BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Câu 1. Khi được tin quân Mông Cổ xâm lược nước ta, vua Trần đã làm gì?
Câu 2. Trình bày những nét chính cuộc kháng chống quân Mông Cổ năm 1258?
Câu 3. Câu nói của Trần Thủ Độ trong tư liệu 1 và trong phần video đã xem thể
hiện điều gì về tinh thần chống giặc của quân dân nhà Trần?
Câu 4. Vì sao quân ta đánh bại quân Mông Cổ?

PHIẾU HỌC TẬP
1. Khai thác tư liệu 2,3 và mục Em có biết. Hãy chỉ ra điểm chung
trong tinh thần chiến đấu của vua tôi nhà Trần
2. Trình bày tóm tắt những nét chính về diễn biến cuộc kháng chiến
chống quân Nguyên năm 1285 trên lược đồ?
3. Nhận xét về cách đánh giặc của nhà Trần.

HOẠT ĐỘNG NHÓM

? Trình bày tóm tắt diễn biến
chính của cuộc kháng chiến
chống quân Nguyên năm
1287-1288

Hình 3. Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân Nguyên
năm 1287-1288

Bãi cọc ngầm được quân dân ta bố trí tiêu diệt
địch tại của sông Bạch Đằng

Quốc công tiết chế Trần Hưng Đạo
(Khu di tích Bạch Đăng Giang – Hải Phòng)

LUYỆN TẬP

Hãy lập và hoàn thành bảng theo mẫu dưới đây về ba lần kháng chiến chống quân xâm
lược Mông-Nguyên?

Cuộc kháng
chiến

Kế hoạch
kháng chiến
của nhà Trần

Những chiến
thắng tiêu biểu

Kết quả

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cuộc kháng chiến

Kế hoạch kháng
chiến của nhà Trần

Những chiến thắng
tiêu biểu

Kết quả

1. Cuộc kháng
chiến chống quân
Mông Cổ năm 1258

Thi hành kế sách
“vườn không nhà
trống”.

Chiến thắng Đông Bộ
Đầu.

Cuộc kháng chiến
kết thúc thắng lợi.

Thực hiện kế sách  Phá vỡ kế hoạch hội quân
"vườn không nhà của Toa Đô và Thoát
Hoan tại Thiên Trường.
trống".
- Phản công giải phóng
Thăng Long.
3. Cuộc kháng - Tiếp tục sử dụng kế
Chiến thắng Bạch
chiến chống quân “vườn không nhà trống”.
Đằng.
Nguyên năm 1287- - Bố trí trận địa mai phục
tại cửa sông Bạch Đằng.
1288
- Thực hiện kế hoả công.

- Quân giặc rút chạy về
nước.
- Cuộc kháng chiến kết
thúc thắng lợi.
 
Cuộc kháng chiến
kết thúc thắng lợi.

2. Cuộc kháng
chiến chống quân
Nguyên năm 1285

VẬN DỤNG
Từ kiến thức đã học ở bài 13 và bài 14, em hãy đánh giá ngắn gọn về vai trò của các
nhân vật lịch sử: Trần Thủ Độ, Trần Quốc Tuấn, Trần Nhân Tông đối với nhà Trần
và kháng chiến chống quân Mông - Nguyên.
a. Trần Thủ Độ:
- Là người có công dựng nước, có tài trị nước và thao lược hơn người.
- Là người đã đưa ra những kế sách tài tình, giữ vai trò chỉ huy chính trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Nguyên năm 1258.
- Góp phần cổ vũ, khích lệ, giữ vững tinh thần đấu tranh quyết chiến, quyết thắng của quân dân Đại Việt.
b. Trần Quốc Tuấn:
- Giữ vai trò tổng chỉ huy các lực lượng kháng chiến.
- Đưa ra những chủ trương đúng đắn dẫn đến thắng lợi của cuộc kháng chiến.
- Là người khích lệ tinh thần chiến đấu của quân dân Đại Việt thông qua việc soạn thảo “Hịch tướng sĩ".
c. Trần Nhân Tông:
- Thể hiện trong chính sách dùng người:
- Cho Hưng Đạo vương chỉ huy trực tiếp toàn quân.
- Trọng dụng các tướng tài không phân biệt tuổi tác, xuất thân: Trần Khánh Dư, Trần Nhật Duật,...
- Là nhà ngoại giao xuất sắc, có cách vừa mềm dẻo, vừa cứng rắn trước, trong và sau chiến tranh.
- Có sự sáng suốt trong việc nắm bắt tình hình và đánh giá tương quan lực lượng để vừa hoạch định kế sách, vừa đốc
binh ngoài mặt trận.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ

Chuẩn bị bài mới: Yêu cầu Hs đọc và trả lời trước các câu hỏi ở mỗi
mục trong bài 15.