Môn : Lịch sử Lớp 4

1. Thêi TiÒn Lª ai lµm vua, kÐo dµi bao nhiªu n¨m?
Tr¶ lêi:
N¨m 981, Lª Hoµn lªn ng«i vua, lÊy hiÖu Lª §¹i
Hµnh, b¾t ®Çu thêi TiÒn Lª( 981- 1009)
2. Thêi HËu Lª b¾t ®Çu tõ n¨m nµo? Ai lµm vua?
Tr¶ lêi:
N¨m 1428, Lª Lîi lªn ng«i hoµng ®Õ, lÊy hiÖu Lª
Th¸i Tæ, më ®Çu thêi HËu Lª ( 1428)

3. Em h·y nèi th«ng tin ë cét A víi th«ng tin ë cét
B cho phï hîp
A

B

V¨n MiÕu – Quèc Tö Gi¸m

thi H­¬ng, thi Héi, thi
§×nh.

Néi dung häc tËp ®Ó thi cö

tr­êng ®µo t¹o nh©n tµi.

Tr­êng häc thu nhËn

Nho gi¸o.

Nhµ HËu Lª më 3 cuéc thi
lín

con vua quan, con d©n th­
êng nÕu häc giái.

Nhµ HËu Lª cßn ®Æt ra

lÔ x­íng danh vµ kh¾c tªn
ng­êi ®ç tiÕn sÜ lªn bia ®¸
dùng ë V¨n miÕu Quèc Tö
Gi¸m.

Gi¸o dôc thêi HËu Lª

LÞch sö
Bµi 19: V¨n häc vµ khoa häc thêi HËu Lª
1. V¨n häc thêi HËu Lª:
C©u hái th¶o luËn:

Nªu tªn c¸c t¸c gi¶, t¸c phÈm v¨n häc ch÷
H¸n, ch÷ N«m tiªu biÓu thêi HËu Lª.

a. Ch÷ H¸n.
T¸c gi¶

T¸c phÈm
B×nh ng« ®¹i c¸o.

NguyÔn Tr·i

ChÝ Linh s¬n phó.

Néi dung
Ph¶n ¸nh khÝ ph¸ch
anh hïng vµ niÒm tù hµo
d©n téc.
Nãi lªn t©m sù cña
NguyÔn Tr·i khi vÒ sèng
ë C«n S¬n.

B×nh ng« ®¹i c¸o

(§o¹n trÝch)
ViÖc nh©n nghÜa cèt ë yªn d©n
Qu©n ®iÕu ph¹t tr­íc lo trõ b¹o
Nh­n­íc §¹i ViÖt ta tõ tr­íc
Vèn x­ng nÒn v¨n hiÕn ®· l©u
Phong tôc B¾c –Nam còng kh¸c...
LÊy nh©n nghÜa ®Ó th¾ng hung tµn
®em chÝ nh©n ®Ó thay c­êng b¹o...
X· t¾c tõ nay v÷ng bÒn
giang s¬n tõ nay ®æi míi
¤i! Mét g­¬m ®¹i ®Þnh, dÑp ph¨ng giÆc gi·,
dùng nªn c«ng oanh liÖt ngµn
n¨m
Bèn bÒ ph¼ng lÆng s¹ch hÕt ®ôc nh¬, tuyªn
bè mÖnh duy t©n kh¾p n­íc,
xa gÇn b¸o c¸o, ai nÊy ®Òu hay!

C«n S¬n ca

C«n S¬n suèi ch¶y r× rÇm
Ta nghe nh­tiÕng ®µn cÇm bªn tai.
C«n S¬n cã ®¸ rªu ph¬i
Ta ngåi trªn ®¸ nh­ngåi ®Öm ªm.
Trong ghÒnh th«ng mäc nh­nªm
T×m n¬i bãng m¸t ta lªn ta n»m.
Trong rõng cã bãng tróc r©m
D­íi mµu xanh m¸t ta ng©m th¬ nhµn.

b. Ch÷ N«m
T¸c gi¶
NguyÔn Tr·i

T¸c phÈm
øc trai thi tËp
Quèc ©m thi tËp.

