CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC HÔM NAY!

Theo dõi video màn chạy đua
của vận động viên điền kinh
Việt Nam tại SEA Games 30

Tại đại hội thể thao Đông Nam Á lần thứ 30 được
tổ chức ở Philippines (Phi-líp-pin), một vận động
viên đã dành huy chương Vàng ở nội dung thi
chạy 10 000m với thành tích 36 phút 23 giây 44.
Cứ mỗi giây, vận động viên này chạy được một
đoạn đường như nhau hay khác nhau?

CHỦ ĐỀ 1: MÔ TẢ CHUYỂN ĐỘNG

BÀI 1: TỐC ĐỘ, ĐỘ DỊCH CHUYỂN
VÀ VẬN TỐC

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

Tốc độ

02

Quãng đường và

03

Vận tốc

04

Một số phương pháp

độ dịch chuyển

đo tốc độ

I. Tốc độ
1. Tốc độ trung bình
Quan sát hình 1.2 SGK trang 16 và
trả lời câu hỏi:
Kim của đồng hồ đo tốc độ trên ô tô chỉ
vào con số ứng với vạch giữa 80 và
100; kim này đang chỉ tốc độ trung
bình hay tốc độ tức thời của ô tô?

Suy nghĩ và trả lời câu hỏi:
 Thế nào là tốc độ tức thời?
.

 Thế nào là tốc độ trung bình của một
vật chuyển động?
 Tốc độ trung bình được tính bằng
công thức nào?

KẾT LUẬN

Tốc độ trung bình là đại lượng đặc trưng cho độ
nhanh, chậm của chuyển động và được tính bằng
thương số giữa quãng đường đi được với khoảng
thời gian đi hết quãng đường ấy.

KẾT LUẬN
 Công thức:
Trong đó:
là tốc độ trung bình

Tốc độ trung bình tính trong

S là quãng đường vật đi được

một thời gian rất ngắn được

t là thời gian.

gọi là tốc độ tức thời.

2. Đơn vị đo tốc độ

Đọc thông tin mục 2 SGK và trả lời
câu hỏi:
(1) Quãng đường được đo bằng đơn vị
nào?

• Quãng đường: m
• Thời gian: giây (s)
• Vận tốc trung bình:
m/s

(2) Thời gian được đo bằng đơn vị nào?

Lưu ý: Việc lựa chọn

(3) Từ câu (1) và (2) em hãy cho biết

đơn vị đo còn phụ

đơn vị đo tốc độ là gì? Kí hiệu?

thuộc vào tình huống

Giải
Một vận động viên đã chạy
10 000m trong một thời gian

Đổi: 36 phút 23 giây 44 = 2183,44 (giây)

là 36 phút 23 giây 44. Tính tốc

Tốc độ trung bình của vận động viên theo

độ trung bình của vận động

đơn vị m/s là:

viên đó theo đơn vị là m/s?

= 4,58 (m/s)

II. Quãng đường và độ dịch chuyển
 Quãng đường là độ dài tuyến đường
mà vật đã đi qua.
 Độ dịch chuyển là khoảng cách mà vật
di chuyển theo một hướng xác định.
Quãng đường là một đại lượng vô
hướng. Độ dịch chuyển là một đại lượng
vectơ, có độ lớn và hướng xác định.

Khi nào quãng đường và
độ dịch chuyển của một

Quãng đường và độ dịch

vật chuyển động có cùng

chuyển

độ lớn?

chuyển động có cùng độ

của

một

vật

lớn khi có cùng vận tốc và
thời gian.

Một xe ô tô xuất phát từ tỉnh A, đi
đến tỉnh B, rồi lại trở về vị trí xuất
phát ở tỉnh A. Xe này đã dịch
chuyển so với vị trí xuất phát một
đoạn bằng bao nhiêu?
Bằng 0

III. Vận tốc
• Vận tốc được xác định bằng độ dịch chuyển trên khoảng
thời gian thực hiện độ dịch chuyển ấy.
• Vận tốc là một đại lượng vectơ.
• Nếu biết độ dịch chuyển trong một khoảng thời gian, thì
vận tốc được xác định là:

Công thức xác

Trong đó:

.

định vận tốc là
:

v là vận tốc
d là giá trị độ dịch chuyển
t là khoảng thời gian diễn ra độ dịch chuyển đó

Đơn vị đo vận tốc: m/s

Thảo luận và
trả lời câu hỏi:

Vận tốc của một vật là không đổi
nếu nó chuyển động với tốc độ
không đổi theo một hướng xác
định. Tại sao nếu vật di chuyển
theo đường cong thì vận tốc của
vật là thay đổi?

Khi vật chuyển động theo
đường cong thì độ dịch
chuyển của vật thay đổi dẫn
đến vectơ thay đổi do đó vận
tốc của vật thay đổi

Hoàn thành bài tập sau:

Phát biểu nào sau đây nói về vận tốc, quãng đường,
độ dịch chuyển?
a) Con tàu đã đi 200km về phía Đông Nam.

Độ dịch chuyển

b) Một xe ô tô đã đi 200km từ Hà Nội đến Nam Định.
c) Một thùng hàng được kéo thẳng đứng lên với mỗi
2m trong một giây.

Vận tốc

Quãng đường

IV. Một số phương pháp đo tốc độ
1. Phương pháp đo tốc độ
 Xác định tốc độ của một vật chuyển động bằng cách đo
thời gian vật đi giữa hai vị trí xác định và khoảng cách
(hay quãng đường) giữa chúng.
 Trong nhiều trường hợp có thể không đo trực tiếp được
quãng đường bằng dụng cụ đo độ dài mà phải qua các
bước trung gian.

2. Đo tốc độ trong phòng thực hành
Có những cách nào đo tốc độ trong phòng thực hành?
Chia lớp thành 4 nhóm, thực hiện nhiệm vụ:
 Nhóm 1 + 3: Tìm hiểu về cách dùng cổng
quang điện và đồng hồ đo thời gian hiện số.
 Nhóm 2 + 4: Tìm hiểu cách dùng xe kĩ thuật số.

CÒN NỮA……!

 Dùng cổng quang điện và
So sánh các phương pháp

đồng hồ đo thời gian hiện số:

đo tốc độ được trình bày ở

 Tốn nhiều bước tính

trên, rút ra một số ưu điểm

 Sai số có thể bé

và nhược điểm của chúng?