Từ xa xưa, con
người đã biết
dùng lửa để
sưởi ấm, nấu
chín thức ăn

Ngày nay, với sự
phát triển của khoa
học, con người đã
biết biến đổi hóa học
để tạo các dạng
năng lượng khác
nhau

Trong đó,
năng
lượng
nhiệt rất
quan trọng

Bài 2
Phản
ứng hoá
học
(tiết 3)
KHTN 8 bộ KNTT

III. Năng lượng của phản ứng hoá học

Phần 1
Phản ứng toả nhiệt,
phản ứng thu nhiệt

Phần 2
Ứng dụng của phản
ửng toả nhiệt

1. Phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng thu
nhiệt.
HOẠT ĐỘNG THEO GÓC
Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm 6-7 học sinh tương ứng với 2
cụm. Mỗi cụm tương ứng với 3 góc
NHÓM
1

NHÓM
2

NHÓM
3

NHÓM
4

NHÓM
5

NHÓM
6

Sơ đồ Lớp
Cụm A

Cụm B

NHÓM
1

NHÓM
2

NHÓM
3

GÓC
3

GÓC
2

GÓC
1

NHÓM
4

NHÓM
5

NHÓM
6

GÓC 3

GÓC 2

GÓC 1

HOẠT ĐỘNG THEO GÓC
Nội dung bài học chia làm 3 GÓC:
GÓC 1: GÓC CHUYÊN GIA TÌM KIẾM THÔNG TIN: Học sinh khai thác
thông tin trong SGK để tìm hiểu khái niệm về phản ứng thu nhiệt – phản ứng tỏa
nhiệt. (Ứng với nhiệm vụ của phiếu học tập 1).
GÓC 2: GÓC CHUYÊN GIA CÔNG NGHỆ: Học sinh theo dõi Video thông
qua quét mã Code QR và trả lời câu hỏi liên quan để tìm hiểu khái niệm về phản
ứng thu nhiệt – phản ứng tỏa nhiệt. (Ứng với nhiệm vụ của phiếu học tập 2).
GÓC 3: GÓC CHUYÊN GIA HÓA HỌC: Học sinh thực hiện thí nghiệm Hóa
học và trả lời câu hỏi liên quan để tìm hiểu khái niệm về phản ứng thu nhiệt –
phản ứng tỏa nhiệt. (Ứng với nhiệm vụ của phiếu học tập 3).

HOẠT ĐỘNG THEO GÓC
Thời gian thực hiện tại mỗi góc là 5 phút.
5 PHÚT
• 2 Phút đầu: các thành viên trong nhóm sẽ đọc gợi ý, yêu cầu,
nội dung có trong PHT của Góc, cùng thực hiện các nội dung
đó và hoàn thiện câu trả lời vào PHT cá nhân của mình.
• 3 phút sau: Thảo luận nhóm và thư ký của nhóm ghi lại câu
trả lời vào Phiếu học tập của nhóm.
Hết thời gian thực hiện nhiệm vụ, giáo viên gọi đại diện của 3
Góc trình bày sản phẩm.
Các nhóm có nhiệm vụ tương tự sẽ thực hiện chấm điểm qua
phiếu đánh giá được phát.

HOẠT ĐỘNG THEO GÓC
Giai đoạn 1: 2 phút
Góc 1: đọc sách, điền đáp án vào phiếu học tập (Hoạt động cá
nhân)
Góc 2: Thực hiện xem video theo nhóm, điền đáp án vào
phiếu học tập cá nhân.
Góc 3: Cử 1 bạn tiến hành thí nghiệm, các thành viên khác
điền vào phiếu học tập cá nhân.

