KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6

Khởi động

Khởi động, đặt vấn đề, gợi mở , tạo hứng thú vào
bài mới

Hình thành kiến thức mới

- Hoạt động hình thành kiến thức qua việc
quan sát hình ảnh, thí nghiệm hoặc trải
nghiệm thực tế
- Thảo luận để hình thành kiến thức mới
- Tóm tắt kiến thức trọng tâm

Luyện tập

Củng cố kiến thức rèn kĩ năng bài học

Vận dụng

Vận dụng kiến thức và kĩ năng đã học giải
quyết vấn đề thực tiễn

Mở rộng

Giới thiệu thêm kiến thức và ứng dụng liên
quan đến bài học, giúp các em tự học ở nhà

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
NHÀ KHOA HỌC
- Là những người chuyên
nghiên cứu về khoa học

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
- Là hoạt động con người
chủ động tìm tòi, khám phá
ra tri thức khoa học

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Em hãy lấy ví dụ về chất, năng lượng, thực vật,
động vật trong thế giới tự nhiên ?
- Chất : chất vô cơ ( muối, ô xít…. ) chất hữu cơ ( đường, rượu….. )
- Năng lượng : nhiên liệu hóa thạch ( than, dầu khí, ……) năng lượng mặt trời,
pin mặt trời… )
- Thực vật : rễ cọc ( cây ổi, xoài…. ) rễ chùm ( cây ngô, lúa…. )
- Động vật : Có xương sống ( cá, lưỡng cư, bò sát..) không xương sống ( giun,
sứa, tôm……

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
I. THẾ NÀO LÀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN?

- Nghiên cứu các sự vật, hiện tượng của thế giới tự nhiên
- Các nhà khoa học tìm hiểu để khám phá những điều chưa biết về thế giới tự
nhiên, nhằm phục vụ cuộc sống của con người.

a. Tìm hiểu vi khuẩn bằng kính
hiển vi

d. Tập thể dục

b. Tìm hiểu vũ trụ

e. Vận chuyển xăng dầu

c. Tìm kiếm và thăm dò dầu
khí ở vùng biển Việt Nam

g. Lai tạo giống cây trồng mới

Hình 1.1. Một số hoạt động của con người

Hãy Hãy
tìm thêm
dụhình
về những
hoạt
được
coinhững
là nghiên
khoa
quanvísát
1.1 SGK
tr động
5 và cho
biết
hoạtcứu
động
nàohọc
là tự
nhiên và hoạt
động
không
phải
nghiên
cứu tự
khoa
học tự nhiên.
hoạt
động
nghiên
cứu
khoa học
nhiên.

CÂU HỎI LUYỆN TẬP
Các ví dụ về hoạt động nghiên cứu khoa học và hoạt động không phải nghiên
cứu khoa học tự nhiên
Nội dung hoạt động
Cây lúa
Làm thí nghiệm trong phòng thực hành
Đá bóng
Đạp xe
Làm tiêu bản tế bào
Nghiên cứu hoạt động của virus
Sáng chế các máy móc

Hoạt động nghiên cứu
khoa học

Hoạt động không
nghiên cứu khoa học
X

X
X
X
X
X
X

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
I. THẾ NÀO LÀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN?

- Nghiên cứu các sự vật, hiện tượng của thế giới tự nhiên
- Các nhà khoa học tìm hiểu để khám phá những điều chưa biết về thế giới tự
nhiên, nhằm phục vụ cuộc sống của con người.
II. VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRONG CUỘC SỐNG

Hình 1.2. Một số vai trò của khoa học tự nhiên trong cuộc sống .

Hãy quan sát hình 1.2 SGK tr 6 và cho biết khoa học tự nhiên có vai trò như
thế nào trong cuộc sống của con người. Cho ví dụ minh họa.

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
I. THẾ NÀO LÀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN?

- Nghiên cứu các sự vật, hiện tượng của thế giới tự nhiên
- Các nhà khoa học tìm hiểu để khám phá những điều chưa biết về thế giới tự
nhiên, nhằm phục vụ cuộc sống của con người.
II. VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRONG CUỘC SỐNG

- Cung cấp thông tin và nâng cao sự hiểu biết của con người về thế giới tự nhiên.
- Ứng dụng công nghệ vào cuộc sống, góp phần mở rộng sản xuất và phát triển kinh tế.
- Bảo vệ sức khỏe và cuộc sống của con người.
- Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm phát triển bền vững.

