SINH HỌC 8
BÀI 48

HỆ THẦN KINH SINH
DƯỠNG

Hệ thần kinh vận động
Hệ thần kinh:
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng
Phân hệ thần kinh
giao cảm

Phân hệ thần
kinh đối giao
cảm

BÀI 48

HỆ THẦN KINH
SINH DƯỠNG

Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
I. Cung phản xạ sinh dưỡng

I. Cung phản xạ sinh dưỡng:
Rễ
sau

Sừng
bên

Sừng
trước

Da

Hạch
giao
cảm

Ruột

Rễ
sau

Cơ

Hình 48-1: Cung phản xạ

A. Cung phản xạ vận

động
B. Cung phản xạ sinh
dưỡng do bộ phận thần
kinh giao cảm phụ trách
làm giảm nhu động ruột

I. Cung phản xạ sinh dưỡng:
Sừng sau
Rễ sau

Rễ sau

Rễ trước

Da

Cơ
B. Cung phản xạ
A. Cung phản xạ vận động
sinh dưỡng

I. Cung phản xạ sinh dưỡng:
Sừng bên
Rễ sau

Sừng
sau
Rễ sau

Hạch
thần
kinh

Rễ trước

Ruột
Cung phản xạ sinh dưỡng

Cơ

Da

Trung khu của các phản xạ vận động
và phản xạ sinh dưỡng nằm ở đâu?

– Trung khu của các phản xạ vận động nằm ở chất
xám của đại não và tủy sống.
– Trung khu của các phản xạ sinh dưỡng nằm ở chất
xám của trụ não và sừng bên tủy sống.

Trung
ương

Cấu
tạo

Hạch TK
Đường
hướng
tâm

Cung phản xạ
vận động

Cung phản xạ
sinh dưỡng

Đại não, tủy sống

Trụ não, sừng
bên tủy sống

Không có
Từ cơ quan thụ
cảm → trung ương
(sừng sau)

Đường Đến thẳng cơ
quan phản ứng
li tâm
Chức Điều khiển hoạt động cơ vân
năng (hđ có ý thức)

Có
Từ cơ quan thụ
cảm→ trung ương
(sừng bên)
Chuyển giao ở hạch
thần kinh
Điều khiển nội quan
(hđ không ý thức)

*Cấu tạo:
- Cung phản xạ sinh dưỡng gồm: cơ quan thụ cảm,
nơron hướng tâm, nơron trung gian, nơron trước
hạch, hạch thần kinh, nơron sau hạch, cơ quan
phản ứng.
- Trung ương của cung phản xạ sinh dưỡng nằm ở
chất xám của trụ não và tủy sống (sừng sau).
*Chức năng:
- Điều khiển hoạt động các nội quan (hoạt động
không có ý thức).

II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
Cấu tạo

Phân hệ giao cảm

Phân hệ đối giao
cảm
Trung ương
- Các nhân xám ở - Các nhân xám ở
sừng bên tủy trụ não và đoạn
sống (đốt ngực I cùng tủy sống
đến đốt thắt lưng
III)
Ngoại biên gồm: - Chuỗi hạch nằm - Hạch nằm gần cơ
- Hạch thần kinh
gần cột sống, xa quan phụ trách
cơ quan phụ
+ Nơron trước
trách
- Sợi trục dài
hạch
- Sợi trục ngắn
- Sợi trục ngắn
+ Nơron sau hạch - Sơi trục dài

Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm những phần nào?
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm 2 phần:
–Trung ­ương nằm trong não, tuỷ sống.
–Ngoại biên là các dây thần kinh và hạch thần kinh.
Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm có những phân hệ nào?
Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm 2 phân hệ:
–Phân hệ giao cảm
–Phân hệ đối giao cảm

Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
II. Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng
+ Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm:
–Trung ­ương nằm trong não, tuỷ sống.
–Ngoại biên là các dây thần kinh và hạch thần kinh.
+ Hệ thần kinh sinh d­ưỡng gồm 2 phân hệ: Phân
hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm.
III. Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Sợi sau
Hạch

Sợi
Trước
Hạch

Chuỗi
Hạch
Giao
cảm

Sợi
Sau
Hạch

Trung
ương
Đối
Giao cảm
Hình 48- 3. Hệ thần kinh sinh dưỡng

Sợi trước
Hạch

Co

Tăng

n
Dã

Giảm
Tim

n
Dã

Co

Phân hệ
giao cảm

Đồng tử

Phế nang

Phân hệ
đối giao
cảm

* Em có nhận xét gì về chức năng của phân hệ giao
cảm và đối giao cảm? Điều đó có ý nghĩa gì?
=> Hai phân hệ giao cảm và đối giao cảm có tác
dụng đối lập đối với hoạt động của các cơ quan
sinh dưỡng.
=> Điều hoà các hoạt động của cơ quan. Giúp cơ
thể tự điều chỉnh được và thích nghi với những
biến đổi của môi trường.

Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
III. Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng

Hệ thần kinh sinh dưỡng điều hòa hoạt động
của các cơ quan sinh dưỡng như tim, phổi,
dạ dày, gan, ruột, mạch máu…là nhờ tác
dụng đối lập của hai phân hệ giao cảm và đối
giao cảm, chính nhờ đó mà hoạt động của
chúng phù hợp với nhu cầu của cơ thể từng
lúc, từng nơi.

Củng cố
1) Phần ngoại biên của hệ thần kinh sinh
dưỡng gồm:
a) Các dây thần kinh và sợi thần kinh.
b)
b Các dây thần kinh và hạch thần kinh.
c) Các nơron
d) Các hạch thần kinh.

Củng cố
2) Trung ương của phân hệ giao cảm nằm
ở:
a) Chất xám ở đại não.
b)
b Chất xám thuộc sừng bên tủy sống.
c) Chất xám ở trụ não.
d) Cả b và c

Củng cố
3) Chức năng của hệ thần kinh sinh
dưỡng là:
a Điều hòa hoạt động các cơ quan nội tạng.
a)

b) Điều khiển các phản xạ có điều kiện.
c) Điều khiển các hoạt động của cơ vân.
d) Cả b và c

 Học bài
Đọc mục “Em có biết?”
 Đọc trước bài 49 ( cơ quan phân
tích thị giác)