Em hãy tưởng tượng khi mẹ đã già, hãy
miêu tả lại hình ảnh đó và nêu cảm xúc
của em?
Có một nơi để về, đó là nhà.
Có những người để yêu thương, đó là gia
đình.
Có được cả hai, đó là hạnh phúc.

Bài hát: Ước mơ của mẹ

VĂN BẢN:

MẸ

ĐỖ TRUNG LAI

Văn bản: MẸ
01 Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng 04 Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Cau-ngọn xanh rờn
Con nâng trên tay
Mẹ-đầu bạc trắng
Không cầm được lệ
02 Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp 05 Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Cau gần với giời
Không một lời đáp
Mẹ thì gần đất!
Mây bay về xa.
03 Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
* Tiểu sử
- Đỗ Trung Lai (1950)
- Quê quán: Phùng Xá, Mỹ Đức, Hà Tây cũ (nay Hà Nội).
* Sự nghiệp:
+ Tốt nghiệp khoa Vật lý́ Đại học Sư phạm Hà Nội, sau dạy học
trong quân đội và làm nhà báo.
+ Phong cách sáng tác: giọng thơ trữ tình đằm thắm nhưng gửi
gắm nhiều tâm sự, triết lý nhẹ nhàng, tự nhiên.
+ Đêm sông Cầu (thơ, 1990)
+ Anh em và những người khác (thơ, 1990)
+ Đắng chát và ngọt ngào (thơ, in chung, 1991)
+ Thơ và tranh (1998)
+ Người chơi đàn nguyệt ở Hàng Châu (truyện và ký, 2000)

2. Tác phẩm

PHIẾU
HỌC
TẬP
1

Thể thơ và đặc điểm
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
.

Phương thức biểu đạt
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
.

Bố cục bài thơ:

Mạch cảm xúc của bài thơ:

……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
.

2. Tác phẩm

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG

- Xuất xứ:Trích tập thơ “Đêm sông Cầu.
- Thể loại: 4 chữ.
+ Mỗi câu gồm 4 tiếng
+ Gieo vần chân
+ Các câu thơ được ngắt nhịp 2/2 hoặc 1/3
- PTBĐ: Biểu cảm

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG

2. Tác phẩm
- Bố cục

01

P1: Hình ảnh người mẹ.
02

P2: Tình cảm của người
con dành cho mẹ.

03

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
04 Một miếng cau khô
Cau-ngọn xanh rờn
Khô gầy như mẹ
Mẹ-đầu bạc trắng
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ
Cau ngày càng cao
05
Mẹ ngày một thấp
Ngẩng hỏi giời vậy
Cau gần với giời
- Sao mẹ ta già?
Mẹ thì gần đất!
Không một lời đáp
Mây bay về xa.
Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

I. ĐỌC-TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
01

- Mạch cảm xúc bài thơ:
Bài thơ là lời của người
con thể hiện tình yêu
thương dành cho mẹ khi
nhận ra sự già đi của
người mẹ theo năm tháng.

02

03

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng
Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!
Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

04 Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ
05
Ngẩng hỏi giời vậy
-Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Hình ảnh người mẹ.

PHIẾU HỌC TẬP 2
1. Hình ảnh người mẹ.
Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau-ngọn xanh rờn Một miếng cau khô
Mẹ-đầu bạc trắng
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Cau ngày càng cao Không cầm được lệ
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Ngẩng hỏi giời vậy
Mẹ thì gần đất!
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Ngày con còn bé
Mây bay về xa.
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

1. Để làm nổi bật hình ảnh “mẹ”, tác
giả đã sử dụng các biện pháp nghệ
thuật nào?
…………………………………………
………
2. Qua đó, hình ảnh người mẹ được
hiện lên như thế nào

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Hình ảnh người mẹ

Mẹ: lưng còng, đầu bạc trắng,
thấp, gần đất.

Cau: thẳng, ngọn xanh rờn, cao,
gần với trời.

- Nghệ thuật: + Hình ảnh sóng đôi “cau
và mẹ” thể hiện nỗi xót xa khi mẹ ngày
càng già.

II. T ÌM HI ỂU CHI TI ẾT

1. Hình ảnh người mẹ.
+ Hình ảnh đối lập
Hình ảnh mẹ

Hình ảnh cau

lưng mẹ “còng”

cau “thẳng”

mẹ “đầu bạc trắng”

cau “ngọn xanh rờn”

mẹ “ngày một thấp”

cau “ngày càng cao”

mẹ “gần đất”

cau “gần giời”

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Hình ảnh người mẹ
- Biện pháp tu từ so sánh:

“Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ”

Tác giả ví von hình ảnh mẹ già như
miếng cau khô để gợi lên hình ảnh già
nua héo hắt của người mẹ.

=> Hình ảnh người mẹ yêu thương con, tần tảo, chịu khó và giàu đức hi

sinh.

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2.Tình cảm
của người
con dành
cho mẹ

3.Tình cảm
của
người con
dành cho
mẹ

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

2. Tình cảm của người con dành cho mẹ.
- Hành động thể hiện tình cảm của người con dành cho mẹ:
+ Nâng: Sự trân trọng, nâng niu miếng trầu (mẹ).
+ Cầm: Tình cảm dồn nén, chứa đựng bao xót xa, tình cảm của con dành cho mẹ.
Qua hình ảnh miếng cau khô ta cảm nhận được nỗi niềm của con dành cho

mẹ. Người con thấu hiểu được những khó nhọc, cay đắng của đời mẹ, trân
trọng những hi sinh của mẹ đã dành cho con nhưng không khỏi xót xa, đau
đớn trước những vất vả của mẹ.
- Câu hỏi tu từ: “Sao mẹ ta già?”
 Thể hiện sự vô vọng, bất lực của người con không thể níu kéo thời gian
chậm lại, níu kéo mẹ ở lại mãi bên con. Lời thơ mở ra dư âm nghẹn ngào,

LUYỆN TẬP
Em hãy vẽ sơ đồ tư duy khái quát nội dung bài học.

III.TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật
- Thể thơ bốn chữ
- Lời thơ giản dị, tự
nhiên.
- Hình ảnh thơ gần gũi.
- Kết hợp các biện pháp
nghệ thuật tu từ : so
sánh, ẩn dụ, đối lập…

2. Nội dung
Bài thơ mượn hình ảnh
cây cau quen thuộc để
khắc họa hình ảnh người
mẹ. Qua đó, bài thơ thể
hiện sự vất vả của cuộc
đời mẹ, tình yêu thương
chân thành của con dành
cho mẹ và sự đau đớn,
buồn tủi khi quỹ thời gian
không còn nhiều, dường
như ngày con xa mẹ đang
đến gần.

3. Ý nghĩa
- Tình yêu thương bao la
của cha mẹ dành cho ta
thể hiện từ những điều
bình dị, giản đơn nhất ;
- Mỗi chúng ta cần biết
yêu thương, trân trọng,
biết ơn và hiếu thảo với
cha mẹ của mình.

Bài hát: Ước mơ của mẹ

VẬN DỤNG

+ Tự viết bưu thiếp tặng mẹ!
+ Sưu tầm ca dao, danh ngôn về tình
mẫu tử.

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG

SẺCHIA KHOẢNH KHẮC

Thank you for
watching