CÂU HỎI LUYỆN TẬP
Hãy tìm các hoạt động nghiên cứu khoa học tự nhiên đem lại lợi ích cho
cuộc sống của con người theo gợi ý trong bảng 1.1 SGK tr 6
Bảng 1.1
Vai trò của
khoa học tự
nhiên
Hoạt động
nghiên cứu
khoa học tự
nhiên

Bảo vệ môi
trường

Nghiên cứu xử
lí ô nhiễm nước

Cung cấp thông Mở rộng sản Bảo vệ sức khỏe
tin nâng cao
xuất phát triển
và cuộc sống
hiểu biết của
kinh tế
của con người
con người
………….. ?
…............ ?
……….. ?
Nghiên cứu
thiên văn, hành
tinh, sao hỏa….

Nghiên cứu
máy gặt lúa,
máy cày ……..

Nghiên cứu
ghép gan, thân,
tim ….

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
I. THẾ NÀO LÀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN?
II. VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRONG CUỘC SỐNG
III. CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN

a. Sinh học nghiên cứu các sinh
vật và sự sống trên Trái Đất

b. Thiên văn học nghiên cứu về
vụ trụ (các hành tinh của các
ngôi sao..)

d. Vật lí nghiên cứu về chất, năng lượng và sự
vận động của chúng

c. Khoa học Trái Đất nghiên cứu
về Trái Đất

e. Hóa học nghiên cứu về các chất và sự biến đổi
các chất

Hình 1.3. Đối tượng nghiên cứu của khoa học tự nhiên

Hãy quan sát hình 1.3 sgk tr 7 cho biết đối tượng nghiên cứu của từng lĩnh vực
thuộc khoa học tự nhiên.

CÂU HỎI LUYỆN TẬP
Các ví dụ về hoạt động nghiên cứu khoa học và hoạt động không phải nghiên
cứu khoa học tự nhiên
Nội dung hoạt động
Cây lúa
Làm thí nghiệm trong phòng thực hành
Đá bóng
Đạp xe
Làm tiêu bản tế bào
Nghiên cứu hoạt động của virus
Sáng chế các máy móc

Hoạt động nghiên cứu
khoa học

Hoạt động không
nghiên cứu khoa học
X

X
X
X
X
X
X

Hãy lấy ví dụ về đối tượng nghiên cứu của các lĩnh vực khoa học tự nhiên,
theo gợi ý trong bảng 1.2 sgk tr 8.
Bảng 1.2
Các lĩnh vực
chủ yếu của
khoa học tự
nhiên
Đối tượng
nghiên cứu

Vật lí

Năng lượng
điện

Hóa học

….. ?
Chất vô
cơ, hữu cơ

Sinh học

….. ?
Đặc điểm
quần thể
và quần xã
sinh vật

Thiên văn
học

Khoa học
Trái Đất

….. ?
Sự hình
thành dải
ngân hà và
các hành tinh

….. ?
Tìm hiểu về
biển và đại
dương

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
I. THẾ NÀO LÀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
II. VAI TRÒ CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN TRONG CUỘC SỐNG
III. CÁC LĨNH VỰC CHỦ YẾU CỦA KHOA HỌC TỰ NHIÊN

- Sinh học ( khoa học về sự sống )
- Vật lí, hóa học, thiên văn học, khoa học Trái Đất ( khoa học về vật chất )

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Hãy xây dựng bộ sưu tập hình ảnh về các lĩnh vực nghiên cứu của
khoa học tự nhiên, vật lí, hóa học, sinh học, thiên văn học, khoa học
Trái Đất.

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

IV. VẬT SỐNG VÀ VẬT KHÔNG SỐNG
1. Thế nào là vật sống và vật không sống?

VẬT SỐNG

VẬT KHÔNG SỐNG

Hình 1.4. Một số ví dụ về vật sống và vật không sống

Hãy quan sát hình 1.4 sgk tr 9 nêu tên những vật sống, vật không sống.
Qua hình 1.4 cho biết thế nào là vật sống, vật không sống ?

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
IV. VẬT SỐNG VÀ VẬT KHÔNG SỐNG

1. Thế nào là vật sống và vật không sống?
Virus là vật sống hay vật
+ Vật sống :
không sống ?
- Được gọi là vật hữu sinh
- Mang đặc điểm của sự sống
+ Vật không sống :
- Được gọi là vật vô sinh
- Không mang đặc điểm của sự sống
+ Virus : Là dạng sống nằm trong ranh giới giữa sống và không sống
2. Những đặc điểm để nhận biết vật sống

Hãy quan sát hình
bên và cho biết
những đặc điểm
giúp em nhận biết
vật sống.

