KHOA HỌC
TỰ NHIÊN 8

HOẠT ĐỘNG: KHỞI ĐỘNG
Nhiệm vụ: Em hãy tiến hành
mở cửa theo 2 cách sau:
Cách 1: Đặt tay gần bản lề
Cách 2: Đặt tay xa bản lề.
Trong hai cách trên. Em thấy
cách nào mở cửa dễ dàng hơn?

BÀI 18: TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT

II. MOMENT LỰC

Luyện tập

Vận dụng

BÀI 18: TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT
1. Thí nghiệm
- Dụng cụ như: H18.1 SGK/76
- Tiến hành
+ Gắn thanh nhựa lên giá tại trục quay O sao cho thanh nhựa
nằm cân bằng theo phương ngang.
+ Lần 1: Treo quả nặng vào điểm A quan sát hiện tượng xảy ra
rồi ghi vào phiếu học tập.
+ Lần 2: Bỏ quả nặng ở điểm A ra rồi để cho thanh ngang trở về
trạng thái cân bằng rồi tiếp tục treo quả nặng vào điểm C quan
sát hiện tượng rồi ghi vào phiếu học tập.
+ Lần 3: Làm như lần 2 nhưng treo quả nặng ở điểm O

PHIẾU HỌC TẬP
VỊ TRÍ TREO QUẢ NẶNG.
A
C
O

HIỆN TƯỢNG XẢY RA

TRẢ LỜI CÂU HỎI
Câu hỏi 1: Treo quả nặng vào vị trí nào thì
thanh quay, vào vị trí nào thì thanh không
quay?
Câu hỏi 2: Mô tả tác dụng làm quay của lực
khi treo quả nặng vào điểm A, điểm C.

PHIẾU HỌC TẬP
VỊ TRÍ TREO QUẢ NẶNG.

HIỆN TƯỢNG XẢY RA

A

Thanh quay ngược chiều kim đồng hồ

C

Thanh quay cùng chiều kim đồng hồ

O

Thanh không quay

Câu hỏi 2: Khi tác dụng lực vào vị trí A và C có thể làm thanh quay
theo các chiều khác nhau.
2. Nhận xét: Lực có thể làm quay vật.

Vận dụng: Lấy tay tác dụng vào cánh cửa các lực khác nhau theo chiều mũi tên
biểu diễn như ở Hình 18.2. Đường chứa mũi tên biểu diễn lực còn gọi là giá của
lực. Trường hợp nào làm quay cánh cửa?

Trường hợp 18.2c lực tác dụng có giá không song song và không cắt trục quay có tác dụng làm quay cánh cửa.

TRẢ LỜI CÂU HỎI
1) Vị trí tác dụng lực nào trong Hình 18.3 có thể
làm cho tay nắm cửa quay quanh trục của nó? Vị
trí nào làm cho tay nắm cửa không quay quanh
trục của nó?
2) Lực tác dụng ở vị trí nào có thể làm cho tay
nắm cửa quay dễ dàng hơn?

TRẢ LỜI

1) Vị trí tác dụng lực  trong hình 18.3 có thể làm tay nắm cửa quay quanh trục
của nó là B, C. Vị trí làm tay nắm cửa không quay quanh trục của nó là A
2) Lực tác dụng ở vị trí C có thể làm cho tay nắm cửa dễ dàng quay hơn.
3.  Kết luận: Khi lực tác dụng vào vật có giá không song song và không

cắt trục quay thì sẽ làm quay vật.

BÀI 18: TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT
II. MOMENT LỰC
1. Thí nghiệm
- Thí nghiệm: H18.1 SGK/76
- Tiến hành
+ Lần thứ nhất: Đồng thời treo hai của nặng giống
nhau vào hai điểm A và C
+ Lần thứ hai: Treo hai của nặng vào điểm A và một
quả nặng vào điểm C
+ Lần thứ ba: Treo một của nặng vào điểm B và một quả nặng vào điểm C
- Điền trạng thái thanh ngang trong ba lần thí nghiêm vào bảng 18.1 SGK/77

THẢO LUẬN NHÓM
Câu hỏi 1: Thế nào gọi là Moment lực
Câu hỏi 2: Thông qua thí nghiệm ở lần thứ nhất và lần thứ hai em có nhận
xét gì về tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào độ lớn của lực như thế
nào?
Câu hỏi 3: Thông qua thí nghiệm lần ở thứ nhất và lần thứ ba em có nhận
xét gì về giá của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực thay
đổi như thế nào?

BÀI 18: TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT
II. MOMENT LỰC
1. Thí nghiệm
2. Kết luận
- Tác dụng làm quay của lực lên một vật quanh một
điểm hoặc một trục được đặc trưng bằng moment
lực.
- Lực càng lớn, moment lực càng lớn, tác dụng làm
quay càng lớn.
- Giá của lực càng xa trục quay, moment lực càng lớn, tác dụng làm quay
càng lớn.

BÀI 18: TÁC DỤNG LÀM QUAY CỦA LỰC. MOMENT LỰC
I. LỰC CÓ THỂ LÀM QUAY VẬT
II. MOMENT LỰC
1. Thí nghiệm
2. Kết luận
3. Trả lời câu hỏi H 18.4 SGK/77
- Hình 18.4 a: độ lớn lực F1 và F2 bằng
nhau, khoảng cách giá của lực F2 cách xa
trục quay hơn lực F1 do đó  momen lực
F2 lớn hơn F1
- Hình 18.4 b: độ lớn lực F1 nhỏ hơn F2,
khoảng cách giá của 2 lực đến trục quay
là như nhau do đó  momen lực F2 lớn
hơn F1.

Ô CHỮ MAY MẮN
L
U
Y
Ệ
N

1
3

2
4

T
Ậ
P

Câu 1. Moment lực là đại lượng đặc trưng cho?

A

tác dụng kéo của lực

B

tác dụng làm quay của lực

C
D

tác dụng uốn của lực

tác dụng nén của lực

Câu 2. Moment lực phụ thuộc vào 2 yếu tố nào?
1. Độ lớn của lực
2. Khoảng cách từ giá của lực đến trục quay.

16

Câu 4. Trường hợp nào sau đây, lực có tác dụng làm cho vật quay quanh
trục?

A

Lực có giá song song với trục quay.

B

Lực có giá cắt trục quay.

C

Lực có giá không song song với trục quay và cắt trục quay.

D

Lực có giá không song song với trục quay và không cắt trục
quay.

Giải thích cách tác dụng lực khi bắt đầu đạp pê-đan để xe đạp có thể
chuyển động?

Chân tác dụng lên pê – đan một lực có phương thẳng đứng hướng xuống
dưới, vuông góc với pê – đan làm đùi đĩa quay quanh trục, giúp đĩa và
xích chuyển động kéo theo bánh líp xe chuyển động làm bánh xe quay.

Giải thích được cách sử dụng cờ lê để vặn ốc một cách dễ dàng?

Người ta thường sử dụng cờ lê để vặn ốc khi chiếc ốc rất chặt, khó thể có
dùng tay không để vặn vì một đầu cờ lê gắn với ốc tạo ra trục quay, ta cầm
tay vào đầu còn lại và tác dụng một lực có giá không song song và không
cắt trục quay sẽ làm ốc quay. Hơn nữa, giá của lực cách xa trục quay nên
tác dụng làm quay ốc lớn hơn khi ta dùng tay không để vặn ốc.