dụng nhiên liệu bảo đảm sự phát triển bền vững

1. Tại sao nói nhiên liệu hoá thạch thuộc loại nhiên liệu
không tái tạo?
Bởi vì hóa thạch
là loại nhiên liệu
tạo ra trong thời
gian vô cùng lâu,
hàng trăm triệu
năm, không bổ
sung được.

*Tìm hiểu việc sử dụng nhiên liệu bảo đảm sự phát triển bền vững
Tất2.cả
nhữngliệu
nguyên
hóakhi
thạch
chứa
carbon
như
than đá,
Nhiên
hoá liệu
thạch
đốtđều
cháy
tạo
ra sản
phẩm
gì?
dầu và khí thiên
Tácnhiên.
hại với môi trường như thế nào?
Khi được đốt cháy các nguyên tử carbon kết hợp với oxygen để tạo
ra carbon dioxide CO2 – khí gây hiệu ứng nhà kính, nguyên nhân
làm cho nhiệt độ bầu khí quyển Trái đất ngày càng tăng lên.
Nếu nhiên liệu cháy không hết có thể tạo ra khí carbon
monoxide làm ô nhiễm không khí.

*Tìm hiểu việc sử dụng nhiên liệu bảo đảm sự phát triển bền vững
3. Để nguồn tài nguyên nhiên liệu không bị cạn kiệt và bảo vệ
Sửmôi
dụng
các nhiên
tái tạotâm
nhưđến
nhiên
liệu sinh
trường,
em liệu
đã quan
nguồn
nhiênhọc,
liệunhiên
thayliệu
thế
thế cáccủa
nhiên
thạch
nào?xanh
Nêuthay
ưu điểm
các liệu
loạihóa
nhiên
liệu này.
Một số nhiên liệu thân thiện môi trường

Biogas

Xăng sinh học

Biogas
Thành phần: 60 -70% khí
methane
Ưu điểm: Tiết kiệm chi phí
chi tiêu cho gia đình, giảm
thiểu rác thải cho môi
trường, tránh gây ô nhiễm
không khí
Sản xuất biogas – Nhiên liệu sinh học

Xăng E5
Thành phần: 95% thể tích xăng khoáng, 5% cồn sinh học ethanol
Ưu điểm:
- Giảm thiểu đáng kể các loại khí thải độc hại
- Giảm thiểu phát thải khí carbon dioxide gây hiệu ứng nhà kính

Xăng sinh học

BÀI 12: NHIÊN LIỆU VÀ AN NINH NĂNG LƯỢNG
4.

SỬ DỤNG NHIÊN LIỆU BẢO ĐẢM SỰ PHÁT
TRIỂN BỀN VỮNG – AN NINH NĂNG LƯỢNG

*Tìm hiểu việc sử dụng nhiên liệu bảo đảm sự phát triển bền vững
An ninh năng lượng là sự đảm bảo đầy đủ năng lượng
dưới nhiều dạng khác nhau, ưu tiên các nguồn năng
lượng sạch, giá thành rẻ.
Sử dụng các nhiên liệu tái tạo như nhiên liệu sinh học,
nhiên liệu xanh thay thế các nhiên liệu hóa thạch là
giải pháp sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi
trường có tính bền vững và đảm bảo an ninh năng
lượng.

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thiết kế một poster tuyên truyền về
việc sử dụng nhiên liệu bảo đảm sự
phát triển bền vững và an ninh năng
lượng.
Yêu cầu: Khẩu hiệu ngắn gọn, xúc
tích, hình ảnh đặc sắc.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
NHÓM…………….
1. Hãy nối tên nhiên liệu tương ứng với tên ứng dụng chính
của nó sao cho phù hợp:
Nhiên liệu
Xăng, dầu
Củi
Gas, Biogas

Ứng dụng chính
Đun nấu, sưởi ấm
Thắp sáng, đun nấu
Chạy động cơ

2. Trong gia đình em thường sử dụng nguồn nhiên liệu nào
để đun nấu? Em hãy đề xuất biện pháp để sử dụng nhiên
liệu đó một cách hiệu quả.
………………………………………………………………
………………………………………………………………

HOÀN THÀNH
PHIẾU HỌC
TẬP SỐ 2

CỦNG CỐ

Câu 1. Thế nào là nhiên liệu?
A. Nhiên liệu là một số chất hoặc hỗn hợp
chất được dùng làm nguyên liệu đầu vào cho
các quá trình sản xuất hoặc chế tạo.
B. Nhiên liệu là những chất được oxi hoá
để cung cấp năng lượng cho hoạt động của cơ
thể sống.
C. Nhiên liệu là những vật liệu dùng trong
quá trình xâỵ dựng.
D. Nhiên liệu là những chất cháy được để
cung cấp năng lượng dạng nhiệt hoặc ánh
sáng nhằm phục vụ mục đích sử dụng của con
người.

CỦNG CỐ

Câu 2. Nhiên liệu nào sau
đây không phải nhiên liệu
hoá thạch?

A. Than đá
B. Dầu khí
C. Khí tự nhiên
D. Xăng sinh học