BÀI 8. AN TOÀN ĐIỆN

Em nên làm gì để
phát hiện và khắc
phục các trường
hợp gây nguy
hiểm về điện
tương tự như hình
8.1?

Hình 8.1. Dây nguồn bị hỏng vỏ cách điện

- Thường xuyên kiểm tra
các đồ dùng điện, thiết bị
điện trong gia đình.
- Khi phát hiện các
trường hợp gây nguy
hiểm về điện thì khắc
phục kịp thời: dây nguồn
hỏng vỏ cách điện thì thay
dây mới, thiết bị không
đảm bảo thì thay mới.
Hình 8.1. Dây nguồn bị hỏng vỏ cách điện

•b)

Quan sát Hình 8.2 và nêu những nguyên nhân gây tai nạn điện.

•b)

Quan sát Hình 8.2 và nêu những nguyên nhân gây tai nạn điện.
a) Tiếp xúc trực tiếp với vật mang điện:
Dùng vật dẫn điện chạm vào ổ điện.
b) Tiếp xúc gián tiếp với máy móc, thiết
bị điện bị nhiễm điện: Sử dụng thiết bị
điện đang bị dò điện.
c) Tiếp xúc gián tiếp với máy móc, thiết
bị điện bị nhiễm điện: Tiếp xúc với khu
vực có dân dẫy có điện bị đứt rơi xuống
đất.
d) Vi phạm khoảng cách an toàn với lưới
điện cao áp và trạm biến áp.

1.Một số nguyên nhân gây tai nạn điện
1.1. Do tiếp xúc trực tiếp với vật mang điện
- Sửa chữa điện khi chưa ngắt nguồn điện.
- Kiểm tra các thiết bị điện nhưng không dùng dụng cụ hỗ trợ, bảo vệ.
- Dùng vật dẫn điện chạm vào ổ điện.
- Chạm vào dây dẫn điện trần hoặc dây dẫn điện hở.
1.2. Do tiếp xúc gián tiếp với máy móc, thiết bị điện bị nhiễm điện
- Sử dụng thiết bị điện đang bị dò điện.
- Tiếp xúc với khu vực có dân dẫy có điện bị đứt rơi xuống đất.
1.3. Vi phạm khoảng cách an toàn với lưới điện cao áp và trạm biến áp.
 

PHIẾU HỌC TẬP 1

1.Quan sát Hình 8.3, mô tả các biện pháp đảm bảo an toàn điện và nêu mục
đích khi thực hiện những biện pháp này.

2. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng các thiết bị điện như nồi cơm điện,
bàn là…em cần phải làm gì?

1. Các biện pháp đảm bảo an toàn điện và mục đích:
- Sử dụng dụng cụ có vỏ cách điện để trách bị điện giật.
- Kiểm tra nguồn điện để phát hiện và khắc phục kịp thời hư hỏng.
- Sử dụng thiết bị chống giật để tránh bị điện giật
- Kiểm tra, bọc kín chỗ cách điện bị hỏng trên vỏ dây dẫn tránh điện giật.
2.Để đảm bảo an toàn khi sử dụng các thiết bị điện như nồi cơm điện, bàn là,
… em cần:
- Lựa chọn thiết bị điện an toàn và sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhà sản
xuất.
- Thường xuyên kiểm tra để phát hiện và khắc phục kịp thời hư hỏng.
- Chỉ sử dụng dây dẫn có vỏ cách điện làm dây cấp nguồn.
- Sử dụng thiết bị chống giật

2. Biện pháp an toàn điện
* Khi sử dụng điện
- Lựa chọn những thiết bị an toàn và sử dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Thường xuyên kiểm tra các thiết bị diện, dây cáp nguồn để phát hiện và khắc
phục kịp thời những hư hỏng.
- Chỉ sử dụng dây dẫn có vỏ cách điện làm dây dẫn nguồn.
- Sử dụng thiết bị chống giật cho hệ thống điện gia đình, cơ quan, xí nghiệp.
- Tuân thủ khoảng cách an toàn đối với lưới điện cao áp và trạm biến áp.
* Khi sửa chữa điện
- Ngắt nguồn điện và treo biển thông báo trước khi lắp đặt, sửa chữa.
- Sử dụng đúng cách các dụng cụ bảo vệ an toàn điện.  

Quan sát Hình 8.5, cho biết tên gọi, công dụng của mỗi loại dụng cụ và
trang phục bảo vệ an toàn điện.

