CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
TIẾT HỌC NGÀY
HÔM NAY

KHỞI
ĐỘNG

Bài 2: THỜI GIAN TRONG LỊCH SỬ
I – ÂM LỊCH, DƯƠNG LỊCH

Tại sao phải xác định thời gian?

 Lịch sử xã hội loài người bao gồm muôn vàn sự kiện,
con người, làng mạc, nhà cửa, phố xá, những biến
động xã hội, chính trị...đều xảy ra ở những thời gian
khác nhau. Muốn hiểu và dựng lại lịch sử, phải sắp xếp
tất cả các sự kiện đó lại theo thứ tự thời gian.
 Từ xưa, con người đã nghĩ đến chuyện ghi lại những
việc mình làm, từ đó nghĩ ra cách tính thời gian. Xác
định thời gian là một nguyên tắc cơ bản quan trọng
trong việc tìm hiểu và học lịch sử.

Hãy cho biết người xưa đã
làm ra lịch dựa trên cơ sở
nào ?

MẶT TRỜI MỌC

MẶT TRỜI LẶN

TRĂNG TRÒN, TRĂNG KHUYẾT

Từ xưa, con người đã nhận thấy hiện tượng lặp
đi lặp lại thường xuyên như hết sáng lại đến tối,
hết mùa nóng lại đến mùa lạnh... Những hiện
tượng này liên quan chặt chẽ đến hoạt động
của Mặt Trời, Mật Trăng.
Người xưa đã quan sát và tính toán được thời
gian mọc, lặn, di chuyển của Mặt Trời, Mặt
Trăng để phân chia thời gian theo ngày, tháng,
năm và sau đó chia thành giờ, phút... Trên cơ
sở đó làm ra lịch.

 Quan sát hình 2.2, dựa vào đồng hồ Mặt Trời này, em hãy cho
biết người dân đã tính ra lịch (thời gian) bằng cách nào ?

Hãy xem trên bảng ghi
THÁN
NĂM
“Những
ngày lịch sử và
G
- Ngày 2-1 Mậu Tuất (7-2- Khởi nghĩa Lam Sơn
kỷ niệm”
có những đơn
1418)
- Chiến thắng
Đống Đa, nào
Quang Trungvà
đại phá quân
vị thời
gian
- Ngày 5-1 Kỉ Dậu (30-1-1789)
Thanh
những- Khởi
loại
lịch nào?
- Tháng 2 Canh Tí (3-40)
nghĩa Hai Bà Trưng

NGÀY

- Ngày 8-3 Mậu Tí (9-4-1288)

- Chiến thắng Bạch Đằng, Trần Hưng Đạo đại phá
quân Nguyên

- Ngày 10-3

- Giỗ tổ Hùng Vương

- Ngày 20-9 Đinh Mùi (10-101247)

- Chiến thắng Chi Lăng, Lê Lợi đại phá quân Minh

ÂM LỊCH

DƯƠNG
LỊCH

I. ÂM LỊCH VÀ DƯƠNG LỊCH

Có bao nhiêu
- Có hai cách loại
làm ra lịch
lịch: ?

- Âm lịch là tính theo chu kỳ Mặt Trăng quay quanh
Trái
Đấtlịch được tính như thế nào?
- Âm

- Dương lịch được tính như thế nào?
 Dương lịch: là tính theo chu kỳ quay của Trái
Đất quanh mặt Trời

I. ÂM LỊCH VÀ DƯƠNG LỊCH
- Âm lịch là cách tính thời gian theo chu kì
Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất. Thời
gian Mặt Trăng chuyển động hết một vòng
quanh Trái Đất là một tháng.
- Dương lịch là cách tính thời gian theo chu
kì Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời. Thời
gian Trái Đất chuyển động hết một vòng
quanh Mặt Trời là một năm.

Câu đồng dao Việt Nam trong tư liệu 2.1 thể
hiện cách tính thời gian của người xưa theo
Âm lịch hay Dương lịch ?

