1

III. HÓA HỮU CƠ 

1. Phân loại hợp chất hữu cơ. Hợp chất hữu cơ
gồm 2 loại:
  + Hiđrocacbon: Chỉ chứa 2 nguyên tố là H, C.
  + Dẫn xuất của hiđrocacbon: Ngòai 2 nguyên
tố H, C còn chứa các nguyên tố khác: N, O, Cl,...

3. Tính chất của dẫn xuất hiđrocacbon.
a. Rượu etylic, axit axetic, chất béo.

b. Glucozơ, Saccarozơ, tinh bột và xenlulozơ

Bµi tËp
1. Bµi tËp tr¾c nghiÖm.
C©u hái sè 1:
Nh÷ng hi®rocacbon nµo sau ®©y trong ph©n tö
võa cã liªn kiÕt ®¬n, võa cã liªn kÕt ®«i?

a. Metan

b. bEtilen

C©u hái sè 2
§Ó ph©n biÖt hai chÊt khÝ CH4 vµ C2H4 cã thÓ
dïng chÊt nµo sau ®©y?
a. Dung dÞch n­ước v«i trong.
b. Dung dÞch AgNO3.
c.c Dung dÞch n­ước brom.
d . Dung dÞch Ba(OH)2.

C©u hái sè 3
DÉn tõ tõ hçn hîp X gåm CH4 ; C2H4 qua dung dÞch
brom ­thÊy
a cã mét khÝ tho¸t ra.
a.

b. cã hai khÝ tho¸t ra.
c. cã ba khÝ tho¸t ra.
kh«ng cã khÝ nµo tho¸t ra.

d.

C©u hái sè 4
DÉn khÝ etilen tõ tõ qua dung dÞch brom thÊy khèi l­ượng
dung dÞch b×nh brom t¨ng thªm m (gam). KÕt luËn
®óng lµ:
a. Cã m (g) etilen ®· hßa tan trong nước.
b. Cã m (g) etilen ®· ph¶n øng víi brom.
c. Khèi l­ượng s¶n ph¶m do ph¶n øng t¹o ra lµ m(g)
d. Khèi l­ượng etilen ®· ph¶n øng trõ ®i khèi l­ượng brom
ph¶n øng lµ m (g).

C©u hái sè 5
Muèn biÕt tÝnh chÊt cña mét chÊt cÇn biÕt:
a. C«ng thøc ph©n tö.

b. C«ng thøc cÊu t¹o.

c. C«ng thøc tæng qu¸t.

d. C¶ ba lo¹i c«ng thøc trªn.

C©u hái sè 6

Có hai bình khí khác nhau là CH4 và CO2. Để phân biệt
các chất ta có thể dùng.
A)Một kim loại
C) Nước brom

B) Ca(OH)2
D) Tất cả đều sai

CO2  Ca(OH )2  CaCO3  H 2O

D¹ng 2: NhËn biÕt , ph©n biÖt c¸c chÊt.
Bµi tËp :B»ng ph­¬ng ph¸p ho¸ häc h·y nhËn biÕt c¸c chÊt sau
CH4, C2H4 , CO2
Tr¶ lêi:
-§¸nh sè thø thù mçi khÝ.
- DÉn lÇn l­ît tõng khÝ qua dung dung dịch Ca(OH)2 , nÕu thÊy
dung dÞch Ca(OH)2 bÞ vÈn ®ôc , khÝ ®ã lµ CO2
Ca(OH)2 + CO2

 

CaCO3  + H2O

- DÉn lÇn l­ît 2 khÝ cßn l¹i qua dung dÞch Br2 , nÕu dung dÞch
Br2 mÊt mµu, khÝ ®ã lµ C2H4

CH2 = CH2 + Br2
CH2Br – CH2Br
- Cßn l¹i CH4

Dạng 3: Xác định công thức hóa học của hợp chất hữu cơ.

Bài tập : Đốt cháy hoàn toàn 1,5 gam hiđrocacbon A, sau phản ứng thu
được 4,4 gam khí CO2 và một lượng hơi nước.
a. Xác định công thức phân tử của A, biết phân tử khối của A bằng 30.
b. Viết công thức cấu tạo của A.
Bài giải Cách 1 : Tìm tỉ lệ số mol nguyên tử của các nguyên tố

4,4
a. nCO2 
0,1 mol => nc = 0,1mol => mC= 0,1. 12 = 1,2 (g)
44
Theo bài mA = 1,5 (g)
 mH = 1,5 – 1,2 =0,3 (g)
 nH = 0,3:1= 0,3 (mol)
 nC : nH= 0,1: 0,3 = 1 : 3
=> A có dạng (CH3)a
 15a = 30
 Vậy CTPT của A là C2H6
 a = 2.
H
H
b. Công thức cấu tạo của A
là
H C C
H
Viết gọn: CH3 CH3
H

H

Bài tập 2: Đốt cháy hoàn toàn 1,5 gam hiđrocacbon A, sau phản ứng
thu được 4,4 gam khí CO2 và một lượng hơi nước.
a. Xác định công thức phân tử của A, biết phân tử khối của A bằng 30.
b. Viết công thức cấu tạo của A.

Bµi gi¶i:

a)

Cách 2 : Sử dụng phương trình hóa học
1,5
n A  0,05 mol ;
30

nCO2

4,4

0,1 mol
44

Gọi công thức phân tử của hiđrocacbon A là CxHy (x, ynguyên, dương)
PTPƯ:

y
t
(
x

)



CxHy +
O
------2
4
0

1
0,05

0,1
 x
2
0,05

xCO2 +
x
0,1

Ta có: 12x + y = 30 => y = 6
=> Vậy công thức phân tử của A là C2H6

y
2H2O

(mol)
(mol)