NHIỆT

THAM

LIỆT

CHÀO

GIA

TIẾT

MỪNG

HỌC

TRƯỜNG THCS CHU VAN AN
NGỮ VĂN 9

CÁC

HÔM

EM

NAY

KIỂM TRA MIỆNG
Câu 1: Em hãy phân tích tính cách của nhân vật Vũ Nương trong
“Chuyện người con gái Nam Xương”?
Câu 2: Theo em hiểu, đoạn trích hồi thứ mười bốn “Hoàng Lê nhất
thống chí” thể hiện nội dung chính nào?
Câu 1: Tính cách của nhân vật Vũ Nương trong “Chuyện người con gái
Nam Xương”:
+ Vũ Nương là một người phụ nữ xinh đẹp, nết na, hiền thục, hết lòng vun
đắp hạnh phúc gia đình: giữ gìn khuôn phép trước người chồng hay ghen,
không từng để lúc nào vợ chồng phải thất hòa.
+ Nàng đảm đang, tháo vát: ân cần dặn dò chồng, lo lắng cho gia đình
thay chồng.
+ Vũ Nương còn là người mẹ hiền, dâu thảo: vừa nuôi con nhỏ, vừa lo cho
mẹ chồng; lời trăng trối của mẹ chồng đã ca ngợi và ghi nhận công lao
của nàng.
+ Nàng là người vợ yêu chồng, hết lòng thủy chung với chồng: thương nhớ
chồng theo tháng năm dài, không trang điểm, …

“Mà nay áo vải cờ đào
Giúp dân dựng nước xiết bao công trình”

Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021
Tuần: 04 Văn bản
Tiết: 16
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
Đánh Ngọc Hồi, quân Thanh bị thua trận
Bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn ra ngoài
I. Đọc-tìm hiểu chú thích:
1. Đọc, kể tóm tắt:
2. Chú thích:
a. Tác giả:
- Ngô gia văn phái: những tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì_dòng họ nổi
tiếng về văn học lúc bấy giờ_ ở làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai
(nay thuộc Hà Nội).
+ Ngô Thì Chí (1753-1788) em ruột Ngô Thì Nhậm, làm quan dưới thời
Lê Chiêu Thống, viết bảy hồi đầu.
+ Ngô Thì Du (1772-1840) anh em chú bác ruột với Ngô Thì Chí, là tác
giả của bảy hồi tiếp theo.
+ Đầu triều Nguyễn, người khác viết ba hồi cuối.

Thứ năm, ngày 30 tháng 09 năm 2021
Tuần: 04 Văn bản
Tiết: 16
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
I. Đọc-tìm hiểu chú thích:
1. Đọc, kể tóm tắt:
2. Chú thích:
a. Tác giả:
b. Tác phẩm:
* Bối cảnh lịch sử: Nửa cuối thế kỉ XVIII, nửa đầu thế kỉ XIX, xã hội
Việt Nam có nhiều biến động lịch sử: sự khủng hoảng của chế độ phong
kiến và mưu đồ xâm lược của kẻ thù.
- Xuất xứ: Trích hồi thứ mười bốn “Hoàng Lê nhất thống chí”, cuốn tiểu
thuyết lịch sử có quy mô lớn, viết bằng chứ Hán.
- Thể loại: tiểu thuyết chương hồi theo thể chí.
- Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả.

Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021
Tuần: 04 Văn bản
Tiết: 16
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
I. Đọc-tìm hiểu chú thích:
1. Đọc, kể tóm tắt:
2. Chú thích:
a. Tác giả:
b. Tác phẩm:
c. Từ khó:

LÍNH TÂY SƠN

Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021
Tuần: 03 Văn bản
Tiết: 16
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
I. Đọc-tìm hiểu chú thích:
1. Đọc, kể tóm tắt:
2. Chú thích:
a. Tác giả:
b. Tác phẩm:
c. Từ khó:
II. Đọc-tìm hiểu văn bản:

* Đại ý: Đoạn trích dựng lên bức tranh chân
thực và sinh động về người anh hùng dân tộc
Nguyễn Huệ và sự thảm bại tất yếu của bọn xâm
lược.