Quan sát Hình 8.5, cho biết tên gọi, công dụng của mỗi loại dụng cụ và
trang phục bảo vệ an toàn điện.
Hình
a

b

Tên gọi

Công dụng

Dụng cụ Các dụng cụ có chuôi cách điện để
có chuôi tránh tiếp xúc trực tiếp với vật mang
cách điện điện khi sử dụng
(tua vít,
kìm)
Bút thử
điện

Kiểm tra các ổ cắm, dụng cụ, thiết bị
điện có điện hay không

c

Giày/Ủng Giúp bảo vệ chân không chạm vào
cách điện vùng bị nhiễm điện khi làm việc trong
môi trường có nguy cơ bị dò điện

d

Găng tay Thường có chất liệu cao su hoặc vải
cách điện cách điện để đảm bảo vừa cách điện
vừa dễ dàng thao tác

3.Dụng cụ bảo vệ an toàn điện
3.1.Dụng cụ bảo vệ an toàn điện
- Dụng cụ có chuôi cách điện (tua vít, kìm): Các dụng cụ có chuôi cách điện để
tránh tiếp xúc trực tiếp với vật mang điện khi sử dụng
- Bút thử điện: Kiểm tra các ổ cắm, dụng cụ, thiết bị điện có điện hay không
- Giày/Ủng cách điện:
Giúp bảo vệ chân không chạm vào vùng bị nhiễm điện khi làm việc trong môi
trường có nguy cơ bị dò điện
- Găng tay cách điện: Thường có chất liệu cao su hoặc vải cách điện để đảm
bảo vừa cách điện vừa dễ dàng thao tác

1.Đầu bút thử điện
2. Điện trở
3. Thân bút
4. Kẹp kim loại
5. Nắp bút
6. Lò xo
7. Đèn báo

Hình 8.6. Cấu tạo bút thử điện.

Hình 8.7. Cách sử dụng bút thử điện

1. Quan sát hình 8.6 nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động bút thử điện
2.Quan sát hình 8.7 trình bày cách sử dụng bút thử điện
3. Vì sao dòng điện qua bút thử không gây nguy hiểm cho người sử
dụng?

1.Cấu tạo, nguyên lí làm việc
*Cấu tạo
- Gồm: Đầu bút thử điện,thử điện vào điện trở, thân bút, kẹp kim loại, nắp bút, lò
xo, đèn báo
* Nguyên lý làm việc
- Khi chạm tay vào kẹp kim loại và đầu bút lên vật mang điện, dòng điện từ vật
mang điện đi qua điện trở, qua bóng đèn và qua cơ thể người để hình thành mạch
kín, làm cho bóng đèn sáng lên.
- Dòng điện khi bóng đèn rất nhỏ chỉ đủ để làm sáng bóng đèn
2. Sử dụng bút thử điện
- Đặt đầu bút vào vị trí cần kiểm tra nguồn điện.
- Ấn nhẹ ngón tay cái vào kẹp kim loại ở đầu còn lại của bút.
- Quan sát đèn báo, nếu đèn phát sáng thì tại vị trí kiểm tra có điện.
3. Trong bút thử điện có điện trở, khi dòng điện qua bút thử đến cơ thể người sẽ
rất nhỏ (chỉ đủ làm sáng bóng đền bút thử) nên không gây nguy hiểm cho người.

3.Dụng cụ bảo vệ an toàn điện
3.2. Sử dụng bút thử điện
*Cấu tạo
- Gồm: Đầu bút thử điện,thử điện vào điện trở, thân bút, kẹp kim loại, nắp bút,
lò xo, đèn báo
* Nguyên lý làm việc
- Khi chạm tay vào kẹp kim loại và đầu bút lên vật mang điện, dòng điện từ vật
mang điện đi qua điện trở, qua bóng đèn và qua cơ thể người để hình thành
mạch kín, làm cho bóng đèn sáng lên.
- Dòng điện khi bóng đèn rất nhỏ chỉ đủ để làm sáng bóng đèn
* Sử dụng bút thử điện
- Đặt đầu bút vào vị trí cần kiểm tra nguồn điện.
- Ấn nhẹ ngón tay cái vào kẹp kim loại ở đầu còn lại của bút.
- Quan sát đèn báo, nếu đèn phát sáng thì tại vị trí kiểm tra có điện.

1.Khi có người bị tai
nạn điện giật, cần
thực hiện các bước
nào?
2. Vì sao cần ngắt
ngay nguồn điện khi
có người bị tai nạn
khi điện giật.

1.Các bước cần làm khi có người bị tai nạn điện giật
Bước 1. Ngắt ngay nguồn điện ở nơi gần nhất bằng
cách ngắt cầu dao hoặc rút phích cắm điện
Bước 2. Dùng vật cách điện tách nạn nhân ra khỏi
nguồn điện hoặc nguồn gây ra tai nạn điện
Bước 3. Đưa nạn nhân đến nơi thoáng khí, rộng rãi,
thuận tiện để kiểm tra hô hấp và thực hiện sơ cứu.
Bước 4. Đưa nạn nhân đến trạm y tế gần nhất hoặc
gọi điện cho nhân viên y tế
2. Nguồn điện được tắt càng sớm thì mức độ tổn
thương cho nạn nhân càng thấp, nếu nguồn điện
không được tắt sớm, nạn nhân bị điện giật lâu dễ dẫn
đến mức độ tổn thương càng nặng, thậm chí tử vong.

