CHÀO CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HỌC HÔM NAY

TIẾT 4

BÀI 4

HS1: Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một HĐT là 20V thì
CĐDĐ chạy qua nó là 0,5A
a. Tính điện trở của dây dẫn
b.Nếu tăng HĐT thêm 5V thì lúc đó CĐDĐ chạy qua dây
dẫn là bao nhiêu?
R

A

A
+

B
-

R1
Liệu ta có thể thay thế 2
điện trở mắc nối tiếp
bằng một điện trở để
dòng điện chạy qua
mạch không thay đổi?

R2

K

4Ω

Rtđ

K

I. Cường độ dòng điện và hiệu điện
thế trong đoạn mạch nối tiếp:
1. Nhớ lại kiến thức lớp 7:
Trong đoạn mạch
gồm 2 bóng đèn
mắc nối tiếp:

K

Cường độ dòng điện và Hiệu điện thế giữa hai
đầu đoạn mạch như thế nào?

Kết luận :
Trong đoạn mạch nối tiếp:
• Cường độ dòng điện có giá trị như nhau
tại mọi điểm I = I1 = I2 (1)
• Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch
bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi đèn:
U = U1 + U2 (2)

2. Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp

Trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp:
• Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm I
= I1 = I2
• Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các
hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở thành phần: U =
U1 + U2

2. Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp
C2: Hãy chứng minh rằng, đối với đoạn mạch gồm hai
điện trở R1, R2 mắc nối tiếp, HĐT giữa hai đầu mỗi điện
trở tỉ lệ thuận với điện trở đó.
U1
R1
=
U2
R2
R1, R2 maéc noái tieáp vôùi nhau. Neân theo heä thöùc (1) ta có:
I = I1 = I2

Theo ÑL OÂm ta coù:
Ta bieán ñoåi nhö sau

U1
I1 =
R1

U1
R1

U2
U1 U 2
; I2 
neân

R2
R1 R 2

U2
R2

(3)

2. Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp

Đối với đoạn mạch gồm hai điện trở R1, R2 mắc nối
tiếp, HĐT giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với
U1
R1
điện trở đó.:

U2

=

R2

(3)

II.ĐIỆN TRỞ TƯƠNG ĐƯƠNG CỦA ĐOẠN MẠCH NỐI
TIẾP

1. Điện trở tương đương:
Điện trở tương đương (Rtđ) là một điện trở có
thể thay thế cho các điện trở sao cho với cùng 1
hiệu điện thế thì dòng điện chạy qua đoạn mạch
vẫn có giá trị như trước.

II.ĐIỆN TRỞ TƯƠNG ĐƯƠNG CỦA ĐOẠN MẠCH NỐI
TIẾP

1. Điện trở tương đương:
2. Công thức tính điện trở tương đương của đoạn
mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp
C3: Hãy chứng minh Rtđ = R1 + R2
Theo heä thöùc (2) UAB = U1 + U2 (*)
Ta coù:
UAB = IRtñ (1)
U1 = IR1

(2) ; U2 = IR2 (3)

Töø (1), (2), (3) thay vaøo (*) ta ñöôïc Rtñ = R1 + R2

(4)

3. Thí nghiệm kiểm tra

Mắc mạch điện
theo h 4.1; h 4.2
để kiểm tra lại
công thức?
Hình 4.1

Hình 4.2

4. Kết luận:
nối tiếp có điện trở
Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc .................
tổng các điện trở thành phần
tương đương bằng ………………………………………
Chú ý: SGK trang 12

III. LUYỆN TẬP -VẬN DỤNG
C4

Cho mạch điện như sơ đồ hình 4.2

+ Khi công tác K mở, 2 đèn
có hoạt động không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, cầu chì
bị đứt, 2 đèn có hoạt động
không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, dây tóc
bóng đèn Đ1 bị đứt, đèn Đ2 có hoạt
động không? Vì sao?
* Trong mạch điện mắc nối tiếp các dụng cụ điện nếu 1
dụng cụ điện bị hỏng làm mạch điện hở thì các dụng cụ
điện còn lại sẽ không hoạt động.

C5

Cho 2 điện trở R1 = R2 = 20 Ω được mắc như sơ đồ
hình 4.3a

a) Tính điện trở tương đương của
đoạn mạch đó.
b) Mắc thêm R3 = 20 Ω vào đoạn
mạch thì điện trở tương đương của
đoạn mạch mới là bao nhiêu? So
sánh điện trở đó với mỗi điện trở
thành phần?

Trả lời:
a) Điện trở tương đương của đoạn mạch a:
R12 = R1 + R2 = 20 + 20 = 40Ω
b) Điện trở tương đương của đoạn mạch b:
Rtđ = R12 + R3 = 40 + 20 = 60Ω
Rtđ của đoạn mạch b lớn gấp 3 lần các điện trở thành phần.

*Mở rộng cho đoạn mạch gồm n điện trở mắc nối tiếp:

I I1 I 2 ... I n
U U1  U 2  ...  U n
Rtđ R1  R2  ...  Rn

Bài tập 1

Đặt hiệu điện thế U = 12V vào hai đầu đoạn mạch gồm
điện trở R1 = 40Ω và R2 = 80Ω mắc nối tiếp. Hỏi cường
độ dòng điện chạy qua đoạn mạch này là bao nhiêu?
A. 0,1A
0,3A

B. 0,15A

C. 0,25A

U
U
12
I


0,1( A)
Rtđ R1  R2 40  80

D.

Bài tập 2

Hai điện trở R1 , R2 và ampe kế được mắc nối tiếp với
nhau vào hai điểm A, B.
a) Vẽ sơ đồ mạch điện trên.
b) Cho R1 = 5Ω, R2 = 10Ω, ampe kế chỉ 0,2A. Tính hiệu
điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở và hiệu điện thế
ở hai đầu đoạn mạch.

Bài tập 2

a)

Tóm tắt
R1 = 5Ώ

K

R2 = 10Ω
I = 0,2A
U1 = ? (V)
U2 = ? (V)
UAB = ? (V)

b)

Giải
Hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở:
Do mạch mắc nối tiếp nên ta có: I = I1 = I2 = 0,2A

U1 I1.R1 0,2.5 1(V )
U 2 I 2 .R2 0,2.10 2(V )
Hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch:

U AB I .Rtđ I .( R1  R2 ) 0,2.(5  10) 3(V )

DẶN DÒ
- Học thuộc phần ghi chép bài học.

- Đọc phần “Có thể em chưa biết”.
- Hoàn thành các bài tập 4.2,4.3,4.4,4.5 SBT
- Đọc kỹ trước nội dung bài: “Đoạn mạch song
song”