1. Hình ảnh Quang Trung-Nguyễn Huệ:
- Người anh hùng hành động mạnh mẽ, quyết đoán: hành động xông
xáo, mau lẹ, có chủ đích và rất quả quyết.
+ Tế cáo trời đất, lên ngôi hoàng đế.
+ Tổ chức lực lượng, đốc xuất quân ra Bắc.
+ Gặp người cống sĩ.
+ Tuyển quân, duyệt binh, phủ dụ tướng sĩ, hoạch định kế hoạch chiến
lược chiến thuật và đối sách với nhà Thanh.
* Lựa chọn trình tự diễn biến các sự kiện lịch sử.
→ Người anh hùng có tầm nhìn chiến lược sâu rộng, giàu mưu lược và
quyết đoán.

Phú Xuân (cố đô Huế) thủ phủ của Đàng Trong dưới thời các chúa Nguyễn, sau trở thành kinh
đô của Việt Nam dưới triều đại Tây Sơn và dưới thời nhà Nguyễn

* Đối với bài học ở tiết này:
+ Kể tóm tắt văn bản.
+ Phân tích thái độ và quyết định của Quang
Trung khi quân Thanh chiếm Thăng Long.
* Đối với bài học ở tiết sau:
+ Chuẩn bị: Hoàng Lê Nhất Thống Chí (tt)
+ Phân tích vẻ đẹp hình tượng Quang Trung
trong chiến trận.
+ Phân tích cuộc tháo chạy của quân Thanh và
vua tôi Lê Chiêu Thống.

1753 – 1792

Thứ hai, ngày 04 tháng 10 năm 2021
Tuần: 03 Văn bản
Tiết: 17
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:
- Người anh hùng hành động mạnh mẽ, quyết đoán.
- Quang Trung là người có trí tuệ sáng suốt, nhạy bén.
+ Sáng suốt trong việc lên ngôi.
Thống
nội bộ,
tụ và
anhthế
tài,lựcyên
lòngquan
quângiữa
sĩ, giữ
lòng
+ Phân
tíchnhất
tình hình
thờihội
cuộc
tương
ta vàlấy
giặc.
người, thu hút lực lượng.
+ Phủ dụ quân lính.
+ Sáng
suốt
trong
việc
đoán
bề tôi
và cách
dùng
người.
Tự
hào
về
công
laoxét
chống
giặc
ngoại
xâm
của ai
dân
tộc:đất
“Đời
Hán
Khẳng
chủ
quyền
đất
nước
“Trong
khoảng
vũcũng
trụ
nàođánh
sao
Hiểu
rõđịnh
dã
tâm
của
giặc
“Người
phương
Bắc,…
muốn
có
Trưng
Nữ
Vương,
Tống
…Phương
Bắc”.
tưởng
ở chính
ấy,…
chia
nhau
màtầm
caiđời
trị”.
Với
hai
tướng
Sở,
Lân_
khen
chê
chính
ân Tin
uy rạch
ròi.
Đánh
đuổi
chúng
đi”.
- Ý chí
quyết
thắng
và
nhìn
xa trông
rộng.xác,
nghĩa
của
cuộc
hành
quân
diệt
quân
Thanh,
lấy lợi thế trung quân,
giá
cao
vai
trò
“đa
mưu
túc
trí”
của
Ngô
Thì
Nhậm.
- ÔngKhẳng
là bậcđịnh
kì tàiquả
về quân
quyếtsự,
ngày
mộtchiến
vị tướng
thắng
thao
“Phương
lược hơnlược
người.
tiến đánh
khích lệ tinh thần yêu nước và truyền thống quật cường.
đã
có
sẵn”.
Hoạch
định
kế thống
hoạch lĩnh
và quyết
sách
vớihùng
giặc sau
- Quang
Trung
trực
tiếp
tổnggiá
chỉ
huy,
mũi
tiên
phong.
Tác
giảtính
họtrên
Ngôtrời
đánh
“Nguyễn
một
tay
anh
lão
“Tướng
ở
xuống,
quân
chui Huệ
dưới là
đất
lên”
chiến
tranh mãnh
“chờ và
10 có
năm
nữa
taquân.
đượcXem
yênhắn
ổn mà
nuôivào
dưỡng
lực
luyện
dũng
tài
cầm
ra
Bắc
Nam
ẩn
* Lời vănTrung
kể, tả,được
thuật.
lịchlẫm
sử với
học.vẻ đẹp của người
Quang
táiKết
hiệnhợp
oaitính
phong
liệt,văn
mang
lượng…
sợ
gì chúng”
hiện
như
thần,
không ngoại
ai có thể
anh hùng yêu nước chống
xâmlường
đậm biết”
tính sử thi.