4.Sơ cứu người bị điện giật
4.1. 1.Các bước cần làm khi có người bị tai nạn điện giật
Bước 1. Ngắt ngay nguồn điện ở nơi gần nhất bằng cách ngắt cầu dao hoặc rút
phích cắm điện
Bước 2. Dùng vật cách điện tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện hoặc nguồn gây
ra tai nạn điện
Bước 3. Đưa nạn nhân đến nơi thoáng khí, rộng rãi, thuận tiện để kiểm tra hô
hấp và thực hiện sơ cứu.
Bước 4. Đưa nạn nhân đến trạm y tế gần nhất hoặc gọi điện cho nhân viên y tế
 

1.Nêu yêu cầu cần
thực hiện khi sơ cứu
người bị tai nạn điện
giật
2. Kể tên các dụng
cụ, vật liệu để sơ cứu
người bị tai nạn điện
giật

1.Yêu cầu thực hiện
- Đặt nạn nhân nằm ngửa
trên mặt phẳng
- Thực hiện hô hấp nhân
tạo và ép tim ngoài lồng
ngực theo đúng số lần thao
tác mỗi phút.
- Đảm bảo an toàn trong
quá trình thực hành
2. Dụng cụ, vật liệu
- Khăn lau sạch
- Khăn lót sàn cho nạn
nhân.
- Đồng hồ bấm giờ

4.Sơ cứu người bị điện giật
4.2. Thực hiện sơ cứu người bị tai nạn điện giật
b. Sơ cứu người bị tai nạn điện giật
a.Yêu cầu thực hiện
- Đặt nạn nhân nằm ngửa trên mặt phẳng
- Thực hiện hô hấp nhân tạo và ép tim ngoài lồng ngực theo đúng số lần thao
tác mỗi phút.
- Đảm bảo an toàn trong quá trình thực hành
b. Dụng cụ, vật liệu
- Khăn lau sạch
- Khăn lót sàn cho nạn nhân.
- Đồng hồ bấm giờ
 

Bảng 8.1. Các bước sơ cứu người bị tai nạn điện
Các bước thực hiện
Bước 1. Nâng cằm, đẩy nạn nhân về phía sau

Yêu cầu
Phương pháp hô hấp nhân tạo
Cằm nạn nhân nâng cao, đảm bảo đường hô hấp
thông thoáng

Hình ảnh minh họa
 

- Bước 2.
-Mũi nạn nhân được bịt kín
+ Một tay nâng cằm, một tay bịt mũi nạn nhân, lấy - Hơi được thổi mạnh vào phổi thông qua miệng
hơi và thổi hai hơi mạnh liên tiếp vào miệng nạn
của nạn nhân
nhân.
+ Để lồng ngực nạn nhân tự xẹp xuống.

 

- Bước 3. Lặp lại bước 2 trong khoảng 20 lần/phút Thực hiện đến khi nạn nhân tự thở được
đối với người lớn, 30 lần/ phút đối với trẻ con.

 

- Bước 1. Đặt hai tay chồng lên nhau trên vùng
ngực giữa, dưới xương ức của nạn nhân.
- Bước 2. Ấn mạnh tay xuống ngực nạn nhân rồi
thả ra.
 
- Bước 3. Lặp lại bước 2 với nhịp độ 100 lần/phút
 

Phương pháp hô hấp nhân tạo
- Các ngón tay đan vào nhau và nắm chặt
- Tay đặt đúng vị trí
-Ấn tay vuông góc với mặt phẳng nạn nhân đang
nằm.
- Lực ấn vừa đủ mạnh
Thực hiện cho đến khi nạn nhân có mạch trở lại
hoặc có sự giúp đỡ của nhân viên y tế.

 
 

 

Tiêu chí đánh giá bài thực hành
- Thực hiện đúng quy trình sơ cứu người bị tai nạn điện
- Thực hiện đúng tao tác trong mỗi bước
- Thực hiện đủ số lần thao tác trong mỗi phút.

LUYỆN TẬP
Bài tập 1. Em hãy dùng bút thử điện kiểm tra nguồn điện tại các ổ cắm điện
và các đồ dùng thiết bị điện trong phòng học.
Bài tập 2. Kìm, tua vít có tay cầm bọc cách điện được sử dụng trong những
trường hợp nào? Tại sao?

LUYỆN TẬP
Bài tập 1. Em hãy dùng bút thử điện kiểm tra nguồn điện tại các ổ cắm điện
và các đồ dùng thiết bị điện trong phòng học.
Bài tập 2. Kìm, tua vít có tay cầm bọc cách điện được sử dụng trong những
trường hợp nào? Tại sao?
Bài 1. HS tự tiến hành thực hiện với cách làm như sau:
- Đặt đầu bút thử điện vào vị trí cần kiểm tra nguồn điện.
- Ấn nhẹ ngón tay cái vào kẹp kim loại ở đầu còn lại của bút (nắp bút).
- Quan sát đèn báo, nêu đèn phát sáng thì tại vị trí kiểm tra có điện.
Bài 2. Kìm, tua vít có tay cầm bọc cách điện được sử dụng khi sửa
chữa những hư hỏng của dụng cụ, thiết bị điện để tránh tiếp xúc với vật
mang điện.

VẬN DỤNG
 Em

hãy thực hiện quy trình sơ cứu người bị tai nạn điện với tình huống
giả định