KHỞI
ĐỘNG

CHÓ SÓI VÀ CỪU NON

DÊ ĐEN VÀ DÊ TRẮNG

CON CÁO VÀ CHÙM NHO

ĐẼO CÀY GIỮA ĐƯỜNG

ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG

TIẾT 73, 74

I. KIẾN
THỨC NGỮ
VĂN

Khái niệm truyện ngụ ngôn
Truyện ngụ ngôn là truyện kể bằng văn xuôi
hoặc văn vần, thường mượn chuyện về loài
vật, đồ vật, cây cỏ… hoặc về chính con người
để nêu lên triết lí nhân sinh và những bài học
kinh nghiệm về cuộc sống.

II.
TÌM HIỂU
CHUNG

Các sự kiện chính
(1) Ếch sống
lâu
năm
trong giếng,
xung quanh
chỉ có con
vật nhỏ bé.

(2)
Ếch
tưởng bầu
trời chỉ bé
bằng
cái
vung
và
mình
là
chúa tể.

(3) Trời mưa,
nước
trong
giếng
dềnh
lên, Ếch bị
đưa ra ngoài.

(4) Ếch đi lại
nghênh ngang
và bị con trâu
giẫm bẹp.

III. ĐỌC VÀ
TÌM HIỂU
CHI TIẾT

1. Khái quát về
văn bản

Các yếu tố

Biểu hiện

Nhận xét

Thứ ba

Tạo sự khách quan trong
cách kể chuyện.

2. Nhân vật

Ếch, Trâu, Nhái,
Cua, Ốc

Là loài vật được nhân cách hóa.

3. Cốt truyện

Xoay quanh cuộc
sống, suy nghĩ và
thái độ của ếch.

Cốt truyện ngắn gọn,
hàm súc, xoay quanh
nhân vật chính.

4. Tình huống

Trời mưa, nước trong
giếng dềnh lên, đưa
ếch ra ngoài

Tình huống truyện bất
ngờ, hấp dẫn.

1. Ngôi kể

2. Bối cảnh và
nhân vật

Bối cảnh

1. Khi ếch ở trong
giếng
- Sống đã nhiều năm
- Xung quanh chỉ có
vài con vật bé nhỏ.

2. Khi ếch ra ngoài
giếng
- Trời mưa nước trong
giếng dềnh lên, đưa
Ếch ra ngoài.

Suy nghĩ, thái độ, hành động của nhân
vật Ếch

Nhận xét chung
(Bối cảnh sống của ếch như thế nào? Nhận thức
và tính cách của nhân vật ếch được biểu hiện
như thế nào?)

- Hàng ngày, cất tiếng kêu ồm ộp làm
vang động cả giếng.
- Tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng
chiếc vung và nó thì oai như một vị chúa
tể.

- Ếch sống trong môi trường chật hẹp, trong
một thời gian dài.
- Ếch thiếu hiểu biết, biết nhận thức hạn hẹp,
nông cạn nhưng lại chủ quan, kiêu ngạo.

- Nghênh ngang đi lại khắp nơi, cất tiếng
kêu ồm ộp.
- Nhâng nháo đưa cặp mắt nhìn lên trời,
chả thèm để ý xung quanh...

- Môi trường sống của Ếch đã thay đổi, rộng
lớn hơn, nhiều thứ mới lạ hơn.
- Ếch vẫn chủ quan, kiêu ngạo, coi thường mọi
thứ, không chịu quan sát môi trường sống mới
để điều chỉnh thái độ sống.

3. Bài học

 Không được chủ quan, kiêu ngạo, coi thường những đối
tượng xung quanh.
 Trước một sự vật, hiện tượng hay vấn đề nào đó thì cần có
sự tìm hiểu thấu đáo trước khi đưa ra những ý kiến đánh giá.
 Để mở mang vốn hiểu biết của bản thân, chúng ta cần khiêm
tốn, học hỏi không ngừng.
 Cần quan sát, tìm hiểu và thay đổi, điều chỉnh thái độ sống,
đặc biệt khi đến những môi trường mới.
→ Bài học chính của câu chuyện là khuyên mọi người không
nên chủ quan, kiêu ngạo, coi thường người khác, càng không
nên suy nghĩ thiển cận, không chịu mở rộng, nâng cao hiểu
biết bản thân.

III.
TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật
 Nghệ thuật nhân cách hóa xây
dựng nhân vật là loài vật gần
gũi với đời sống, mang nét tính
cách tiêu biểu.
 Cách xây dựng tình huống
truyện tự nhiên, hợp lí, tạo sự
hấp dẫn, bất ngờ cho người đọc.
 Cách đưa ra bài học thấm thía,
sâu sắc.

2. Nội dung
 Văn bản đem đến bài học về cách sống
cho mỗi người: không nên chủ quan,
kiêu ngạo coi thường người khác, mà
luôn cần phải có ý thức học hỏi, nâng
cao nhận thức của bản thân, đồng thời
cần thay đổi và điều chỉnh thái độ sống
để phù hợp với môi trường sống mới.

3. Cách đọc hiểu văn bản
truyện ngụ ngôn

Xác định được các sự
kiện được kể và một
số yếu tố đặc trưng
của truyện ngụ ngôn.

Sau đó cần chỉ ra
và tìm hiểu được
nhân vật nổi bật
nhất, xuất hiện
xuyên suốt câu
chuyện.

Cuối cùng cần nêu ra
được bài học mà
truyện muốn gửi gắm,
đồng thời liên hệ bài
học ấy với cuộc sống
của bản thân.

LUYỆN TẬP
Viết một đoạn văn (khoảng 6 – 8 dòng)
nêu lên bài học cho bản thân từ câu
chuyện trên, trong đoạn văn có sử dụng
thành ngữ “Ếch ngồi đáy giếng”.

VẬN DỤNG
Trong cuộc sống có nhiều câu chuyện
tương tự như truyện "Ếch ngồi đáy
giếng", em hãy nêu lên một câu chuyện
như thế.