HOẠT ĐỘNG THEO GÓC
Giai đoạn 2: 3 phút
Các nhóm thảo luận về đáp án chung, thư kí ghi lại
đáp án của nhóm vào bảng phụ

BÁO CÁO SẢN PHẨM
GÓC 1,2: BÁO CÁO LẠI SẢN PHẨM TRÊN BẢNG PHỤ

GÓC 3: TIẾN HÀNH LẠI THÍ NGHIỆM, TRÌNH BÀY SẢN PHẨM

GÓC 1: CHUYÊN GIA TÌM KIẾM THÔNG
TIN
Phần 1 – Trang 14
tỏa

nóng lên

lạnh
hấp thụ

GÓC 1: CHUYÊN GIA TÌM KIẾM THÔNG
TIN

Phản ứng giải
phóng năng
lượng dưới
dạng nhiệt
Phản ứng đốt cháy
than

Phản ứng hấp
thụ năng lượng
dưới dạng
nhiệt
Phản ứng hòa viên
Sủi vào nước

GÓC 2: CHUYÊN GIA CÔNG NGHỆ

GÓC 2: CHUYÊN GIA CÔNG NGHỆ

GÓC 2: CHUYÊN GIA CÔNG NGHỆ
STT

Tên phản ứng

Nhiệt độ trước
phản ứng

Nhiệt độ sau
phản ứng

1

 Phản ứng của Vôi sống
với nước.

 <35oC

 >70oC

2

 Phản ứng giữa Vinegar
(Giấm ăn) với Banking
Soda (NaHCO3)

 19oC

15,7oC

GÓC 2: CHUYÊN GIA CÔNG NGHỆ
2. Qua quá trình thay đổi nhiệt trên, hãy cho biết phản ứng nào là phản
ứng tỏa nhiệt, phản ứng nào là phản ứng thu nhiệt? Làm sao để biết phản
ứng nào là phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng nào là phản ứng thu nhiệt?
Phản ứng (1) là phản ứng Tỏa nhiệt do nhiệt độ sau phản ứng tăng lên.
Phản ứng (2) là phản ứng thu nhiệt do nhiệt độ sau phản ứng giảm xuống.
Để biết phản ứng thu - tỏa nhiệt, cần đo nhiệt độ của phản ứng trước và sau
khi phản ứng diễn ra

GÓC 2: CHUYÊN GIA CÔNG
NGHỆ

Phản ứng giải
phóng năng
lượng dưới
dạng nhiệt

Phản ứng hấp
thụ năng lượng
dưới dạng nhiệt

GÓC 3: CHUYÊN GIA HÓA
HỌC
STT

1

Tên phản ứng
PTHH

Nhiệt độ trước
phản ứng

Nhiệt độ sau
phản ứng

 Phản ứng trung hòa giữa
HCl và NaOH

 25oC

 >25oC

 25oC

<25oC

HCl+NaOH→NaCl+H2O
2

 Phản ứng giữa Viên sủi
và nước

GÓC 3: CHUYÊN GIA HÓA
HỌC
2. Qua quá trình thay đổi nhiệt trên, hãy cho biết phản ứng nào là
phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng nào là phản ứng thu nhiệt? Làm sao để
biết phản ứng nào là phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng nào là phản ứng
thu nhiệt?
Phản ứng (1) là phản ứng Tỏa nhiệt do nhiệt độ sau phản ứng tăng lến.
Phản ứng (2) là phản ứng thu nhiệt do nhiệt độ sau phản ứng giảm
xuống.
Để biết phản ứng thu - tỏa nhiệt, cần đo nhiệt độ của phản ứng trước và
sau khi phản ứng diễn ra

GÓC 3: CHUYÊN GIA HÓA HỌC

Phản ứng giải
phóng năng
lượng dưới
dạng nhiệt

Phản ứng hấp
thụ năng lượng
dưới dạng nhiệt

TỔNG KẾT
I Phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng thu nhiệt.
Phản ứng tỏa nhiệt
là:
Phản ứng giải phóng
năng lượng dưới dạng
nhiệt.
Sau phản ứng, nhiệt
độ môi trường tăng
lên

Nhiệt ứng
Nhiệt
Phản
tỏa nhiệt
Nhiệt
Nhiệt

TỔNG KẾT
I • Phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng thu

nhiệt.

Nhiệt môi trường

I

Phản ứng thu nhiệt
là:
Phản
ứng hấp thụ
năng
lượng
dưới
dạng nhiệt.
Sau phản ứng, nhiệt
độ môi trường giảm
xuống.