Lª Th¸nh T«ng

Hång §øc Quèc ©m
thi tËp.

Néi dung
Nãi lªn t©m sù nh÷ng
ng­êi muèn ®em tµi n¨ng
trÝ tuÖ gióp Ých cho ®êi
nh­ng bÞ quan l¹i ghen
ghÐt vïi dËp.
Ca ngîi nhµ HËu Lª
vµ c«ng ®øc cña nhµ
vua.

Nh©n vËt tiªu biÓu v¨n häc thêi HËu Lª

KÕt luËn : V¨n

häc thêi HËu Lª ph¸t triÓn rùc
rì c¶ vÒ v¨n häc ch÷ H¸n vµ v¨n häc ch÷ N«m. C¸c
t¸c gi¶, t¸c phÈm tiªu biÓu lµ:
T¸c gi¶

NguyÔn
Tr·i

Lª Th¸nh
T«ng

T¸c phÈm

Néi dung

-Ph¶n ¸nh khÝ ph¸ch anh
hïng vµ niÒm tù hµo, chñ
quyÒn ®éc lËp d©n téc.
-Nãi lªn t©m sù cña nh÷ng ng­
-øc Trai thi tËp êi muèn ®em tµi n¨ng gióp
-Quèc ¢m thi tËp Ých cho ®êi nh­ng bÞ quan l¹i
ghen ghÐt vïi dËp.

-B×nh Ng« ®¹i
c¸o

-Hång §øc Quèc
©m thi tËp

-Ca ngîi nhµ HËu Lª; ®Ò cao
c«ng ®øc cña nhµ vua.

2. Khoa häc thêi HËu Lª.

C©u hái th¶o luËn
Em h·y nªu t¸c gi¶ t¸c phÈm khoa häc
x· héi tiªu biÓu thêi HËu Lª:
T¸c gi¶

T¸c phÈm

Néi dung

a. Khoa häc x· héi thêi HËu Lª.

T¸c gi¶
Ng« SÜ Liªn

NguyÔn Tr·i

NguyÔn Tr·i

T¸c phÈm

Néi dung

§¹i ViÖt sö kÝ toµn th­.

_Ghi l¹i LÞch sö n­íc ta tõ
thêi Hïng V­¬ng ®Õn thêi
HËu Lª.

Lam S¬n thùc lôc.

_ Ghi l¹i diÔn biÕn cuéc khëi
nghÜa Lam S¬n.

D­®Þa chÝ.

- X¸c ®Þnh râ rµng l·nh thæ quèc
gia nªu lªn nh÷ng tµi nguyªn, s¶n
phÈm cña ®Êt n­íc vµ mét sè phong
tôc tËp qu¸n cña nh©n d©n ta.

b. Khoa häc tù nhiªn thêi HËu Lª.

T¸c gi¶
L­¬ng ThÕ Vinh
Lª H÷u Tr¸c
(H¶i Th­îng
L·n ¤ng)

T¸c phÈm

Néi dung

-§¹i thµnh
to¸n ph¸p

-KiÕn thøc to¸n häc

-H¶i Th­îng Y
T«ng T©m LÜnh

-KiÕn thøc y häc

KÕt luËn

Khoa häc thêi HËu Lª ph¸t triÓn vÒ mäi mÆt
(LÞch sö, §Þa lÝ, Y häc, To¸n häc...). C¸c t¸c
phÈm khoa häc kh«ng nh÷ng cã ý nghÜa lÞch sö
mµ cßn cã ý nghi· thùc tiÔn, lÝ luËn s©u s¾c,nã
gióp ngµnh tù nhiªn, x· héi ®i s©u nghiªn cøu
t×m hiÓu vÒ V¨n häc ,Khoa häc cæ ®¹i vµ trung
®¹i ViÖt Nam.

Bµi häc

V¨n häc thêi HËu Lª ph¸t triÓn m¹nh c¶ vÒ v¨n häc ch÷ H¸n vµ v¨n häc ch÷
N«m.
C¸c t¸c phÈm v¨n häc tiªu biÓu: Quèc ©m thi tËp, B×nh Ng« ®¹i c¸o; øc Trai
thi tËp ( NguyÔn Tr·i); Hång §øc quèc ©m thi tËp (Lª Th¸nh T«ng)...