Thứ tư, ngày 06 tháng 10 năm 2021

Tuần: 04 Văn bản
Tiết: 18
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:
2. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu
Thống:
a. Quân tướng nhà Thanh.
- Tôn Sĩ Nghị bất tài, tự phụ, chủ quan.
- Khi“Trong
quân Tây
ngày
Sơn
Tếttiến
mọiđánh,
người“sợ
chỉmất
lo chỉ
mật,chăm
ngựachú
không
vàokịp
việcđóng
yến yên,
tiệc
ngườivuikhông
mừng,kịp
không
mặc hề
giáp”,
lo chi“chuồn
việc bấttrước
trắc”qua cầu phao, nhằm hướng
Bắc mà chạy”.
*- Tướng
Quân sĩgiặc
hoảng
là Sầm
loạn,Nghi
tan tác
Đống
xéophải
lên nhau
thắt cổ
màtựchết.
tử ở Đống Đa; Hứa Thế
Hanh
và Thượng
Thăng
bị mạnh,
giết chết;
Nghị
* Giọng
điệu trầnDuy
thuật:
nhanh,
gấpcòn
gáp.chủ
Kể tướng
chuyệnTôn
xenSỹmiêu
tả
và
đám
tay chân phải cuốn gói chạy về nước.
sống
động.
 Sự thất bại thảm hại và tâm lí hỗn loạn của giặc.

Thứ tư, ngày 06 tháng 10 năm 2021

Tuần: 04 Văn bản
Tiết: 18
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:
2. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu
thống:
a. Quân tướng nhà Thanh.
b. Bọn vua tôi phản nước hại dân.
- Lê Chiêu Thống cõng rắn cắn gà nhà, mưu cầu lợi ích riêng.
- Chịu nỗi sĩ nhục của kẻ đi cầu cạnh van xin.
* Miêu
“Vội
tả sinh
vã đưa
động,
tháicụhậu
thể,ragây
ngoài”,
ấn tượng
“gấpmạnh.
rút chạy”,
Giọngcướp
điệu ngậm
thuyềnngùi,
dân
chuađể
xót.
qua
Hình
sông,
ảnhluôn
so sánh
mấyđối
ngày
lập.không ăn, “nhìn nhau than thở, oán
giận
chảy
nước
mắt”
 Tình
cảnh
khốn
quẩn
của vua và lòng thương cảm ngậm ngùi của tác
giả.

Thứ tư, ngày 6 tháng 10 năm 2021

Tuần: 04 Văn bản
Tiết: 18
HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ (tt)
HỒI THỨ MƯỜI BỐN
1. Hình ảnh Quang Trung _ Nguyễn Huệ:
2. Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu
thống:
3. Nghệ thuật:
- Lựa chọn trình tự kể theo diễn biến sự kiện lịch sử.
- Khắc họa rõ nét hình ảnh người anh hùng giàu chất sử thi. Ngôn ngữ
kể, tả chân thật sinh động.
- Giọng điệu trần thuật thể hiện thái độ của tác giả với vương triều Lê,
với chiến thắng của dân tộc và với bọn giặc cướp nước.
- Kể sự kiện lịch sử rành mạch, khách quan, kết hợp miêu tả, sử dụng
hình ảnh so sánh, đối lập.
4. Ý nghĩa: - Văn bản ghi lại hiện thực lịch sử hào hùng của dân tộc và
hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ trong chiến thắng mùa xuân năm
Kỉ Dâu (1789).