Nhiệt
môi trường

Phản ứng thu
nhiệt

Nhiệt môi trường

Nhiệt
môi trường

2. Ứng dụng của phản ứng toả nhiệt
01
Sinh hoạt
Đun nấu trong gia đình

03
Giao thông

02
Sản xuất
Thiết bị máy công
nghiệp

Động cơ các phương
tiện giao thông

Các nguồn nhiên liệu hoá thạch có phải là vô tận
không? Đốt cháy nhiên liệu hoá thạch ảnh hưởng đến
môi trường như thế nào? Hãy nêu ví dụ về việc tăng
cường sử dụng các nguồn năng lượng thay thế để
giảm việc sử dụng các nhiên liệu hoá thạch

- Các nguồn nhiên liệu hoá thạch không phải là vô tận. Các loại
nhiên liệu hoá thạch mất hàng trăm triệu năm mới tạo ra được.
Nếu tận thu nhiên liệu hoá thạch sẽ làm cạn kiệt nhiên liệu này
trong
tương
lai.

Đốt cháy nhiên liệu hoá thạch sẽ thải vào môi trường một lượng lớn các
khí thải, bụi mịn và nhiều chất độc hại khác, gây ô nhiễm môi trường, phá
huỷ hệ sinh thái và cảnh quan nhiên nhiên, gây các bệnh về hô hấp, mắt
…
cho
con
người.

Tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng thay thế để
giảm việc sử dụng các nhiên liệu hoá thạch:

Các em có biết: Sự đốt cháy
các loại nhiên liệu như xăng,
dầu, cồn, khí gas,..xảy ra nhanh,
tỏa nhiều nhiệt, dễ gây hỏa
hoạn, thậm chí gây nổ mạnh, rất
khó kiểm soát. Vì vậy, khi sử
dụng chúng cần tuân thủ nghiêm
ngặt các nguyên tắc phòng cháy.

Luyện tập

Luyện tập: Trò chơi
Nhanh tay, nhanh mắt
Mỗi nhóm được nhận 12 tấm thẻ tương ứng với
Trên mỗi tấm thẻ là tên của
các màu sau:
NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

NHÓM 4

NHÓM 5

NHÓM 6

các phản ứng diễn ra trong
đời sống.
Nhiệm vụ : Sắp xếp các
tấm thẻ tương ứng vào 2
loại phản ứng: Phản ứng
tỏa nhiệt và phản ứng thu

Luyện tập: Trò chơi
Nhanh tay, nhanh
mắt

Cách tổ chức : Học sinh theo dõi các tấm thẻ trong vòng thời gian 30s.
Khi trò chơi bắt đầu, nhóm xuất phát đầu tiên sẽ chọn 1 tấm thẻ gắn lên
loại phản ứng tương ứng, ngay sau đó, nhóm tiếp theo thực hiện tương tự
sao cho: Tấm thẻ mình chọn không trùng với nhóm trước. Nếu nhóm tiếp
theo trong 5s chưa thực hiện được, nhóm sẽ mất lượt và nhường quyền cho
nhóm sau. Thực hiện tương tự đến khi trên bảng có đủ 12 tấm thẻ với 12 nội
dung khác nhau. Nhóm nào có nhiều tấm thẻ đúng nhất sẽ chiến thắng.

Luyện tập: Trò chơi Nhanh tay, nhanh
mắt
PHẢN ỨNG TỎA
NHIỆT

PHẢN ỨNG THU
NHIỆT

Sự hô hấp; Phản ứng đốt
khí Gas; phản ứng oxi
hóa chất béo, Glucose
trong cơ thể; Phản ứng
hàn đường ray tàu lửa;
phản ứng lên men tinh
bột; phản ứng oxi hóa
kim loại (Tạo gỉ sắt…),
phản ứng đốt cháy cồn.

Phản ứng nung đá
vôi; phản ứng quang
hợp; Phản ứng xảy ra
khi luộc trứng; phản
ứng xảy ra khi chườm
lạnh; sự bay hơi của
nước.

Vận dụng

Hydrazine (N2H4) là chất
lỏng ở điều kiện thường (sôi ở
114°C, khối lượng riêng
1,021g/cm3). N2H4 được sử
dụng làm nhiên liệu trong
động cơ tên lửa do xảy ra
phản ứng sau:
N2H4(g) → N2(g) + 2H2(g)

Dự đoán phản ứng trên là phản ứng tỏa nhiệt/thu nhiệt? Vì sao
N2H4 được sử dụng làm nhiên liệu trong động cơ tên lửa?

Chúc các em
học tốt!