Khoa häc thêi HËu Lª còng ph¸t triÓn rùc rì c¶ khoa
häc x· héi vµ khoa häc tù nhiªn.
C¸c t¸c phÈm tiªu biÓu:
§¹i ViÖt sö kÝ toµn th­( Ng« SÜ Liªn)
Lam S¬n thùc lôc; D­®Þa chÝ (NguyÔn Tr·i)
§¹i thµnh to¸n ph¸p ( L­¬ng ThÕ Vinh)

-

Trß ch¬i: Nhµ sö häc nhá tuæi
C¸ch ch¬i:

Trß ch¬i gåm hai ®éi tham gia ( mçi ®éi gåm 5 häc sinh)
NhiÖm vô mçi ®éi : Th¶o luËn theo néi dung c©u hái
( thêi gian 1 phót). Sau ®ã mçi ®éi cö 1 ®¹i diÖn lªn tham
gia trß ch¬i.
LuËt ch¬i: Hai b¹n ®¹i diÖn bèc th¨m c©u hái. §éi nµo
vµo c©u hái sè1 th× ®­îc quyÒn hái tr­íc theo néi dung ®·
ghi trong phiÕu, ®éi cßn l¹i tr¶ lêi theo c©u hái. Sau ®ã
hai b¹n ®æi vÞ trÝ cho nhau ®Ó hoµn thµnh phÇn ch¬i cña
m×nh. §éi nµo tr¶ lêi ®óng vµ nhiÒu nhÊt th× th¾ng cuéc.
Thêi gian cho mçi ®éi ch¬i: 1 phót.

Em
h·y
®äc
mét
vµi
c©u
H·y
Bé
§¹i
nªu
ViÖt
tªn
sömét
kÝ
t¸c
toµn
phÈm
th­
v¨n
ghi
Ai
NguyÔn
viÕt
Tr·i
phÈm
viÕt
“Hång
t¸c
phÈm
§øc
Ait¸c
viÕt
t¸c
phÈm
T¸c
phÈm
“tªn
Quèc
¢m
thi
tËp”
Em
h·y
kÓ
danh
yth¬
næi
T¸c
phÈm
“mét
§¹i
thµnh
to¸n
D­
®Þa
chÝ”
lµ
cña
bµi
“cña
C«n
S¬n
ca”.Tr·i
häc
ch÷
l¹i
H¸n
®iÒu
g×?
Do
NguyÔn
aiai?
viÕt?
v¨n
häc
©m
sö
thi
nµo?
tËp”.
“Quèc
øc
trai
thi
tËp”
dotrong
ai
viÕt?
ViÕt
b»ng
ch÷
g×?
tiÕng
thêi
HËu
Lª.
ph¸p”
lµ
cña
ai?
Néi
dung
nãi
vÒ
®iÒu
g×?
C«n
S¬n
suèi
ch¶y
r×
rÇm
NguyÔn
Tr·i
–
X¸c
®Þnh
l·nh
thæ
Ghi l¹iL­NguyÔn
lÞch
sö
n­
í
c
ta
tõ
thêi
Tr·i
¬nh­
ng
ThÕ
Vinh.
B×nh
Lª
Th¸nh
Ng«
T«ng
®¹i
c¸o
Lam
Lª
S¬n
H÷u
thùc
Tr¸c.
lôc.
NguyÔn
Tr·i.
Ta
nghe
tiÕng
®µn
cÇm
bªn
quèc
gia,
tµi
nguyªn,
c¸c
s¶n
ch÷thêi
N«m.
HïngviÕt
V­¬b»ng
ng ®Õn
HËu phÈm
Lª;
tai.
cña ®Êt
n­
í
c
vµ
mét
sè phong
Do Ng« SÜ
Liªn
viÕt. tôc
tËp qu¸n cña nh©n d©n.

Chóc c¸c em ch¨m ngoan häc giái thùc hiÖn
®­îc ­íc m¬ cña m×nh