Tương truyền sau khi truyền ba quân nấu chiếc bánh tét đem
theo làm quân lương, ít ngày sau binh đoàn thần tốc Tây Sơn đã hoàn
toàn làm chủ Thăng Long và tiêu diệt toàn bộ quân xâm lược. Ngay sau
khi vào thành, vị vua uy dũng nhưng hào hoa - Quang Trung đã cho
ngựa trạm đem ngay một cành đào từ Thăng Long về Phú Xuân tặng cho
người vợ yêu xứ Bắc của mình để báo tin chiến thắng, tạo thêm một giai
thoại đáng nhớ trong mùa xuân huy hoàng năm đó…
Vào thuở ấy, hoa đào xứ Bắc và bánh tét của Đàng Trong chắc ít
khi nào có khả năng hội ngộ ở Thăng Long. Ấy vậy mà vào mùa xuân
năm 1789, cả hai vật phẩm này đều trở thành giai thoại mỗi khi nhắc tới
chiến thắng huy hoàng của quân Tây Sơn đánh bại quân Thanh trên đất
kinh đô…

Dâng
hương
232Tét
năm
Quang
trung
Cành đào
báo tiệpkỉvàniệm
chiếc bánh
trong
Đại thắng
mùa lên
xuânngôi
1789 vua

“Hịch xuất quân”, một bài hịch súc tích, đanh thép và hùng tráng

“Đánh cho để dài tóc
Đánh cho để đen răng
Ngày 29/11 Mậu
Thân
(26/12/1788), vua Quang Trung
Đánh cho chúng chích luân bất phản
ra lệnh xuất quân,
tậpchúng
kết phiến
tại Tam
Điệp,
Đánh cho
giáp bất
hoànBiện Sơn. Tại
sử trithêm
Nam quốc
anh hùng
Nghệ An, Đánh
vua cho
tuyển
quân,
quânchisốhữucảchủcũ lẫn mới

lên đến 10 vạn. Trong dân gian vẫn còn lưu truyền bài
ca:
"Thùng thùng trống đánh quân sang
Chợ Già trước mặt, quán Mau bên đàng.
Qua Chiêng thì rẽ sang Giàng,
Qua quán Đông Thổ vào làng Đình Hương.
Anh đi theo chúa Tây Sơn,
Em về cày cuốc mà thương mẹ già"...

- Dựa theo văn bản, hãy viết một đoạn văn ngắn miêu tả lại
chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung từ
tối 30 Tết đến ngày mùng 5 tháng giệng năm Kỉ Dậu.
* Các sự kiện lịch sử:
+ Ngày 20, 22, 24 tháng 11, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế.
Ngày 25 tháng chạp năm Mậu Thân, xuất quân ra Bắc.
+ Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, gặp người cống sĩ ở huyện La
Sơn (Nguyễn thiếp).
+ Tuyển mộ quân lính, duyệt binh, phủ dụ tướng sĩ ở Tam
Điệp.
+ Diễn biến trận chiến năm Kỉ Dậu (1789): Miêu tả chiến công
thần tốc đại phá quân Thanh từ tối 30 Tết đến ngày mùng 5
tháng giệng. tái hiện diễn biến trận đánh, cảnh Quang Trung
chỉ huy các biểu hiện tro ng mỗi trận được khắc họa sinh động,
sâu sắc.

1. Đối với bài học ở tiết học này:
- Học bài tập phân tích nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong
tác phẩm viết theo thể loại tiểu thuyết chương hồi.
- Tìm hiểu những đặc sắc của một văn bản tái hiện trang sử
oanh liệt của dân tộc ta: Quang Trung đại phá 20 vạn quân
Thanh, đánh đuổi giặc ra khỏi bờ cõi.
2. Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Chuẩn bị bài mới: Truyện Kiều.
- Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du.
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện của “Truyện Kiều”.
- Những giá trị nội dung, nghệ thuật chủ yếu của tác phẩm
“Truyện Kiều”.
- Bút pháp nghệ thuật tượng trưng, ước lệ của Nguyễn Du
trong miêu tả nhân vật ; Cảm hứng nhân văn: ca ngợi vẻ
đẹp, tài năng con người .