SANG THU

Hữu Thỉnh

1

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Tác giả
- Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh, sinh
ngày 15-2-1942, quê ở huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh
Phúc.
- Ông thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc
kháng chiến chống Mĩ.
- Từ năm 2000, Hữu Thỉnh là Tổng thư ký Hội nhà văn
Việt Nam; từ năm 2005, ông là Chủ tịch Hội nhà văn
Việt Nam.
2

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Tác giả
* Đề tài:

- Trong kháng chiến chống Mĩ: Ông viết về người lính
và hiện thực của chiến tranh.
- Sau chiến tranh: Ông viết về những con người ở nông 
thôn, về mùa thu.

* Phong cách :
- Giản dị mà tinh tế, nhẹ nhàng và sâu lắng, giàu cảm
xúc chiêm nghiệm

3

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
* Các tác phẩm tiêu biểu:
- Âm vang chiến hào.
- Từ chiến hào tới thành phố.
- Thư mùa đông.

4

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
2. Tác phẩm
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ sáng tác năm 1977, hai
năm sau khi đất nước thống nhất.
- Xuất xứ: in trong tập “ Từ chiến hào đến thành phố”.

5

“Năm 1977, tôi tham gia trại viết văn quân đội ở một làng ngoại ô Hà

Nội (nay là Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội). Đất nước ta lúc này
vừa trải qua chiến tranh, cuộc sống thanh bình đã trở lại. Trong cái mơ
hồ phảng phất gió thu và lá thu đang ngả màu, tôi đã trèo lên cây ổi
chín vàng trong cả một vườn ổi bạt ngàn ở nơi này. Không có gì đặc
hơn, sánh hơn cái màu, cái mùi ổi chín vàng nhuốm trong cái nắng
vàng của mùa Thu.. Không gian cao vút, sâu thăm, yên tĩnh.”.

6

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
3. Đọc – Thể loại – Bố cục
- Đọc :

7

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

8

I. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
3. Đọc – Thể loại – Bố cục
- Đọc :
- Thể loại : Thơ năm chữ
·
·
·

Bố cục : 3 phần
Khổ 1: Cảm nhận tinh tế của tác giả trước tín hiệu giao mùa.
Khổ 2: Vẻ đẹp của thiên nhiên vạn vật lúc sang thu.
Khổ 3: Cảm nhận về mùa thu bằng suy ngẫm và trải nghiệm.

9

II. TÌM HIỂU NỘI DUNG
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

1. Cảm nhận tinh tế trước tín
hiệu giao mùa
* Tín hiệu mùa thu:
- Hương ổi: hương thơm thân quen, gần gũi
của làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ.
- Bỗng -> cảm xúc ngạc nhiên, ngỡ ngàng.
-

Động từ “Phả” : hương thơm bốc mạnh,
tỏa ra thành luồng.

- Gió se-> gió khô, se lạnh, khiến cho
hương ổi như sánh lại và trở nên ngọt ngào
hơn.
10

II. TÌM HIỂU NỘI DUNG
1. Cảm nhận tinh tế trước tín hiệu giao mùa
* Tín hiệu mùa thu:
Nghệ thuật nhân hóa +từ láy “chùng chình”
Sương chùng chình:
Gợi hình ảnh màn sương mỏng ngưng đọng trong không gian.
Gợi cảm xúc: màn sương như con người như đang từ từ, chậm
rãi như đợi chờ, cố ý chậm lại đầy lưu luyến,..
Þ Cảm nhận tinh tế, bằng tất cả các giác quan.
Þ Những tín hiệu vừa đặc trưng của mùa thu, vừa mới mẻ, độc đáo mang nét rất riêng
của mùa thu xứ Bắc.

11

II. TÌM HIỂU NỘI DUNG
1. Cảm nhận tinh tế trước tín hiệu giao mùa
* Cảm xúc, tâm trạng của nhà thơ:
Hình như

Tâm trạng bất ngờ, sự hoài nghi, ngỡ ngàng, bối rối của nhà thơ

Þ Nghệ thuật nhân hóa, động từ, thành phần tình thái
Þ Cảm xúc ngỡ ngàng, xao xuyến của nhà thơ khi thu sang .

12

II. TÌM HIỂU NỘI DUNG
2. Cảm nhận sự thay đổi của cảnh vật lúc sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

13

2. Cảm nhận sự thay đổi của cảnh vật lúc sang
thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
- Nghệ thuật đối + nhân hóa: sông- dềnh dàng ><
chim-vội vã
- Sự vận động trái ngược nhau của thiên nhiên, cảnh
vật, Tả thực những cánh chim di cư bay về
phương Nam để tránh rét nhanh hơn, gấp gáp hơn.

Canadian Family Day

14

2. Cảm nhận sự thay đổi của cảnh vật lúc sang
thu
Mây mỏng như dải lụa treo
trên bầu trời

Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.

Nghệ thuật nhân
hoá
Ranh giới giữa mùa hạ - mùa
thu

 Cảm xúc say sưa, tâm hồn giao cảm với thiên nhiên.

15

3. Cảm nhận mùa thu bằng suy ngẫm, trải
nghiệm

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi

16

3. Cảm nhận mùa thu bằng suy ngẫm, trải
nghiệm
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

 Sự chuyển biến của các hiện tượng tự nhiên: hạ nhạt dần – thu đậm nét hơn.
 Sự quan sát tinh tế, tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ.

17

3. Cảm nhận mùa thu bằng suy ngẫm, trải
nghiệm
Có 2 tầng nghĩa:
+ Tả thực: Sang thu sấm thưa và nhỏ dần, không đủ
sức lay động hàng cây đã bao mùa thay lá.

+ Ẩn dụ:

Sấm: những vang động bất thường của ngoại
cảnh
Hàng cây đứng tuổi: Con người đã từng trải.

=> Khi đã từng trải, con người sẽ chín chắn, vững
vàng hơn trước những thử thách cuộc đời

18

III. TỔNG KẾT
1. Nội dung
- Những biến chuyển nhẹ
nhàng mà rõ rệt của đất trời
từ cuối hạ sang thu qua cảm
nhận tinh tế của tác giả.
- Tình yêu tha thiết vẻ đẹp
quê hương và những suy nghĩ
sâu sắc về con người, cuộc
đời.

2. Nghệ thuật
- Thể thơ 5 chữ.
- Nghệ thuật nhân hoá ẩn dụ sáng
tạo.
- Hình ảnh giàu sức gợi cảm,
mang ý nghĩa tượng trưng.

19

20