Bài đồng dao đúc
kết kinh nghiệm của
người xưa về cách
tính thời gian theo
hình dáng của
trăng. “Trăng náu”
nghĩa là trăng “tỏ
nhất”; “trăng treo”
nghĩa là “trăng tỏ
mà họ không nhìn
nựa” => rõ nhất chu
kỳ trăng từ mùng
10 đến 16 âm lịch là
trăng tròn nhất

Dương
lịch

Âm lịch

Em hãy quan sát
Ngày thứ 4
Ngày thứ 4
tờ lịch trên và
Ngày 10
Ngày 25
xác định:
Tháng 4
Tháng 3
+ Dương lịch:
Mậu Tuất
2018
Ngày/tháng/năm
+Âm lịch:
Ngày/tháng/năm

Tuan 2 den day

II. CÁCH TÍNH THỜI GIAN.
Thời xưa thế
giới có chung
một thứ lịch
chưa?
Mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, mõi khu
vực
có cách làm lịch riêng. Có hai cách
chính : tính theo Mặt Trăng di chuyển
quanh Trái Đất (âm lịch) ; tính theo Trái
Đất di chuyển quanh Mặt Trời (dương
lịch).

II. CÁCH TÍNH THỜI GIAN.
Xã hội loài người ngày càng phát triển, sự
Theo em,giaothế
lưu giữa các dân tộc, các khu vực ngày
giới có cầncàng
mộtmở rộng. Nhu cầu thống nhất thời gian
thứ lịch chung
được đặt ra.
hay không?
DựaVì
vào các thành tựu khoa học, dương lịch
sao?
được hoàn chỉnh và được các dân tộc thừa
nhận, sử dụng. Dương lịch còn gọi là Công
lịch.

- Lịch chính thức của thế giới là Công lịch
(Dương lịch)

II. CÁCH TÍNH THỜI GIAN.

Theo Công
lịch, người ta
tính thời gian
như thế nào?

SƠ ĐỒ CÁCH TÍNH THỜI GIAN

Dương lịch còn gọi là Công lịch, lấy năm Chúa Giê-xu
ra đời làm năm đầu tiên của Công nguyên.

SƠ ĐỒ CÁCH TÍNH THỜI GIAN

Dựa vào tài liệu và trục thời gian (hình
2.4), em hay giải thích các khái niệm:
Trước Công nguyên, Công nguyên, thập
kỉ, thế kỉ, thiên niên kỉ.

SƠ ĐỒ CÁCH TÍNH THỜI GIAN

Dương lịch còn gọi là Công lịch, lấy năm Chúa Giê-Su ra
đời làm năm đầu tiên của Công nguyên. Trước năm đó là
trước Công nguyên (TCN).
Dương lịch tính một năm có 12 tháng hay 365 ngày, năm
nhuận thêm một ngày

II. CÁCH TÍNH THỜI GIAN.
- Dương lịch (Công lịch) là lịch chung cho các
dân tộc trên thế giới.
- Công lịch lấy năm 1 là năm tương truyền
Chúa Giê-Su (Jesus, người sáng lập đạo Thiên
chúa) ra đời làm năm đầu tiên của Công
nguyên. Trước năm đó là trước Công nguyên
(TCN), sau năm đó gọi là Sau Công nguyên.

Ơ ĐỒ CÁCH TÍNH KHOẢNG CÁCH THỜI GI
Công nguyên

Trước Công nguyên
179

40

542

- Năm 179 TCN cách năm 40: 179 + 40 = 219 năm
- Năm 542 cách năm 40: 542 - 40 = 502 năm

BÀI TẬP

*BT1: Xác định thế kỉ:
- Năm 2019
=> TK XXI
- Năm 40, khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Năm 248, khởi nghĩa Bà Triệu
- Năm 542, khởi nghĩa Lí Bí

=> TK I
=> TK III
=> TK VI

BÀI TẬP

*BT2: . Hãy cho biết những ngày lễ quan trọng của Việt Nam sau
dựa theo loại lịch nào: giỗ Tổ Hùng Vương, Tết Nguyên Đán, Ngày
Quốc Khánh.

BÀI TẬP

*BT3: Theo em, vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày,
tháng, năm âm lịch? Có nên chỉ ghi một loại lịch là dương lịch
không?

Trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày, tháng,
năm âm lịch :
Cơ sở tính âm lịch dựa vào sự di chuyển Mặt Trăng
quanh Trái Đất, cách tính này có liên quan chặt chẽ
đến thời vụ của sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, lịch ghi
cả ngày, tháng âm lịch để nông dân thực hiện sản
xuất theo đúng thời vụ.

Em hãy xác định: từ thời điểm xảy ra các sự
kiện ghi trên sơ đồ bên dưới đến hiện tại là bao
nhiêu năm, bao nhiêu thập kỉ, bao nhiêu thế kỉ?