a) Thu nhận chất cần thiết: Sinh vật lấy
thức ăn, chất dinh dưỡng, nước từ môi trường

b) Thải bỏ chất thải: Sinh vật thải chất thải ra
môi trường ( ví dụ động vật thải phân, thực vật
thải khí oxygen

c) Vận động: Sinh vật vận động

d) Lớn lên: Sinh vật lớn lên tăng trưởng về
kích thước và hình thành các bộ phận mới
( ví dụ ở thực vật hình thành lá, hoa, quả…)

e) Sinh sản: Sinh vật sinh sản, nhờ đó
duy trì được nòi giống

g) Cảm ứng: Sinh vật
phản ứng lại các tác
động của môi trường

h) Chết: Đến độ tuổi nhất định
hoặc do nhiều nguyên nhân như
bệnh tật, thiên tai,… vật sống sẽ
bị chết. Một số vật sống khi chết
thì chở thành vật không sống

CÂU HỎI LUYỆN TẬP
Hãy lấy ví dụ về vật sống, vật không sống trong tự nhiên và đánh dấu ( x ) vào những đặc
điểm để nhận biết vật đó là vật sống hay vật không sống theo gợi ý trong bảng 1.3 sgk tr11
BẢNG 1.3
Đặc điểm nhận biết
Xếp loại
Vật
Thu
Thải bỏ
Vật
trong tự nhận
chất
Vận
Lớn lên
Sinh
Cảm
Vật
không
nhiên chất cần
thải
động
sản
ứng
sống
sống
thiết

Con gà

x

Hoa hồng

x

Xe máy

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Chiếc xe máy nhận xăng, thải khói và chuyển động. Vậy xe máy có phải là
Vì: xe máy không có cácvật
đặc
điểm
như sinh
sản, cảm ứng, lớn lên….
sống
không?
Vì sao

PHẦN I : GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN VÀ CÁC PHÉP ĐO

CHỦ ĐỀ 1: GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN, DỤNG CỤ ĐO, VÀ AN TOÀN THỰC HÀNH
1. GIỚI THIỆU VỀ KHOA HỌC TỰ NHIÊN
IV. VẬT SỐNG VÀ VẬT KHÔNG SỐNG

1. Thế nào là vật sống và vật không sống?
2. Những đặc điểm để nhận biết vật sống
- Vật sống và vật không sống đều là đối tượng nghiên cứu khoa học
- Vật sống lấy các chất cần thiết và loại bỏ chất thải khỏi cơ thể
- Vật sống có khả năng vận động, lớn lên, sinh sản, cảm ứng và chết.

VẬN DỤNG – BÀI TẬP
Câu 1: Phân biệt sinh vật sống và vật không sống bằng đặc điểm nào ?
A. Di chuyển

B Sinh sản
B.

C. Cân nặng

D. Kích thước

CÂU HỎI PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

Tìm hiểu thông tin về các nhà nghiên cứu khoa học ở nước ta
1. Tạ Quang Bửu ( 1910 – 1986 ) : Là giáo sư nhà khoa học nổi tiếng của Việt Nam, ông là
người tiên phong trong lĩnh vực khoa học kĩ thuật, và công nghệ quân sự Việt Nam, ông đã đề
xuất cải tiến nội dung giảng dạy nhưng điều cơ bản nhất, hiện đại nhất và sát với điều kiện
Việt Nam, nhất là tất cả các bộ môn và ngành đào tạo. Các công trình tiêu biểu của ông là,
phát triển khoa học cơ bản, kỹ thuật rà phá bom mìn trong chiến tranh.
2. Tôn Thất Tùng ( 1912 – 1982 ) : Ông sinh ngày 1/5/1912 tại Thanh Hóa và lớn lên ở Huế,
là một bác sĩ phẫu thuật người Việt Nam, nổi danh trong lĩnh vực nghiên cứu về gan. Ông
được biết đến là một tác giả của “ Phương pháp cắt gan khô” hay còn gọi là “phương pháp Tôn
Thất Tùng” ông được phong danh hiệu Anh hùng lao động , Viện sĩ viện Hàn Lâm Y học Liên
Xô, hội quốc gia những nhà phẫu thuật ở Pháp, và Algeria. Ông còn là một giáo sư, đào tạo
nhiều thế hệ bác sĩ tài năng tại trường Đại học Y Hà Nội
3. Trần Đại Nghĩa ( 1913 – 1997 ) : Là giáo sư tên thật là Phạm Quang Lễ, quê ông ở Vĩnh
Long. Ông là nhà khoa học lớn, một kỹ sư quân sự, đồng thời là nhà quản lý khoa học kỹ thuật
cấp cao, các công trình nghiên cứu chế tạo vũ khí của ông được quốc tế đánh giá cao. Ông là
cha đẻ của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam.