TRƯỜNG THCS ĐĂKHRING

VỀ DỰ GIỜ MÔN LỊCH SỬ 6
GIÁO VIÊN:NGUYỄN THỊ HẰNG

Bài 5

XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. 1. Các giai đoạn phát triển của xã hội
nguyên thuỷ?
2. Đời sống vật chất và tinh thần của người

nguyên thủy trên đất nước Việt Nam.

Tiết 6- Bài 5: XÃ

HỘI NGUYÊN THỦY

1. Các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thuỷ?
Quan sát Bảng hệ thống các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thủy
trên thế giới, hoạt động cá nhân, thời gian 3 phút, hoàn thành PHT số 1

Yêu cầu
Câu 1: Xã hội nguyên  
thủy đã trải qua
những giai đoạn phát
triển nào?
Câu 2: Hãy cho biết  
đời sống vật chất,
tinh thần và tổ chức
xã hội của người tối
cổ và người tinh
khôn?

Sản phẩm

Tiết 6- Bài 5: XÃ

HỘI NGUYÊN THỦY

1. Các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thuỷ?
Yêu cầu

Sản phẩm

Câu 1: Xã hội
nguyên thủy đã
trải qua những
giai đoạn phát
triển nào?

  - Xã hội nguyên thủy kéo hàng triệu năm, trải qua hai
giai đoạn: bầy người nguyên thủy và công xã thị tộc

Câu 2: Hãy cho
biết đời sống
vật chất, tinh
thần và tổ chức
xã hội của
người tối cổ và
người tinh
khôn?

 - Người tối cổ:

+ Sống trong hang động, dựa vào săn bắt và hái lượm
+ Sống thành bầy, có người đứng đầu, có sự phân công lao động và
cùng chăm sóc con cái
+ Biết làm đồ trang sức, vẽ tranh trên vách đá
- Người tinh khôn: hình thành 3 chủng tộc lớn: da vàng, da đen, da
trắng
+ Biết trồng trọt, chăn nuôi, dệt vải và làm gốm
+ Sống cùng 2,3 thế hệ có cùng dòng máu, làm chung và hưởng chung
+ Biết làm đồ tranng sức tinh tế hơn, làm tượng bằng đá hoặc đất nung;
có tục chôn người chết và đời sống tâm linh

Tiết 6- Bài 5: XÃ

HỘI NGUYÊN THỦY

1. Các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thuỷ?

- Xã hội nguyên thủy kéo dài hàng triệu năm, trải qua hai giai
đoạn: bầy người nguyên thủy và công xã thị tộc.
+ Người tối cổ: sống trong hang động, thành bầy, dựa vào săn
bắt và hái lượm; biết làm đồ trang sức, vẽ tranh trên vách đá
+ Người tinh khôn: sống cùng 2,3 thế hệ có cùng dòng máu,
làm chung và hưởng chung;biết trồng trọt, chăn nuôi, dệt vải và
làm gốm; biết làm đồ trang sức tinh tế hơn, làm tượng bằng đá
hoặc đất nung; có tục chôn người chết và đời sống tâm linh.

 

Nội dung
so sánh
Công cụ lao động
Cách thức lao động
Địa bàn cư trú

Người
tối cổ

Người
tinh khôn

Công cụ đá của Người tối cổ

Công cụ đá và đồ đựng bằng gốm
của Người tinh khôn

Hãy sắp xếp các hình ảnh dưới đây theo đúng tiến trình chế tác công cụ
lao động bằng đá của người nguyên thủy?

E -> B -> D -> A - > C

CÁCH
THỨC
LAO
ĐỘNG

Biết dùng lửa

 
Đời sống
vật chất

Bầy người nguyên
thủy

-Sống trong các hang
động, mái đá.
- Dựa vào săn bắt và hái
lượm; biết sử dụng lửa
- Công cụ: mảnh đá,
mảnh tước có sẵn trong
tự nhiên.

Công xã thị tộc
- Sống trong các túp lều
-Biết trồng trọt, chăn nuôi,
dệt vải và làm đồ gốm
- Biết ghè, đẽo đá cho sắc,
nhọn hơn.
- Xuất hiện công cụ kim
loại

Dựa vào sơ
đồ bên, em
hãy nêu tổ
chức xã hội
của xã hội
nguyên
thủy?

Sơ đồ mô phỏng tổ chức xã hội của người
nguyên thủy

- Thị tộc là nhóm người
có quan hệ huyết thống,
sống quần tụ cùng nhau.
Đứng đầu thị tộc là Tộc
trưởng.

- Bộ lạc là tập hợp các
thị tộc sinh sống trên
cùng địa bàn. Đứng
đầu là Tù trưởng.

 
Đời sống
vật chất

Bầy người nguyên
thủy

-Sống trong các hang
động, mái đá.
- Dựa vào săn bắt và hái
lượm; biết sử dụng lửa
- Công cụ: ảnh đá, mảnh
tước có sẵn trong tự
nhiên.

Tổ chức xã - Sống thành bầy, có
hội
người đứng đầu, có sự

phân công lao động và
cùng chăm sóc con cái.

Công xã thị tộc
- Sống trong các túp lều
-Biết trồng trọt, chăn nuôi, dệt
vải và làm đồ gốm
-Biết ghè, đẽo đá cho sắc, nhọn
hơn.

Gồm 2-3 thế hệ có cùng dòng
máu, làm chung và hưởng
chung

2

1

Trong hình giúp chúng
ta liên tưởng đến những
gì?
(1) Khuyên tai
(2) Vòng tay
Đồ trang sức.

Đồ trang sức của
người nguyên thủy
được làm bằng gì?

+ Trong các di chỉ, người ta đã tìm
thấy nhiều viên đất nung có dùi lỗ
và xâu thành chuỗi, nhiều vỏ ốc
biển được mài thủng, có thể xâu
dây làm đồ trang sức, những bộ
đàn đá, vòng tay,... Hoa văn trên đồ
gốm cũng dần mang tính chất nghệ
thuật, trang trí.
+ Trong nhiều hang động, người
ta đã phát hiện các mộ táng, có
chôn theo công cụ và đồ trang
sức.

 

Đời
sống
tinh
thần

Bầy người nguyên
thủy
- Biết làm đồ trang
sức, vẽ tranh trên
vách đá.
- Lấy vỏ cây, da thú
làm quần áo để mặc.

Công xã thị tộc

- Biết làm đồ trang sức tinh
tế hơn.
- Làm tượng bằng đá hoặc
đất nung.
- Biết dệt vải, làm đồ gốm
- Có tục chôn người chết và
đời sống tâm linh.

Tiết 6- Bài 5: XÃ

HỘI NGUYÊN THỦY

1. Các giai đoạn phát triển của xã hội nguyên thủy.
- Xã hội nguyên thủy kéo dài hàng triệu năm, trải qua hai giai
đoạn: bầy người nguyên thủy và công xã thị tộc.
+ Người tối cổ: sống trong hang động, thành bầy, dựa vào săn
bắt và hái lượm; biết làm đồ trang sức, vẽ tranh trên vách đá
+ Người tinh khôn: sống cùng 2,3 thế hệ có cùng dòng máu,
làm chung và hưởng chung;biết trồng trọt, chăn nuôi, dệt vải và
làm gốm; biết làm đồ tranng sức tinh tế hơn, làm tượng bằng đá
hoặc đất nung; có tục chôn người chết và đời sống tâm linh.

2. Đời sống vật chất và tinh thần của người nguyên thủy trên đất
nước Việt Nam.

Thẩm Khuyên
(Lạng Sơn)
Thẩm Hai
(Lạng Sơn)

? Dựa vào lược đồ
em có nhận xét gì
về địa điểm sinh
sống của Người tối
cổ trên đất nước ta.

Núi Đọ
(Thanh Hóa)

Xuân Lộc
(Đồng Nai)

Hình 24-Lược đồ: Một số di chỉ khảo cổ ở VN

Cách đây khoảng 40 - 30
vạn năm đã tìm thấy dấu
tích Người tối cổ ở nhiều
nơi trên đất nước ta.
=> Khẳng định VN là 1
trong những quê hương
của loài người

Dựa vào các bức hình dưới đây, em hãy nêu
những nét chính về đời sống vật chất và tinh
thần của cư dân thuộc các nền văn hóa Hòa
Bình, Bắc Sơn, Quỳnh Văn ở nước ta?

