1. Nhận xét:

1- So sánh nghĩa của các từ in đậm trong mỗi ví dụ sau:
a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày
nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại
cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác
trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà
trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều.
Hồ Chí Minh
b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu
vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng
lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ
đề treo lơ lửng.
Tô Hoài

Nghĩa của các từ trong mỗi ý giống nhau hay
khác nhau?
a) Xây dưng – kiến thiết
b) Vàng xuộm – vàng hoe – vàng lịm
Kết luận:
- Nghĩa của các từ trong mỗi ý giống nhau
(cùng chỉ một hoạt động, một màu)
-Những từ có nghĩa giống nhau như vậy là các từ
đồng nghĩa.

2- Thay những từ in đậm trong mỗi ví dụ trên cho

nhau rồi rút ra nhận xét: Những từ nào thay thế
được cho nhau? Những từ nào không thay thế
được cho nhau? Vì sao?
a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu
hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây
kiến dựng
thiết lại cơ
đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho
chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu.
xây dựng
Trong công cuộc kiến
thiết đó, nước nhà trông
mong chờ đợi ở các em rất nhiều.

Từ xây dựng và kiến thiết có thể thay thế cho nhau được
vì nghĩa của các từ ấy giống nhau hoàn toàn (làm nên một
công trình kiến trúc, hình thành một tổ chức hay một chế
độ chính trị, xã hội, kinh tế).

b) Màu lúa chín dưới đồng vàng
vàngxuộm
hoe lại.
vàng lịm
Nắng nhạt ngả màu vàng
hoe . Trong vườn,
lắc lư những chùm quả xoanvàng
vàng
lịm
xuộm
không trông thấy cuống, như những chuỗi
tràng hạt bồ đề treo lơ lửng.
• Vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm không thể thay thế

cho nhau vì nghĩa của chúng không giống nhau hoàn
toàn. Vàng xuộm chỉ màu vàng đậm của lúa chín.
Vàng hoe chỉ màu vàng nhạt, tươi, ánh lên. Còn
vàng lịm chỉ màu vàng của quả chín, gợi cảm giác
rất ngọt.

Ghi nhớ:
1. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc
gần giống nhau.
VD: siêng năng, chăm chỉ, cần cù, …
2. Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn, có thể thay thế cho
nhau trong lời nói.
VD: hổ, cọp, hùm, …
3. Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Khi dùng
những từ này, ta phải cân nhắc lựa chọn cho đúng.
VD: - Ăn, xơi, chén, …(biểu thị thái độ, tình cảm khác
nhau đối với người đối thoại hoặc điều được nói đến).
- Mang, khiêng, vác, …(biểu thị những cách thức
hành động khác nhau ).

III. LUYỆN TẬP

Bài 1: Xếp những từ in đậm thành từng nhóm đồng nghĩa:
Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn,
ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ
tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo
các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết
đó, nước nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông
Việt Nam có trở nên tươi đẹp được hay không, dân tộc
Việt nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai cùng
với các cường quốc năm châu được hay không, chính là
nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Hồ Chí Minh

+ nước nhà – non sông
+ hoàn cầu – năm châu

Bài 2: Tìm những từ đồng nghĩa với những từ
sau đây: đẹp, to lớn, học tập.
M: đẹp-xinh
Đẹp: đẹp đẽ, đèm đẹp, xinh, xinh xắn, xinh
tươi, tươi đẹp, mĩ lệ, …
To lớn: to, to đùng, to tướng, to kềnh, vĩ đại,
khổng lồ, lớn, …
Học tập: học, học hành, học hỏi, …

Bài 3: Đặt câu với một cặp từ đồng nghĩa em vừa tìm
được ở bài tập số 2
M: - Quê hương em rất đẹp.
- Bé Hà rất xinh.

- Phong cảnh nơi đây thật mĩ lệ. Cuộc sống
-

mỗi ngày một tươi đẹp.
Em bắt được một chú cua to kềnh. Còn
Nam bắt được một chú ếch to sụ.
Chúng em rất chăm học hành. Ai cũng thích
học hỏi những điều hay từ bạn bè.

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Chọn A, hoặc B, hoặc C.
Câu 1

Em hãy chọn ý đúng nhất.

A. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau.
B. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa gần giống nhau.
C.Từ
cócó
nghĩa
giống
nhau
hoặc
C.Từ đồng
đồngnghĩa
nghĩalàlànhững
nhữngtừtừ
nghĩa
giống
nhau
hoặc
gần
gần giống
giống nhau.
nhau.

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0

Chọn A, hoặc B, hoặc C, hoặc D
Câu 2 Dòng nào dưới đây là những từ đồng nghĩa?
A. hồng, đỏ, thẫm.
B. đen đúa, xanh đen, xanh hồ thủy.
C. mang, vác, đi, đứng.

D. Biếu, tặng, cho, bán.