Thứ năm ngày 11 tháng 5 năm 2023

Tập đọc

Khởi động
- Bài:
Tiếng cười là liều thuốc bổ

Khám phá

Ăn “mầm đá”
Tương truyền vào thời vua Lê - chúa Trịnh có ông Trạng Quỳnh là người rất thông minh. Trạng
thường dùng lối nói hài hước hoặc những cách độc đáo để châm biếm thói xấu của vua chúa, quan lại
và bênh vực dân lành.
Một hôm, Trạng túc trực trong phủ chúa. Chúa bảo:
- Ta ăn đủ của ngon vật lạ trên đời mà vẫn không thấy ngon miệng. Ngươi có biết thứ gì ngon thì
mách cho ta.
Trạng bẩm
- Chúa đã xơi "mầm đá" chưa ạ?
Nghe có món lạ, chúa bèn sai Trạng dâng lên. Trạng Quỳnh cho người đi lấy đá đem về ninh, còn
mình thì về nhà kiếm một lọ tương thật ngon đem giấu trong phủ chúa. Lọ tương được bịt thật kĩ,
ngoài đề hai chữ "đại phong".
Bữa ấy, chúa đợi món "mầm đá" đã quá bữa, thấy đói bụng bèn hỏi:
- "Mầm đá" đã chín chưa?
Trạng đáp:
- Dạ, chưa ạ.
Chốc chốc, đói quá, chúa lại hỏi, Trạng lại tâu:
- Thứ ấy phải ninh thật kĩ, không thì khó tiêu.
Đã khuya, chúa lại hỏi. Trạng Quỳnh biết chúa đã đói lả, mới tâu:
- Xin chúa hãy xơi tạm vài thứ dã vị này, còn "mầm đá" thần xin dâng sau.
Rồi Trạng truyền dọn cơm với tương lên. Chúa đang đói lên ăn rất ngon miệng. Thấy chiếc lọ đề hai
chữ "đại phong", chúa lấy làm lạ, bèn hỏi:
- Mắm "đại phong" là mắm gì mà ngon thế?
- Bẩm, là tương ạ!
- Vậy ngươi đề hai chữ "đại phong" là nghĩa làm sao?
- Bẩm, "đại phong" là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa, đổ chùa thì tượng lo, tượng lo là lọ tương ạ.
Chúa bật cười:
- Lâu nay ta không ăn, quên cả vị. Sao tương ngon thế?
- Bẩm chúa, lúc đói, ăn cơm muối cũng ngon, no thì chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.

TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM

4 đoạn.
Bài này được chia làm …
Đoạn 1: Từ đầu đến … dân lành.
Đoạn 2: Tiếp theo đến … “đại phong”.
Đoạn 3: Tiếp theo đến … khó tiêu.
Đoạn 4: Phần còn lại.

Ăn “mầm đá”
Tương truyền vào thời vua Lê - chúa Trịnh có ông Trạng Quỳnh là người rất thông minh. Trạng
thường dùng lối nói hài hước hoặc những cách độc đáo để châm biếm thói xấu của vua chúa, quan lại
và bênh vực dân lành.
Một hôm, Trạng túc trực trong phủ chúa. Chúa bảo:
- Ta ăn đủ của ngon vật lạ trên đời mà vẫn không thấy ngon miệng. Ngươi có biết thứ gì ngon thì
mách cho ta.
Trạng bẩm
- Chúa đã xơi "mầm đá" chưa ạ?
Nghe có món lạ, chúa bèn sai Trạng dâng lên. Trạng Quỳnh cho người đi lấy đá đem về ninh, còn
mình thì về nhà kiếm một lọ tương thật ngon đem giấu trong phủ chúa. Lọ tương được bịt thật kĩ,
ngoài đề hai chữ "đại phong".
Bữa ấy, chúa đợi món "mầm đá" đã quá bữa, thấy đói bụng bèn hỏi:
- "Mầm đá" đã chín chưa?
Trạng đáp:
- Dạ, chưa ạ.
Chốc chốc, đói quá, chúa lại hỏi, Trạng lại tâu:
- Thứ ấy phải ninh thật kĩ, không thì khó tiêu.
Đã khuya, chúa lại hỏi. Trạng Quỳnh biết chúa đã đói lả, mới tâu:
- Xin chúa hãy xơi tạm vài thứ dã vị này, còn "mầm đá" thần xin dâng sau.
Rồi Trạng truyền dọn cơm với tương lên. Chúa đang đói lên ăn rất ngon miệng. Thấy chiếc lọ đề hai
chữ "đại phong", chúa lấy làm lạ, bèn hỏi:
- Mắm "đại phong" là mắm gì mà ngon thế?
- Bẩm, là tương ạ!
- Vậy ngươi đề hai chữ "đại phong" là nghĩa làm sao?
- Bẩm, "đại phong" là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa, đổ chùa thì tượng lo, tượng lo là lọ tương ạ.
Chúa bật cười:
- Lâu nay ta không ăn, quên cả vị. Sao tương ngon thế?
- Bẩm chúa, lúc đói, ăn cơm muối cũng ngon, no thì chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.

TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM

Luyện đọc từ
- vua Lê, dân lành, dâng lên
- ninh, no
- túc trực, Trạng Quỳnh,…

Ăn “mầm đá”
Tương truyền vào thời vua Lê - chúa Trịnh có ông Trạng Quỳnh là người rất thông minh. Trạng
thường dùng lối nói hài hước hoặc những cách độc đáo để châm biếm thói xấu của vua chúa, quan lại
và bênh vực dân lành.
Một hôm, Trạng túc trực trong phủ chúa. Chúa bảo:
- Ta ăn đủ của ngon vật lạ trên đời mà vẫn không thấy ngon miệng. Ngươi có biết thứ gì ngon thì
mách cho ta.
Trạng bẩm
- Chúa đã xơi "mầm đá" chưa ạ?
Nghe có món lạ, chúa bèn sai Trạng dâng lên. Trạng Quỳnh cho người đi lấy đá đem về ninh, còn
mình thì về nhà kiếm một lọ tương thật ngon đem giấu trong phủ chúa. Lọ tương được bịt thật kĩ,
ngoài đề hai chữ "đại phong".
Bữa ấy, chúa đợi món "mầm đá" đã quá bữa, thấy đói bụng bèn hỏi:
- "Mầm đá" đã chín chưa?
Trạng đáp:
- Dạ, chưa ạ.
Chốc chốc, đói quá, chúa lại hỏi, Trạng lại tâu:
- Thứ ấy phải ninh thật kĩ, không thì khó tiêu.
Đã khuya, chúa lại hỏi. Trạng Quỳnh biết chúa đã đói lả, mới tâu:
- Xin chúa hãy xơi tạm vài thứ dã vị này, còn "mầm đá" thần xin dâng sau.
Rồi Trạng truyền dọn cơm với tương lên. Chúa đang đói lên ăn rất ngon miệng. Thấy chiếc lọ đề hai
chữ "đại phong", chúa lấy làm lạ, bèn hỏi:
- Mắm "đại phong" là mắm gì mà ngon thế?
- Bẩm, là tương ạ!
- Vậy ngươi đề hai chữ "đại phong" là nghĩa làm sao?
- Bẩm, "đại phong" là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa, đổ chùa thì tượng lo, tượng lo là lọ tương ạ.
Chúa bật cười:
- Lâu nay ta không ăn, quên cả vị. Sao tương ngon thế?
- Bẩm chúa, lúc đói, ăn cơm muối cũng ngon, no thì chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.

TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM

Giải nghĩa từ
Tương truyền: Truyền miệng từ đời này sang đời khác
Thời vua Lê- chúa Trịnh: Thời kì lịch sử cuối thế kỉ XVI
đến cuối thế kỉ XVIII.Nước ta có vua Lê nhưng quyền
hành nằm trong tay chúa Trịnh.
Túc trực: Có mặt thường xuyên ở chỗ nhất định để
trông nom hoặc sẵn sàng làm một việc gì
Dã vị: Món ăn bình dân,nấu theo lối cổ truyền.

Luyện đọc
Tương truyền vào thời vua Lê chúa Trịnh có ông Trạng Quỳnh là người
rất thông minh. Trạng thường dùng lối nói
hài hước hoặc những cách độc đáo để
châm biếm thói xấu của vua chúa, quan
lại và bênh vực dân lành.

Đọc nhóm đôi

Ăn “mầm đá”
Tương truyền vào thời vua Lê - chúa Trịnh có ông Trạng Quỳnh là người rất thông minh. Trạng
thường dùng lối nói hài hước hoặc những cách độc đáo để châm biếm thói xấu của vua chúa, quan lại
và bênh vực dân lành.
Một hôm, Trạng túc trực trong phủ chúa. Chúa bảo:
- Ta ăn đủ của ngon vật lạ trên đời mà vẫn không thấy ngon miệng. Ngươi có biết thứ gì ngon thì
mách cho ta.
Trạng bẩm
- Chúa đã xơi "mầm đá" chưa ạ?
Nghe có món lạ, chúa bèn sai Trạng dâng lên. Trạng Quỳnh cho người đi lấy đá đem về ninh, còn
mình thì về nhà kiếm một lọ tương thật ngon đem giấu trong phủ chúa. Lọ tương được bịt thật kĩ,
ngoài đề hai chữ "đại phong".
Bữa ấy, chúa đợi món "mầm đá" đã quá bữa, thấy đói bụng bèn hỏi:
- "Mầm đá" đã chín chưa?
Trạng đáp:
- Dạ, chưa ạ.
Chốc chốc, đói quá, chúa lại hỏi, Trạng lại tâu:
- Thứ ấy phải ninh thật kĩ, không thì khó tiêu.
Đã khuya, chúa lại hỏi. Trạng Quỳnh biết chúa đã đói lả, mới tâu:
- Xin chúa hãy xơi tạm vài thứ dã vị này, còn "mầm đá" thần xin dâng sau.
Rồi Trạng truyền dọn cơm với tương lên. Chúa đang đói lên ăn rất ngon miệng. Thấy chiếc lọ đề hai
chữ "đại phong", chúa lấy làm lạ, bèn hỏi:
- Mắm "đại phong" là mắm gì mà ngon thế?
- Bẩm, là tương ạ!
- Vậy ngươi đề hai chữ "đại phong" là nghĩa làm sao?
- Bẩm, "đại phong" là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa, đổ chùa thì tượng lo, tượng lo là lọ tương ạ.
Chúa bật cười:
- Lâu nay ta không ăn, quên cả vị. Sao tương ngon thế?
- Bẩm chúa, lúc đói, ăn cơm muối cũng ngon, no thì chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.

TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM

Tìm hiểu bài

* Truyện kể dưới thời đại nào?
- Truyện kể dưới thời vua Lê - chúa Trịnh.
* Chúa Trịnh phàn nàn với Trạng Quỳnh điều gì ?
- Chúa Trịnh phàn nàn với Trạng Quỳnh rằng
đã ăn đủ thứ ngon, vật lạ mà không thấy ngon
miệng.
Câu 1. Vì sao chúa Trịnh muốn ăn món ''mầm đá''?
- Chúa Trịnh muốn ăn món ''mầm đá'' vì chúa ăn
gì cũng không ngon miệng, nghe tên ''mầm đá'' thấy lạ
nên muốn ăn.

Câu 2. Trạng Quỳnh chuẩn bị món ăn cho chúa Trịnh
như thế nào?
- Cho người đi lấy đá về ninh.
- Chuẩn bị một lọ tương đề bên ngoài hai chữ
“đại phong”.
- Trạng bắt Chúa phải chờ đến lúc đói mèm.
Câu 3. Cuối cùng chúa có được ăn ''mầm đá'' không?
Vì sao?
- Chúa không được ăn ''mầm đá'' vì làm gì có
món đó.
* Chúa được Trạng cho ăn gì?
- Chúa được Trạng cho ăn cơm với tương.

Câu 4. Vì sao chúa ăn tương vẫn thấy ngon miệng?
- Chúa ăn tương vẫn thấy ngon miệng vì đói lả
ăn gì cũng ngon.
* Sự khéo léo và thông minh của Trạng Quỳnh được
thể hiện qua chi tiết:
a. Bắt Chúa phải chờ món ăn đến đói lả.
b. Bẩm Chúa rằng không có món ''mầm đá''.
c. Thay thế món “mầm đá'' bằng món khác.
d. Nói lái, chơi chữ để chúa không nhận ra.

* Em có nhận xét gì về Chúa Trịnh?
Tham của ngon vật lạ

Chúa Trịnh

Chỉ biết hưởng thụ

Thiếu hiểu biết
Không lo cho dân

Câu 5. Em có nhận xét gì về nhân vật Trạng
Quỳnh?

Thông minh

Trạng Quỳnh

Thường dùng lời hài
hước châm biếm
thói xấu của vua
chúa và quan lại.
Yêu thương dân lành

Nội dung:

Câu chuyện ca ngợi Trạng Quỳnh thông
minh, khôn khéo vừa biết cách làm cho chúa
ăn ngon miệng, vừa khéo khuyên răn, chê
bai chúa.

Luyện đọc diễn cảm

Thấy chiếc lọ đề hai chữ “ đại phong” chúa lấy làm
lạ, bèn hỏi:
- Mắm : “đại phong” là mắm gì mà ngon thế?
- Bẩm, là tương ạ!
- Vây ngươi đề hai chữ “ đại phong” là nghĩa làm
sao?
- Bẩm, “ đại phong” là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa,
đổ chùa thì tượng lo, tươgj lo là lọ tương ạ.
Chúa bật cười:
- Lâu nay ta không ăn, quên cả vị. Sao tương ngon
thế?
- Bẩm chúa, lúc đói ăn cơm muối cũng ngon, no thì
chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.

Thấy chiếc lọ đề hai chữ “ đại phong” chúa lấy làm
lạ, bèn hỏi:
- Mắm : “đại phong” là mắm gì mà ngon thế?
- Bẩm, là tương ạ!
- Vây ngươi đề hai chữ “ đại phong” là nghĩa làm
sao?
- Bẩm, “ đại phong” là gió lớn. Gió lớn thì đổ chùa,
đổ chùa thì tượng lo, tươgj lo là lọ tương ạ.
Chúa bật cười:
- Lâu nay ta không ăn, quên cả vị. Sao tương ngon
thế?
- Bẩm chúa, lúc đói ăn cơm muối cũng ngon, no thì
chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!