•Đời sống vật chất
+ Biết mài đá tạo ra công cụ lao động và vũ khí
+ Biết làm đồ gốm
+ Sống trong hang động, mái đá, các túp lều
+ Biết trồng trọt và chăn nuôi

Rìu đá Núi Đọ

Rìu đá Bắc Sơn

Rìu đá Hạ Long

Dùng đá để mài thành các công cụ sắc và dễ sử dụng hơn
->năng suất lao động tăng.

* Đời sống tinh thần:
- Biết chế tác và sử dụng đồ
trang sức
- Vẽ trên vách hang...
Vòng tay, khuyên tai đá

Vòng tay, vòng cổ bằng vỏ sò, vỏ ốc

Hình mặt người khắc trên
vách hang Đồng Nội (Hoà Bình)

* Đời sống tâm linh:
có tục chôn người
chết cùng công cụ
và đồ trang sức.
Em có suy nghĩ gì
về việc chôn công
cụ sản xuất theo
người chết?
Tục chôn người chết

Rìu đá mới

Mũi lao bằng đá

Đồ trang sức
bằng vỏ sò

Đồ gốm

Điêu khắc

Kim may

Ống sáo

Tiết 6- Bài 5: XÃ

HỘI NGUYÊN THỦY

2. Đời sống vật chất và tinh thần của người nguyên thủy trên đất
nước Việt Nam.
a. Đời sống vật chất
+ Biết mài đá tạo ra công cụ lao động và vũ khí
+ Biết làm đồ gốm
+ Sống trong hang động, mái đá, các túp lều
+ Biết trồng trọt và chăn nuôi
b. Đời sống tinh thần:
Biết chế tác và sử dụng đồ trang sức
- Vẽ trên vách hang...
c. Đời sống tâm linh: có tục chôn người chết cùng công cụ và đồ trang
sức.
=> Đời sống vật chất, tinh thần khá phong phú và độc đáo.

Bài tập luyện tập
Câu 1: Xã hội nguyên thủy đã trải qua những giai đoạn phát triển nào?
a. Bầy người nguyên thủy, công xã nguyên thủy, bộ lạc.
b. Bầy người nguyên thủy, bộ lạc.
c. Bầy người nguyên thủy, công xã nguyên thủy
c 2: Tổ chức xã hội của Người tinh khôn là:
Câu
d. Sống thành bầy, khoảng vài chục người trong các hang động , mái đá.
e. Sống quần tụ trong các thị tộc gồm 2,3 thế hệ.
f. Sống thành từng gia đình riêng lẻ, gồm vợ, chồng, con cái.
b 3: Tổ chức xã hội đầu tiên của loài người là:
Câu
g. Làng bản
h. Thị tộc
i. Bầy người
j. Bộ lạc
c 4:Công xã thị tộc được hình thành từ khi nào?
Câu
k. Từ khi người tối cổ xuất hiện.
l. Từ khi người tinh khôn xuất hiện.
m. Từ khi nhà nước ra đời ở ven các con sông lớn.
b

Bài tập luyện tập
a. Biết mài đá tạo ra nhiều công cụ khác nhau như rìu,
bôn, chày, cuốc đá...

1. Đời sống
vật chất

b. Biết dùng tre, gỗ, xương, sừng để làm mũi tên, mũi lao.

c. Biết vẽ trên vách hang, chôn người chết cùng với công

cụ lao động.

2. Tổ chức xã
hội

d. Biết mài thủng vỏ ốc để xuyên dây làm vòng đeo cổ.

e. Sống quần tụ trong các thị tộc, định cư lâu dài ở một

3. Đời sống
Tinh thần

nơi.

g. Biết dựng các túp lều bằng cành cây, lợp lá hoặc cỏ khô.

h. Biết làm đồ gốm với hoa văn phong phú, đa dạng.

Đời sống vật chất và tinh thần
của người nguyên thủy trên thế
giới và Việt Nam có điểm gì
giống và khác nhau không? Nếu
có hãy chỉ ra?

Trong
đời
Sống theo thị tộc

Đời
sống
sống,
ngườitrọt,
Biết trồng
được
cải thiện
chăn khôn
nuôi
tinh
có
- những
hơn
Biết dệt
vải, bộ
làm
tiến
đồ gốm, đồ trang
như thế nào?
-

sức